Tại Hội thi giáo viên dạy giỏi cấp thành phố năm học 2025-2026, cô Lê Thanh Mai - giáo viên môn Khoa học tự nhiên, Trường Trung học cơ sở Trưng Vương (Hà Nội) đạt giải Nhất. Vào ngày 14/5 vừa qua, cô được Ủy ban Nhân dân phường Cửa Nam vinh danh trong buổi Lễ tuyên dương, khen thưởng giáo viên giỏi, học sinh tiêu biểu năm học 2025-2026.
Chia sẻ với phóng viên Tạp chí điện tử Giáo dục Việt Nam về tiết dạy trong Hội thi giáo viên dạy giỏi cấp thành phố vào tháng 10/2025, cô Lê Thanh Mai cho biết, dù đã tham gia Hội thi giáo viên dạy giỏi cấp quận vào tháng 3/2025, cô vẫn không tránh khỏi cảm giác lo lắng khi thực hiện tiết dạy tại một ngôi trường và lớp học hoàn toàn mới.
Lãnh đạo nhà trường cũng tìm hiểu cơ sở vật chất tại đơn vị đăng cai hội thi và hỏi cô có cần giúp đỡ về dụng cụ thực nghiệm, màn hình tương tác thông minh hay không. Tuy nhiên, nữ giáo viên trẻ muốn tự bản thân vượt qua thử thách.
Cô Mai nhớ lại, hôm dự thi, nữ giáo viên lựa chọn bài giảng về áp suất chất khí dành cho học sinh lớp 8. Cô dùng những vật dụng đơn giản như chiếc cốc giấy và tờ bìa để cho học sinh hiểu và chứng minh sự tồn tại của áp suất chất khí.
"Tôi hướng dẫn mỗi nhóm học sinh cho nước vào cốc với thể tích khác nhau. Sau đó, đặt tấm bìa lên và úp ngược cốc. Khi này, tấm bìa không rơi ra khỏi cốc dù nghiêng các hướng vì có áp suất chất khí", cô Mai nhớ lại.
Ngoài thí nghiệm trên, cô còn hướng dẫn học sinh làm thí nghiệm khác bằng cách cho quả bóng bay vào ống tiêm xilanh. Khi dùng một tay bịt đầu xilanh, tay còn lại đẩy pít tông xuống, quả bóng xẹp lại. Ngược lại, khi kéo pít tông ra, quả bóng phồng lên. Hiện tượng này khiến nhiều học sinh bất ngờ vì diễn ra khác với suy nghĩ ban đầu.
"Ban đầu, áp suất không khí bên trong và bên ngoài quả bóng ở trạng thái cân bằng. Khi pít tông bị nén xuống, áp suất bên ngoài tăng lên khiến quả bóng co lại", cô Mai giải thích.
Cuối tiết thao giảng, cô Mai đưa hình ảnh về cơn bão và thiệt hại sau bão để gợi mở cho học sinh tìm hiểu về sự chênh lệch áp suất không khí. Một học sinh đã giải thích rằng chính sự chênh lệch áp suất giữa các vùng là nguyên nhân tạo nên gió mạnh trong bão. Phần trao đổi khiến nhiều học sinh hào hứng, chăm chú theo dõi khi tiết học dần khép lại.
Tiếp đó, cô tổ chức chia nhóm cho học sinh thực nghiệm áp suất khí bằng giác mút dính lên bề mặt được các em tự chọn, nhằm treo hộp sữa. Nếu nhóm nào treo được số lượng hộp nhiều nhất sẽ giành phần thắng. Có nhóm cho rằng, cứ treo lên bề mặt phẳng nào thì giác mút cũng sẽ bám nhưng không phải vậy, vì nó đòi hỏi mặt phẳng phải trơn, sạch bụi.
"Logic của khoa học tự nhiên là học sinh phải được thực nghiệm, khi học sinh làm sai thì các em sẽ phân tích, phản biện để rút ra vấn đề, định luật", cô Mai chia sẻ.
Tại Trường Trung học cơ sở Trưng Vương, bên cạnh việc sử dụng các thí nghiệm gần gũi với thực tế, cô Mai còn ứng dụng công nghệ trong thiết kế bài giảng nhằm tăng tính sinh động, dễ hiểu cho học sinh. Tuy nhiên, nữ giáo viên cho biết cô không khuyến khích học sinh quá phụ thuộc vào AI, bởi điều quan trọng trong học tập vẫn là khả năng tư duy và tự khám phá kiến thức.
Trong cuộc trò chuyện, nữ giáo viên Khoa học tự nhiên cũng chia sẻ việc đến với nghề giáo phần nhiều là “cái duyên”. Năm lớp 12, cô từng định hướng thi khối B vào trường Đại học Y Hà Nội. Tuy nhiên, sau khi được thầy cô của trường chia sẻ về mức điểm đầu vào khá cao, cô bắt đầu ôn thêm môn Vật lý để thi khối A và dần yêu thích môn học này. Đến nay, sau nhiều năm đứng lớp, cô vẫn giữ quan điểm rằng khoa học chỉ thực sự hấp dẫn khi học sinh được trực tiếp trải nghiệm.
Cô Nguyễn Thị Thu Hà - Hiệu trưởng Trường Trung học cơ sở Trưng Vương chia sẻ, trong Hội thi giáo viên dạy giỏi cấp thành phố vào tháng 10/2025, nhà trường có 2 giáo viên đạt giải, trong đó cô Lê Thanh Mai - giáo viên bộ môn Khoa học tự nhiên đạt giải Nhất. Tiết dạy của cô Mai là kết quả của cả quá trình tích lũy, học hỏi chuyên môn nên diễn ra tự nhiên, hiệu quả.
"Cô Mai là giáo viên trẻ, năng động. Khi mới về công tác tại nhà trường, cô luôn cố gắng học hỏi, trau dồi chuyên môn. Đơn cử, cô chủ động tìm hiểu tài liệu, học liệu điện tử của nước ngoài để cập nhật kiến thức mới", cô Hà cho biết.
Về định hướng thời gian tới, Hiệu trưởng Trường Trung học cơ sở Trưng Vương cho biết, nhà trường tiếp tục chú trọng bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên thông qua các lớp tập huấn, đồng thời mời chuyên gia hỗ trợ nâng cao kỹ năng giảng dạy. Nhà trường sẽ tiếp tục triển khai kho học liệu điện tử tích hợp công nghệ AI nhằm hỗ trợ giáo viên xây dựng bài giảng bằng video, hình ảnh (mô hình này được áp dụng từ đầu năm học 2025-2026).
"Việc ứng dụng công nghệ trong giảng dạy giúp học sinh ghi nhớ tốt hơn, tuy nhiên giáo viên cần làm chủ công nghệ, không phụ thuộc vào công nghệ", Hiệu trưởng nhà trường nhấn mạnh.