Trong bối cảnh ngành giáo dục đang đứng trước yêu cầu đổi mới căn bản, toàn diện, vai trò của đội ngũ cán bộ quản lý cơ sở giáo dục ngày càng nặng nề và áp lực hơn bao giờ hết. Hiệu trưởng, phó hiệu trưởng không chỉ làm công tác quản lý chuyên môn mà còn phải chịu trách nhiệm toàn diện về tài chính, nhân sự, chất lượng giáo dục, an toàn trường học, chuyển đổi số, kiểm định chất lượng, xây dựng trường chuẩn quốc gia, giải quyết khiếu nại, phòng chống bạo lực học đường và hàng loạt nhiệm vụ phát sinh khác.
Thế nhưng, nhiều hiệu trưởng chỉ được hưởng phụ cấp chức vụ 0,35; nhiều phó hiệu trưởng chỉ hưởng mức 0,25 theo quy định đã tồn tại hơn 20 năm qua. Trong khi đó, khối lượng công việc, áp lực trách nhiệm và yêu cầu quản trị trường học hiện nay đã thay đổi rất lớn so với thời điểm ban hành quy định. Điều này khiến nhiều cán bộ quản lý giáo dục cảm thấy thiệt thòi, chưa tương xứng với trách nhiệm được giao, đồng thời cũng làm giảm động lực phấn đấu, cống hiến trong đội ngũ.
Bảng phụ cấp chức vụ tạm thời theo Thông tư 33/2005/TT-BGDĐT đã tồn tại hơn 20 năm
Năm 2005, Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành Thông tư số 33/2005/TT-BGDĐT hướng dẫn tạm thời thực hiện chế độ phụ cấp chức vụ lãnh đạo trong các cơ sở giáo dục công lập. Đây được xem là căn cứ quan trọng để các địa phương thực hiện chế độ phụ cấp cho hiệu trưởng, phó hiệu trưởng, tổ trưởng, tổ phó chuyên môn trong suốt nhiều năm qua.
Tuy nhiên, cần thấy rằng đây chỉ là “bảng phụ cấp chức vụ tạm thời”, được xây dựng trong bối cảnh ngành giáo dục cách đây hơn hai thập kỷ, khi quy mô trường lớp, yêu cầu quản trị và khối lượng công việc của cán bộ quản lý còn rất khác hiện nay.
Theo Thông tư 33/2005/TT-BGDĐT, mức phụ cấp chức vụ của cán bộ quản lý trường học được quy định theo cấp học và quy mô trường lớp. Cụ thể, bảng phụ cấp chức vụ theo Thông tư 33 như sau:
| Cơ sở giáo dục | Chức vụ lãnh đạo | Hệ số phụ cấp | Ghi chú |
| Trường trung học phổ thông | - Hiệu trưởng: | Trường chuyên biệt tỉnh hưởng như trường hạng I | |
| + Trường hạng I | 0,70 | ||
| + Trường hạng II | 0,60 | ||
| + Trường hạng III | 0,45 | ||
| - Phó hiệu trưởng: | |||
| + Trường hạng I | 0,55 | ||
| + Trường hạng II | 0,45 | ||
| + Trường hạng III | 0,35 | ||
| - Tổ trưởng chuyên môn và tương đương (không phân biệt hạng trường) | 0,25 | ||
| - Tổ phó chuyên môn và tương đương (không phân biệt hạng trường) | 0,15 | ||
| Trường trung học cơ sở | - Hiệu trưởng: | Trường chuyên biệt huyện hưởng như trường hạng I | |
| + Trường hạng I | 0,55 | ||
| + Trường hạng II | 0,45 | ||
| + Trường hạng III | 0,35 | ||
| - Phó hiệu trưởng: | |||
| + Trường hạng I | 0,45 | ||
| + Trường hạng II | 0,35 | ||
| + Trường hạng III | 0,25 | ||
| - Tổ trưởng chuyên môn và tương đương (không phân biệt hạng trường) | 0,20 | ||
| - Tổ phó chuyên môn và tương đương (không phân biệt hạng trường) | 0,15 | ||
| Trường tiểu học | - Hiệu trưởng: | ||
| + Trường hạng I | 0,50 | ||
| + Trường hạng II | 0,40 | ||
| + Trường hạng III | 0,30 | ||
| - Phó hiệu trưởng: | |||
| + Trường hạng I | 0,40 | ||
| + Trường hạng II | 0,30 | ||
| + Trường hạng III | 0,25 | ||
| - Tổ trưởng chuyên môn và tương đương (không phân biệt hạng trường) | 0,20 | ||
| - Tổ phó chuyên môn và tương đương (không phân biệt hạng trường) | 0,15 | ||
| Trường mầm non | - Hiệu trưởng: | ||
| + Trường hạng I | 0,50 | ||
| + Trường hạng II | 0,35 | ||
| - Phó hiệu trưởng: | |||
| + Trường hạng I | 0,35 | ||
| + Trường hạng II | 0,25 | ||
| - Tổ trưởng chuyên môn và tương đương (không phân biệt hạng trường) | 0,20 | ||
| - Tổ phó chuyên môn và tương đương (không phân biệt hạng trường) | 0,15 |
Nếu nhìn vào các con số này trong bối cảnh hiện nay, có thể thấy có bất cập, chưa hợp lý và thiếu công bằng.
