Từ ngày 1/9 tới đây, sinh viên học nhóm ngành Máy tính và Công nghệ thông tin là 1 trong 15 nhóm ngành được cấp học bổng từ 3,7 đến 5 triệu đồng/tháng học, theo Nghị định số 179/2026/NĐ-CP ngày 20/5/2026 quy định chính sách học bổng cho người học các ngành khoa học cơ bản, kỹ thuật then chốt và công nghệ chiến lược, có hiệu lực thi hành từ ngày 15/7/2026.
Là một trong số những viên có kết quả cao học tập cao trong năm nhất, nam sinh Nguyễn Duy Thành - sinh viên lớp tài năng ngành Khoa học máy tính, khoa Công nghệ thông tin, Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật Hưng Yên, cảm thấy vui mừng khi biết tin mình có thể nằm trong diện được học bổng.
Với mức hỗ trợ sinh viên 3,7 đến 5 triệu đồng/tháng, Thành đánh giá đây là khoản hỗ trợ khá lớn đối với bản thân em trong hoạt động làm nghiên cứu, trang trải chi phí học tập, sinh hoạt.
"Mỗi tháng, chi phí sinh hoạt và học tập của em hết khoảng hơn 3 triệu đồng. Nếu nhận được học bổng 3,7 - 5 triệu đồng/tháng, đây sẽ là động lực để em cố gắng hơn nữa trong học tập và làm nghiên cứu", Nguyễn Duy Thành cho biết.
Chính sách có ý nghĩa tích cực
Trao đổi với phóng viên, PGS.TS Nguyễn Văn Hậu - Trưởng khoa Công nghệ thông tin, Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật Hưng Yên cho rằng, Nghị định số 179/2026/NĐ-CP là chính sách có ý nghĩa tích cực, thể hiện sự quan tâm của Nhà nước đối với việc phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao trong các ngành khoa học cơ bản, kỹ thuật then chốt và công nghệ chiến lược.
Theo PGS Hậu, trong 15 nhóm ngành được hưởng chính sách, nhóm ngành máy tính và công nghệ thông tin có mối liên hệ trực tiếp với hoạt động đào tạo của khoa. Chính sách học bổng sẽ góp phần tạo thêm động lực để học sinh khá, giỏi lựa chọn các ngành công nghệ, kỹ thuật - những lĩnh vực đòi hỏi nền tảng tốt về toán, khoa học tự nhiên và ngoại ngữ.
"Khi có chính sách học bổng đủ mạnh, học sinh có năng lực tốt sẽ có thêm lý do để lựa chọn những ngành mà đất nước đang có nhu cầu nhân lực lớn", thầy Hậu chia sẻ.
Theo đề án tuyển sinh năm 2026, Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật Hưng Yên dự kiến tuyển sinh gần 3.900 chỉ tiêu cho 29 ngành đào tạo, trong đó có các ngành như Công nghệ thông tin, Khoa học máy tính, Kỹ thuật phần mềm và Trí tuệ nhân tạo.
Đánh giá tác động của chính sách tới hoạt động đào tạo, PGS Hậu cho rằng, học bổng không chỉ hỗ trợ tài chính cho người học mà còn tạo áp lực tích cực để các cơ sở giáo dục đổi mới chương trình, tăng cường thực hành, kết nối doanh nghiệp và cập nhật công nghệ mới.
"Đây cũng là động lực để khoa tiếp tục phát triển chương trình đào tạo theo hướng ứng dụng, thực hành và gắn với nhu cầu thực tiễn. Nhà trường hiện định hướng xây dựng các lớp tài năng, lớp giảng dạy bằng tiếng Anh ở một số ngành mũi nhọn như Khoa học máy tính, Trí tuệ nhân tạo", thầy Hậu cho hay.
