Trong nhiều năm gần đây, ngành Giáo dục Mầm non, Trường Đại học Giáo dục (Đại học Quốc gia Hà Nội) liên tục có điểm chuẩn cao, cho thấy sức hút mạnh mẽ và sự quan tâm ngày càng lớn của thí sinh.
Sức hấp dẫn này đến từ định hướng đào tạo hiện đại của nhà trường, với chương trình học chú trọng trải nghiệm thực tiễn, phát triển năng lực ngoại ngữ và kỹ năng nghề nghiệp. Nhờ đó, sinh viên không chỉ có nền tảng chuyên môn vững vàng mà còn sở hữu nhiều lợi thế cạnh tranh khi tham gia thị trường lao động.
Chương trình phân hóa theo các định hướng chuyên sâu
Trao đổi với phóng viên Tạp chí điện tử Giáo dục Việt Nam, Tiến sĩ Chu Thị Hồng Nhung – Phó trưởng khoa, Khoa Giáo dục sớm và Tiểu học, Trường Đại học Giáo dục (Đại học Quốc gia Hà Nội) cho hay: “Trường Đại học Giáo dục tự hào sở hữu nhiều thế mạnh nổi bật và mang tính chuyên biệt trong đào tạo ngành Giáo dục Mầm non. Là thành viên của một đại học đa ngành, đa lĩnh vực hàng đầu cả nước, nhà trường phát huy hiệu quả mô hình đào tạo mở và lợi thế liên thông trong toàn hệ thống.
Nhờ đó, sinh viên ngành Giáo dục Mầm non được tiếp cận nguồn lực học thuật phong phú, hiện đại và thụ hưởng môi trường đào tạo chất lượng cao. Các học phần kiến thức đại cương và ngoại ngữ được trực tiếp giảng dạy bởi đội ngũ chuyên gia, giảng viên giàu kinh nghiệm đến từ những đơn vị thành viên uy tín Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn và Trường Đại học Ngoại ngữ”.
Theo cô Nhung, chương trình đào tạo do Khoa Giáo dục sớm và Tiểu học trực tiếp quản lý với đội ngũ giảng viên có trình độ chuyên môn cao và năng lực nghiên cứu vững mạnh. Hiện khoa có 15 giảng viên cơ hữu, gồm 1 phó giáo sư, 8 tiến sĩ và 5 thạc sĩ đang theo học nghiên cứu sinh.
Toàn bộ giảng viên đều đạt trình độ tiếng Anh từ bậc B2 trở lên, trong đó nhiều người được đào tạo bài bản ở nước ngoài. Không chỉ chú trọng giảng dạy, nhà trường còn xây dựng được nhóm nghiên cứu mạnh cấp Đại học Quốc gia Hà Nội trong lĩnh vực Giáo dục Mầm non và tâm lý học lâm sàng trẻ em, góp phần nâng cao chất lượng đào tạo gắn với nghiên cứu khoa học và thực tiễn nghề nghiệp.
Bên cạnh đội ngũ giảng viên chất lượng cao, chương trình đào tạo của nhà trường được xây dựng theo định hướng phát triển năng lực, đề cao tính cá nhân hóa và thường xuyên cập nhật để đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục hiện nay.
Khung chương trình được rà soát, điều chỉnh định kỳ, trong đó phiên bản mới nhất ban hành năm 2023 được thiết kế linh hoạt theo mô hình học tập kết hợp giữa trực tiếp và trực tuyến. Đặc biệt, chương trình có sự phân hóa rõ ràng nhằm hỗ trợ sinh viên phát triển theo các định hướng chuyên sâu như Chương trình cơ bản, Tiếp cận phương pháp giáo dục quốc tế (Montessori, Reggio Emilia...) và Tăng cường tiếng Anh (Dạy tiếng Anh cho trẻ mầm non).