Một trong những bất hợp lý lớn là cùng giữ chức vụ phó hiệu trưởng nhưng có người được hưởng phụ cấp 0,55, có người chỉ 0,25. Sự chênh lệch này không hẳn phản ánh đúng khối lượng công việc và trách nhiệm thực tế. Phân loại trường chủ yếu dựa vào số lớp, tuy nhiên ở các trường hạng I phó hiệu trưởng có thể đến 2 người, ở các trường hạng III phó hiệu trưởng chỉ có 1 người phải làm công việc của cả 2 phó hiệu trưởng trường loại I nhưng phụ cấp chức vụ lại rất thấp, có người chỉ hưởng phụ cấp chức vụ 0,25 bằng phụ cấp của tổ trưởng chuyên môn trường trung học phổ thông, khi công việc rất nhiều, áp lực lớn.
Nhiều phó hiệu trưởng ở trường vùng khó khăn, trường ít lớp nhưng áp lực công việc không hề nhẹ hơn các trường lớn. Thậm chí, do thiếu nhân sự, nhiều người còn phải kiêm nhiệm rất nhiều đầu việc.
Có những trường chỉ có một phó hiệu trưởng nhưng phải đảm đương gần như toàn bộ công việc quản lý cùng hiệu trưởng. Trong khi đó, mức phụ cấp chỉ 0,25 – tương đương vài trăm nghìn đồng sau khi nhân với mức lương cơ sở – rõ ràng chưa phản ánh đúng vai trò và trách nhiệm của vị trí này.
Điều đáng nói là phụ cấp chức vụ hiện nay vẫn dựa rất nhiều vào “hạng trường” – một tiêu chí không còn phản ánh đầy đủ áp lực quản trị trường học hiện đại.
Bên cạnh đó, hiệu trưởng chịu trách nhiệm toàn diện nhưng phụ cấp chưa tương xứng. Đối với hiệu trưởng, bất cập cũng tương tự. Hiệu trưởng là người chịu trách nhiệm cao nhất tại cơ sở giáo dục như: Chịu trách nhiệm về chất lượng giáo dục, tài chính, an toàn trường học, tuyển sinh, chịu trách nhiệm trước phụ huynh, cấp trên và xã hội,…
Trong nhiều vụ việc liên quan đến trường học, dù nguyên nhân xuất phát từ đâu thì hiệu trưởng vẫn là người chịu trách nhiệm chính.
Thế nhưng, nhiều hiệu trưởng trường hạng III chỉ hưởng phụ cấp 0,35. Sau khi nhân với mức lương cơ sở hiện hành, số tiền thực nhận không quá cao so với khối lượng công việc và áp lực trách nhiệm.
Trong khi đó, có những vị trí ở lĩnh vực khác có phụ cấp cao hơn nhưng trách nhiệm pháp lý và áp lực xã hội chưa chắc lớn bằng người đứng đầu một cơ sở giáo dục.
