Đại học Bách khoa Hà Nội chú trọng mở rộng không gian gắn liền với bảo tồn "biểu tượng" cổng Parabol

Hội đồng nhân dân Thành phố Hà Nội đã thông qua Nghị quyết 19/NQ-HĐND của Ủy ban nhân dân Thành phố Hà Nội về việc quyết định chủ trương đầu tư Dự án Trục không gian Quốc lộ 1A gắn với chỉnh trang và tái thiết đô thị theo phương thức đối tác công tư (PPP), loại hợp đồng xây dựng - chuyển giao (BT), đoạn từ đường Vành đai 1 đến nút giao Cầu Giẽ. [1]

Theo quy hoạch dự án này, một số công trình của Đại học Bách khoa Hà Nội có thể bị ảnh hưởng, trong đó có cổng Parabol - nằm trên mặt đường Giải Phóng. Thông tin này khiến dư luận, đặc biệt là cựu sinh viên Đại học Bách khoa Hà Nội cảm thấy tiếc nuối vì đây được xem là công trình mang tính biểu tượng, gắn liền với nhiều thế hệ sinh viên, học viên của nhà trường.

Đại học Bách khoa Hà Nội chủ trương phát triển cơ sở vật chất gắn liền với bảo tồn công trình mang tính biểu tượng

Đối với nhiều thế hệ sinh viên Đại học Bách khoa Hà Nội, cổng Parabol không chỉ là cánh cổng ra vào quen thuộc mà còn là một biểu tượng gắn liền với ký ức một thời.

Theo tìm hiểu, cổng Parabol là hạng mục trong dự án trang bị và xây dựng Trường Đại học Bách khoa do Liên Xô giúp đỡ. Lễ khánh thành cùng các khu nhà C (trên khu đất góc đường Giải Phóng - Đại Cồ Việt) vào năm 1965.

Tên gọi “cổng Parabol” bắt nguồn từ thiết kế vòm cong đặc trưng của công trình, khiến nhiều người liên tưởng tới đồ thị hàm số parabol quen thuộc trong toán học và kỹ thuật. Qua nhiều năm, cách gọi này được sinh viên, cựu sinh viên truyền tai nhau và dần trở nên phổ biến, thân thuộc.

Chia sẻ với phóng viên Tạp chí điện tử Giáo dục Việt Nam, ông Bùi An Giang - cựu sinh viên khóa 15, khoa Vô tuyến điện, Đại học Bách khoa Hà Nội cho biết: Cổng Parabol đã gắn bó với ký ức của biết bao thế hệ sinh viên Bách khoa. Nó được coi là biểu tượng của tri thức, của tinh thần kỹ thuật và khoa học đặc trưng của Đại học Bách khoa Hà Nội.

Vị cựu sinh viên cũng cho rằng, nếu một ngày cổng Parabol không còn hiện diện tại khuôn viên trường, đó sẽ là điều khiến nhiều thế hệ sinh viên và cựu sinh viên cảm thấy hụt hẫng.

Trong khi đó, ông Vũ Khuyên - cựu sinh viên khóa 14, ngành Điện của Đại học Bách khoa Hà Nội bày tỏ mong muốn thành phố trong quá trình phát triển và mở rộng hạ tầng đô thị vẫn cần gìn giữ những giá trị văn hóa, kiến trúc mang tính biểu tượng của Thủ đô.

Theo ông Vũ, cổng Parabol của Đại học Bách khoa Hà Nội không chỉ là một công trình kiến trúc quen thuộc, mà còn là dấu ấn gắn liền với lịch sử phát triển của nhà trường và ký ức của nhiều thế hệ sinh viên. Việc bảo tồn cổng Parabol càng có ý nghĩa hơn trong bối cảnh năm 2026 đánh dấu cột mốc 70 năm thành lập Đại học Bách khoa Hà Nội (15/10/1956 - 15/10/2026).

“Tôi cho rằng với trình độ kỹ thuật, công nghệ xây dựng hiện nay, việc di dời và bảo tồn cổng Parabol hoàn toàn có thể được tính toán nếu cần phục vụ quy hoạch mới.

Những công trình cầu đường hiện đại với quy mô lớn còn có thể thi công, thì việc nghiên cứu phương án dịch chuyển cổng Parabol sang vị trí phù hợp nhằm vừa đáp ứng yêu cầu phát triển đô thị, vừa lưu giữ biểu tượng của Đại học Bách khoa Hà Nội là điều có thể cân nhắc”, vị cựu sinh viên này đề xuất.