Ngoài ra, Trường Đại học Giáo dục còn chú trọng đầu tư hệ thống cơ sở vật chất và trang thiết bị thực hành đồng bộ, hiện đại phục vụ đào tạo chuyên ngành. Nhà trường xây dựng nhiều phòng thực hành chức năng chuyên biệt như Phòng Sản xuất học liệu số và Công nghệ dạy học với tổng mức đầu tư 1,5 tỷ đồng, cùng phòng học đa năng được trang bị 40 đàn phím điện tử và hệ thống gương tiêu chuẩn. Đây là điều kiện thuận lợi để sinh viên rèn luyện toàn diện các kỹ năng nghề nghiệp quan trọng như múa, hát, đàn, vẽ và tổ chức hoạt động giáo dục cho trẻ mầm non.
Bên cạnh đó, ngành Giáo dục Mầm non hiện nay được đánh giá là lĩnh vực có triển vọng phát triển rất rộng mở và giữ vai trò nền tảng trong tiến trình đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục Việt Nam. Đây không chỉ là ngành học mang ý nghĩa nhân văn sâu sắc mà còn là lĩnh vực có nhu cầu nhân lực lớn, ổn định và ngày càng đa dạng trong bối cảnh xã hội hiện đại.
“Thực tế từ khóa sinh viên tốt nghiệp đầu tiên của Trường Đại học Giáo dục cho thấy, tỷ lệ người học có việc làm ngay trong năm đầu tiên sau tốt nghiệp đạt 100%, trong đó 93,3% làm việc đúng chuyên ngành được đào tạo. Đáng chú ý, toàn bộ sinh viên đều đáp ứng được yêu cầu công việc mà không cần đào tạo lại, phản ánh chất lượng đào tạo gắn sát với nhu cầu thực tiễn của thị trường lao động.
Cơ hội nghề nghiệp của sinh viên ngành Giáo dục Mầm non hiện cũng không còn bó hẹp trong vai trò giáo viên tại các cơ sở giáo dục công lập hay tư thục. Với sự phát triển mạnh mẽ của hệ thống trường quốc tế, trường song ngữ và các mô hình giáo dục chất lượng cao, người học có thêm nhiều lựa chọn nghề nghiệp như chuyên viên giáo dục mầm non, tư vấn viên phát triển trẻ em, cán bộ nghiên cứu tại các cơ quan quản lý giáo dục, viện nghiên cứu hoặc làm việc tại các trung tâm hỗ trợ trẻ có nhu cầu đặc biệt.
Song song với nhu cầu nhân lực lớn, ngành Giáo dục Mầm non cũng đang có sự chuyển dịch mạnh mẽ theo xu hướng hiện đại, liên ngành và hội nhập quốc tế. Nếu trước đây giáo dục mầm non chủ yếu tập trung vào chăm sóc và nuôi dưỡng trẻ thì hiện nay, lĩnh vực này đã mở rộng sang nhiều hướng tiếp cận tiên tiến như giáo dục STEAM, phương pháp giáo dục lấy trẻ làm trung tâm, ứng dụng khoa học thần kinh trong dạy học, phát triển năng lực cảm xúc – xã hội cho trẻ, cũng như nâng cao năng lực số của giáo viên.
Những xu hướng mới này đòi hỏi đội ngũ giáo viên không chỉ có chuyên môn sư phạm mà còn phải có khả năng thích ứng công nghệ, tư duy sáng tạo và năng lực hội nhập quốc tế. Đây cũng chính là lý do thị trường lao động đang ngày càng “khát” nguồn nhân lực chất lượng cao trong lĩnh vực Giáo dục Mầm non” – cô Nhung cho hay.
Là một cựu sinh viên của khóa đầu tiên ngành Giáo dục Mầm non và có cơ hội được làm việc tại chính Trường Đại học Giáo dục, cô Trần Thị Huyền Trang ấn tượng với triết lý giáo dục “Nhân bản và Khai phóng” mà nhà trường theo đuổi.
Khác với quan niệm trước đây cho rằng giáo viên mầm non chỉ đơn thuần là người chăm sóc trẻ, chương trình đào tạo tại trường giúp sinh viên được tiếp cận kiến thức về khoa học nhận thức, tâm lý học lâm sàng trẻ em, đồng thời phát triển tư duy nghiên cứu liên ngành và năng lực hội nhập quốc tế.