Không chỉ hiệu trưởng, phó hiệu trưởng mà ngay cả tổ trưởng, tổ phó chuyên môn hiện nay cũng đang chịu áp lực công việc rất lớn.
Nhiều tổ trưởng chuyên môn hiện nay gần như là “cánh tay nối dài” của ban giám hiệu.
Tuy nhiên, phụ cấp trách nhiệm chỉ ở mức 0,2; tổ phó là 0,15 – mức đã kéo dài nhiều năm và gần như không thay đổi đáng kể dù khối lượng công việc tăng rất mạnh.
Điều này dẫn đến thực tế ở nhiều trường: Giáo viên không mặn mà nhận nhiệm vụ tổ trưởng; nhiều người xin thôi làm tổ trưởng vì áp lực lớn; một số nơi khó bố trí nhân sự quản lý tổ chuyên môn,…
Điều đáng nói là Thông tư 33/2005/TT-BGDĐT được ban hành từ năm 2005 nên chưa thể cập nhật được những thay đổi của ngành.
Mong sớm có chính sách phù hợp
Trong hơn 20 năm qua: Chương trình giáo dục thay đổi; quy mô quản trị thay đổi; công nghệ thay đổi; áp lực xã hội đối với nhà trường thay đổi; yêu cầu đối với cán bộ quản lý giáo dục cũng tăng lên rất nhiều,… Tuy nhiên, chế độ phụ cấp chức vụ vẫn gần như “đứng yên”.
Chính vì vậy, đội ngũ nhà giáo tham gia công tác quản lý rất mong chờ có chính sách phụ cấp với mức phù hợp để thầy cô thêm động lực phấn đấu.
Trong dự thảo nghị định quy định chính sách tiền lương, chế độ phụ cấp, chính sách hỗ trợ, thu hút đối với nhà giáo từng được công bố cuối năm 2025, hiệu trưởng, phó hiệu trưởng được đề xuất tăng mức phụ cấp như sau: [1]
| STT | Cơ sở giáo dục | Hệ số phụ cấp theo dự thảo mới |
| 1 | Trường trung học phổ thông | Hiệu trưởng 0,7 Phó hiệu trưởng 0,55 (không phân biệt hạng trường) |
| 2 | Trường trung học cơ sở, tiểu học, mầm non | Hiệu trưởng 0,55 Phó hiệu trưởng 0,45 (không phân biệt hạng trường). |
Đối với tổ trưởng, tổ phó chuyên môn dự thảo đề xuất nhà giáo làm tổ phó chuyên môn hoặc tổ phó bộ môn tại các cơ sở giáo dục hưởng mức phụ cấp trách nhiệm công việc là 0,2 so với mức lương cơ sở; nhà giáo làm tổ trưởng chuyên môn được hưởng phụ cấp trách nhiệm là 0,3 so với mức lương cơ sở. [1]
Ngành giáo dục đang thực hiện rất nhiều nhiệm vụ lớn như chuyển đổi số, đổi mới kiểm tra đánh giá; tiếp tục triển khai chương trình giáo dục phổ thông 2018, Hội nhập quốc tế, nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện.
Để thực hiện thành công những nhiệm vụ này, vai trò của đội ngũ cán bộ quản lý cơ sở giáo dục là vô cùng quan trọng. Cán bộ quản lý tại cơ sở giáo dục mong sớm xem xét vấn đề này bởi bảng phụ cấp chức vụ tạm thời theo Thông tư 33/2005/TT-BGDĐT tồn tại hơn 20 năm đã không còn phù hợp.
Một chính sách phù hợp, công bằng và sát thực tiễn sẽ góp phần tạo động lực cho đội ngũ cán bộ quản lý yên tâm công tác, cống hiến lâu dài, từ đó nâng cao chất lượng quản trị nhà trường và chất lượng giáo dục nói chung.
Tài liệu tham khảo:
[1] Quy định chính sách tiền lương, chế độ phụ cấp, chính sách hỗ trợ, thu hút đối với nhà giáo
(*) Văn phong, nội dung bài viết thể hiện góc nhìn, quan điểm của tác giả.