Về phía Đại học Bách khoa Hà Nội, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Huỳnh Quyết Thắng - Giám đốc Đại học Bách khoa Hà Nội cho biết, nhà trường đã nắm được thông tin thành phố Hà Nội hiện đang triển khai Dự án Trục không gian Quốc lộ 1A gắn với chỉnh trang và tái thiết đô thị - trong đó có mở rộng đường Giải Phóng đoạn giáp với khuôn viên của Đại học Bách khoa Hà Nội.

Tuy nhiên, theo thầy Thắng, đến thời điểm hiện tại, nhà trường chưa nhận được thông tin quy hoạch chi tiết từ phía thành phố về phạm vi giải phóng mặt bằng cũng như tiến độ triển khai dự án,... liên quan đến khu vực ảnh hưởng.

Trong bối cảnh đó, nhà trường chưa có thêm thông tin chính thức để công bố liên quan đến những tác động của quy hoạch đối với khuôn viên trường và các công trình hiện hữu.

Dù vậy, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Huỳnh Quyết Thắng khẳng định quan điểm chung của Đại học Bách khoa Hà Nội là sẽ nghiêm túc chấp hành các chủ trương, quy hoạch của thành phố Hà Nội theo đúng quy định.

Còn theo đại diện Trung tâm Truyền thông và Tri thức số, Đại học Bách khoa Hà Nội cho biết, quan điểm xuyên suốt của nhà trường là phát triển cơ sở vật chất hiện đại nhưng đồng thời phải gắn với việc gìn giữ các giá trị lịch sử, kiến trúc và bản sắc riêng.

Tinh thần này không chỉ thể hiện trong việc bảo tồn nhiều công trình mang dấu ấn truyền thống tại khuôn viên hiện hữu, mà còn được lồng ghép trong định hướng quy hoạch các cơ sở mới.

Trong đồ án Quy hoạch chi tiết xây dựng tỷ lệ 1/500 dự án “Cơ sở 2 - Phân hiệu Đại học Bách khoa Hà Nội tại Hưng Yên” được công bố trên cổng thông tin điện tử của nhà trường, hình ảnh cổng Parabol tiếp tục xuất hiện như một chi tiết kiến trúc biểu tượng.

Điều này phần nào cho thấy định hướng kế thừa và lan tỏa bản sắc của Đại học Bách khoa Hà Nội trong quá trình mở rộng hệ thống cơ sở đào tạo, đồng thời khẳng định giá trị tinh thần đặc biệt mà công trình này mang lại đối với cộng đồng sinh viên nhà trường qua nhiều thế hệ.

Chú trọng mở rộng không gian phát triển, xây dựng mô hình “đại học đa trung tâm”

Ngày 13/5/2026, Chủ tịch Ủy ban nhân dân Thành phố Hà Nội Vũ Đại Thắng ký ban hành Quyết định số 2512/QĐ-UBND về phê duyệt Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm.

Theo quy hoạch, thành phố Hà Nội sẽ thực hiện lộ trình di dời các cơ sở giáo dục đại học, giáo dục nghề nghiệp từ khu vực nội đô ra bốn khu vực ngoại thành.

Trong đó, khu đô thị đại học và nghiên cứu Hòa Lạc (cực phía tây) có quy mô khoảng 1.000 - 1.500ha, được định hướng là trung tâm đào tạo nhân lực trình độ cao, nghiên cứu đa ngành, trọng tâm là công nghệ cốt lõi gắn kết với Khu công nghệ cao Hòa Lạc.

Liên quan đến nội dung này, Giáo sư, Tiến sĩ Vũ Văn Yêm - Phó Giám đốc Đại học Bách khoa Hà Nội cho biết, Đại học Bách khoa Hà Nội sẽ có thêm cơ sở ở Hòa Lạc, bên cạnh trụ sở chính ở phường Bạch Mai (Hà Nội) và phân hiệu tại Hưng Yên.

Trong chiến lược mở rộng không gian phát triển, nhà trường đang từng bước triển khai các dự án đầu tư cơ sở mới nhằm đáp ứng nhu cầu đào tạo, nghiên cứu và đổi mới sáng tạo trong giai đoạn tới.