Những bài giảng trên giảng đường, những giờ thực hành, kiến tập hay những lần đầu tiên đứng lớp đã giúp cô hiểu rằng giáo dục mầm non không đơn thuần là chăm sóc trẻ, mà là hành trình gieo những hạt mầm đầu tiên cho sự phát triển nhân cách của một con người. Khi đi làm, cô càng nhận ra rằng những kiến thức về tâm lý trẻ, phương pháp tổ chức hoạt động, kỹ năng giao tiếp với phụ huynh hay cách xử lý các tình huống sư phạm đều trở thành hành trang vô cùng quý giá.
6 đợt thực tập xuyên suốt giúp sinh viên “học đi đôi với hành”
Theo cô Nhung, nhằm giúp sinh viên thích ứng tốt với môi trường nghề nghiệp và có thể nhanh chóng hòa nhập thực tế công việc ngay sau khi tốt nghiệp, Trường Đại học Giáo dục xây dựng lộ trình thực hành, thực tập bài bản theo phương châm “học đi đôi với hành”. Nhà trường thành lập Ban chỉ đạo thực tập sư phạm và rèn nghề riêng, đồng thời thiết kế xuyên suốt 6 đợt thực tập tại các cơ sở giáo dục mầm non theo hướng từ cơ bản đến chuyên sâu.
Trong quá trình học, sinh viên được tham gia các đợt rèn luyện nghiệp vụ theo hình thức đan xen giữa lý thuyết và thực tế, với lịch thực tập cố định hằng tuần để từng bước làm quen với môi trường nghề nghiệp. Đến giai đoạn thực tập tốt nghiệp, sinh viên sẽ làm việc liên tục trong 10 tuần tại các trường mầm non đối tác như một giáo viên thực thụ, qua đó tích lũy kinh nghiệm thực tế và rèn luyện kỹ năng nghề nghiệp toàn diện.
Nhà trường cũng chú trọng đa dạng hóa môi trường thực hành để sinh viên có cơ hội trải nghiệm tại nhiều loại hình cơ sở giáo dục khác nhau, từ trường công lập, tư thục đến các trường mầm non quốc tế và trung tâm hỗ trợ trẻ hòa nhập trên địa bàn thành phố Hà Nội. Tại đây, sinh viên được trực tiếp quan sát, tham gia xây dựng kế hoạch giáo dục và đứng lớp tổ chức các hoạt động chăm sóc, nuôi dưỡng, giảng dạy trẻ dưới sự hướng dẫn của giáo viên tại cơ sở.
Trong suốt quá trình thực tập, giảng viên của khoa luôn đồng hành, phối hợp chặt chẽ với ban giám hiệu và giáo viên tại các trường mầm non để dự giờ, hướng dẫn, đánh giá và hỗ trợ sinh viên hoàn thiện kỹ năng nghề nghiệp. Sau mỗi đợt thực tập, nhà trường đều tổ chức hội nghị tổng kết để lắng nghe ý kiến phản hồi từ các đơn vị sử dụng lao động, từ đó kịp thời điều chỉnh và nâng cao chất lượng đào tạo.
Cô Nguyễn Khánh Linh – cựu sinh viên khóa đầu tiên ngành Giáo dục Mầm non của Trường Đại học Giáo dục, hiện đang là giáo viên Trường Mầm non Bình Minh (phường Yên Hòa, Hà Nội) bày tỏ: “Với tôi, nghề giáo viên mầm non không chỉ là chăm sóc hay dạy học cho trẻ mà còn là hành trình đồng hành cùng các con trong những năm tháng đầu đời. Ngay từ khi còn ngồi trên ghế nhà trường, tôi đã được học tập và trang bị rất nhiều kiến thức chuyên môn cũng như kỹ năng nghề nghiệp bổ ích. Đó chính là hành trang quan trọng giúp tôi tự tin và vững bước hơn trên con đường “gieo mầm xanh”.
Sau 2 năm đi làm, tôi càng nhận ra những kiến thức được học tại trường đều có ý nghĩa và giá trị rất lớn. Từ tâm lý trẻ, phương pháp tổ chức hoạt động, kỹ năng giao tiếp với phụ huynh đến cách xử lý các tình huống sư phạm… tất cả đều hỗ trợ tôi rất nhiều trong quá trình công tác.
Đặc biệt, trong bối cảnh giáo dục hiện nay đang không ngừng đổi mới và đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin vào dạy học, tôi càng thấy rõ tầm quan trọng của những kiến thức nền tảng đã được học tại trường. Việc thiết kế bài giảng điện tử, ứng dụng công nghệ trong tổ chức hoạt động cho trẻ hay sử dụng các nền tảng hỗ trợ giảng dạy hiện nay đều được áp dụng rất nhiều trong thực tế công việc.
Bên cạnh đó, tôi còn được tiếp cận với nhiều phương pháp giáo dục hiện đại và tích cực như Montessori, STEAM, giáo dục dự án hay Reggio Emilia. Đây đều là những phương pháp đang được ứng dụng ngày càng phổ biến trong giáo dục mầm non hiện nay. Nhờ được học tập và trải nghiệm từ khi còn trên ghế nhà trường nên khi đi làm, tôi có thể linh hoạt vận dụng vào thực tế để giúp trẻ hứng thú, chủ động và phát triển toàn diện hơn trong các hoạt động học tập.
Tôi cảm thấy rất biết ơn quãng thời gian học tập tại trường vì đã giúp tôi có nền tảng chuyên môn vững vàng, sự tự tin và tình yêu nghề để tiếp tục theo đuổi công việc giáo viên mầm non”.
Gửi lời khuyên cho các bạn đang muốn theo đuổi nghề giáo viên mầm non, cô Linh nhắn nhủ: “Ngoài việc trau dồi kiến thức chuyên môn trên giảng đường thì cần chủ động trải nghiệm và học hỏi nhiều hơn từ thực tế. Bởi khi bắt đầu đi làm, kỹ năng và kinh nghiệm thực tế sẽ giúp mỗi người tự tin hơn rất nhiều.
Các bạn nên mạnh dạn tham gia các hoạt động, các đợt kiến tập và thực tập để có cơ hội tiếp xúc với trẻ cũng như làm quen với môi trường sư phạm từ sớm. Theo tôi, hiện nay nhiều sinh viên khi đi thực tập vẫn còn khá ngại ngùng và thiếu tự tin, nhưng nếu cởi mở hơn trong việc trò chuyện, vui chơi cùng trẻ và tham gia các hoạt động tại lớp thì sẽ học hỏi được rất nhiều kinh nghiệm quý giá. Ban đầu có thể còn bỡ ngỡ, nhưng càng chủ động và năng động thì bản thân sẽ càng trưởng thành hơn trong nghề”.
Còn theo cô Trang, giáo viên mầm non là một công việc rất đặc biệt – nơi người giáo viên không chỉ dạy trẻ biết hát, biết múa hay biết chữ mà còn đồng hành cùng những năm tháng đầu đời quan trọng nhất của các em.
Trong 4 năm đại học, ngoài việc học kiến thức chuyên môn, các bạn nên mạnh dạn trải nghiệm, tham gia thực hành, hoạt động ngoại khóa và rèn luyện kỹ năng giao tiếp, xử lý tình huống sư phạm. Những trải nghiệm ấy sẽ giúp các bạn trưởng thành hơn và hiểu rõ giá trị của nghề mình đang theo đuổi.
“Tôi cho rằng giáo viên mầm non của thời đại mới cần luôn giữ tinh thần học hỏi, sáng tạo và chủ động cập nhật các phương pháp giáo dục hiện đại để mang đến cho trẻ một môi trường học tập tích cực, hạnh phúc. Nghề giáo viên mầm non có thể không phải là công việc hào nhoáng, nhưng đó là một nghề rất đẹp. Mỗi ngày được nhìn trẻ lớn lên, tự tin hơn và biết yêu thương nhiều hơn chính là niềm hạnh phúc giản dị nhưng thiêng liêng đối với mỗi người làm nghề” - cô Trang chia sẻ.