Đối với định hướng xây dựng cơ sở tại Hòa Lạc, thầy Yêm cho biết đến nay mới có chủ trương từ thành phố Hà Nội, trong khi các thông tin cụ thể liên quan đến quy hoạch, tiến độ hay phương án triển khai vẫn chưa được công bố chính thức. Nhà trường sẽ thông tin thêm về dự án này khi có kế hoạch chi tiết.

Trong khi đó, phân hiệu tại Hưng Yên hiện đã hoàn tất quy hoạch chi tiết tỷ lệ 1/500 và được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt. Đây được xem là bước quan trọng trong chiến lược xây dựng mô hình “đại học đa trung tâm”, hướng tới việc tạo lập không gian học thuật rộng mở, hiện đại và bền vững, nơi giảng viên và sinh viên có điều kiện được tiếp cận cơ sở vật chất tiên tiến, đồng thời thúc đẩy nghiên cứu khoa học, chuyển giao công nghệ và đổi mới sáng tạo ở quy mô lớn hơn.

Theo đại diện Trung tâm Truyền thông và Tri thức số, phân hiệu của Đại học Bách khoa Hà Nội tại Hưng Yên được định hướng xây dựng như một không gian phát triển mới, góp phần mở rộng năng lực đào tạo, nghiên cứu và đổi mới sáng tạo của nhà trường.

Theo đề án, phân hiệu hướng tới hình thành một trung tâm đào tạo và nghiên cứu ứng dụng công nghệ hàng đầu khu vực, phục vụ khoảng 27.000 người học cùng 1.200 cán bộ, giảng viên và chuyên gia. Song song với đó là việc xây dựng môi trường học tập – nghiên cứu – sáng tạo toàn diện theo tiêu chuẩn quốc tế, tạo nền tảng để thúc đẩy phát triển nguồn nhân lực kỹ thuật cao, khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo cho vùng đồng bằng sông Hồng cũng như cả nước.

Đây cũng là một trong những bước đi quan trọng nhằm hiện thực hóa mục tiêu đưa Đại học Bách khoa Hà Nội vào nhóm 100–150 cơ sở giáo dục đại học kỹ thuật hàng đầu châu Á trước năm 2035, theo định hướng tại Quyết định 663/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ.

Nếu như trụ sở chính của Đại học Bách khoa Hà Nội tại Hà Nội giữ vai trò trung tâm điều hành, nghiên cứu cơ bản và kết nối quốc tế, thì phân hiệu tại Hưng Yên sẽ tập trung vào đào tạo ứng dụng, thực hành, hợp tác doanh nghiệp và thúc đẩy đổi mới sáng tạo.

Theo Đồ án Quy hoạch chi tiết xây dựng tỷ lệ 1/500 Dự án “Cơ sở 2 – Phân hiệu Đại học Bách khoa Hà Nội tại Hưng Yên” được phê duyệt, phân hiệu được định hình với bốn nhóm chức năng trọng tâm, tạo nền tảng cho một hệ sinh thái đại học hiện đại và đồng bộ.

Trong đó, khu đào tạo - nghiên cứu - thí nghiệm và trung tâm đổi mới sáng tạo được bố trí theo trục không gian học thuật trung tâm, đóng vai trò hạt nhân của toàn bộ dự án. Cùng với đó là khu ký túc xá, thể thao và sinh hoạt văn hóa, hướng tới xây dựng môi trường học tập, sinh hoạt thuận tiện và toàn diện cho người học.

Không gian công viên cây xanh, mặt nước và các khu mở cũng được chú trọng nhằm bảo đảm yếu tố sinh thái, cảnh quan và chất lượng sống trong khuôn viên. Đồng thời, hệ thống giao thông nội bộ và kết nối vùng được quy hoạch đồng bộ với định hướng phát triển chung của đô thị Văn Giang.

Phân hiệu Đại học Bách khoa Hà Nội tại Hưng Yên được phát triển theo định hướng “xanh - thông minh - kết nối - bền vững”, hướng tới mô hình đại học thế hệ mới, nơi hoạt động đào tạo, nghiên cứu và đời sống cộng đồng hòa quyện trong một không gian hiện đại, mở và gắn kết tự nhiên.

Tài liệu tham khảo:

[1] https://hanoi.gov.vn/tin-tuc-su-kien-noi-bat/ha-noi-khoi-cong-du-an-truc-khong-gian-quoc-lo-1a-bieu-tuong-moi-cho-khat-vong-phat-trien-cua-thu-do-426051909390586.htm