Về nghiên cứu khoa học, theo PGS Hậu, việc chính sách áp dụng cho cả sinh viên, học viên cao học và nghiên cứu sinh là điểm quan trọng, góp phần hình thành đội ngũ nhân lực nghiên cứu kế cận trong các lĩnh vực công nghệ mũi nhọn. Thầy Hậu kỳ vọng chính sách sẽ khuyến khích sinh viên tham gia nghiên cứu khoa học sớm.
"Học bổng chỉ là điều kiện hỗ trợ. Năng lực nghề nghiệp vẫn phụ thuộc vào quá trình học tập, rèn luyện nghiêm túc của sinh viên, đặc biệt là tư duy logic, kỹ năng lập trình, ngoại ngữ, khả năng tự học và thích ứng với công nghệ mới", thầy Hậu nhấn mạnh.
Còn theo PGS.TS Nguyễn Nam Hoàng - Trưởng khoa Công nghệ thông tin, Trường Đại học Công nghệ Đông Á, nếu tiêu chí xét học bổng chủ yếu dựa trên kết quả học tập sẽ chưa phản ánh đầy đủ năng lực nghiên cứu, sáng tạo và ứng dụng thực tiễn của người học.
Thầy Hoàng cho rằng bên cạnh thành tích học tập, cần có cơ chế khuyến khích sinh viên tham gia nghiên cứu khoa học, phát triển sản phẩm và các hoạt động đổi mới sáng tạo.
"Ngoài kết quả học tập, sinh viên cần được đánh giá thông qua năng lực nghiên cứu, khả năng ứng dụng kiến thức vào thực tiễn và tham gia các đề tài khoa học công nghệ. Đây cũng là yếu tố quan trọng để góp phần thúc đẩy phát triển khoa học công nghệ trong giai đoạn hiện nay", PGS.TS Nguyễn Nam Hoàng chia sẻ.
Đề xuất làm rõ hơn về 4 nội dung
Theo PGS.TS Nguyễn Văn Hậu, về định hướng, đây là chính sách rất đúng và cần thiết. Thầy Hậu cũng ghi nhận Nghị định đã lường trước nhiều vấn đề và giao Bộ Giáo dục và Đào tạo chủ trì ban hành các nội dung hướng dẫn. Tuy nhiên, để triển khai thuận lợi trong thực tế, các văn bản hướng dẫn cần sớm được ban hành và cụ thể hóa ở một số nội dung.
Thứ nhất, cần sớm ban hành danh mục ngành, chương trình đào tạo được hưởng chính sách. Nghị định đã nêu các nhóm ngành như máy tính, công nghệ thông tin, kỹ thuật điện, điện tử, viễn thông, cơ khí, vật liệu, xây dựng… Tuy nhiên, mỗi cơ sở đào tạo có nhiều ngành, chuyên ngành và chương trình khác nhau nên các trường rất cần danh mục chính thức để xác định rõ đối tượng thụ hưởng, đặc biệt với các ngành mới như trí tuệ nhân tạo, khoa học dữ liệu, an toàn thông tin, công nghệ bán dẫn hay hệ thống nhúng.
Thứ hai, cần làm rõ cơ chế xác định số lượng người học được nhận học bổng. Theo Nghị định, sinh viên đại học phải đạt tổng điểm từ 22,5 trở lên đối với 3 môn xét tuyển vào trường, đồng thời thuộc nhóm 30% thí sinh có điểm trúng tuyển cao nhất cùng nhóm ngành trên phạm vi toàn quốc. Đây là tiêu chí có tính chọn lọc cao. Vì vậy, các trường rất cần hướng dẫn cụ thể về cách xác định “30% cao nhất”, theo từng phương thức, từng đợt tuyển sinh, cũng như nguồn dữ liệu đối sánh.
Thứ ba, cần hướng dẫn rõ quy trình xét duyệt, chi trả và quản lý học bổng. Điểm tích cực là Nghị định quy định cơ sở đào tạo thực hiện xét duyệt trên dữ liệu sẵn có, không yêu cầu người học nộp hồ sơ và không làm phát sinh thêm thủ tục hành chính. Tuy nhiên, để các trường triển khai thống nhất, cần có quy trình kỹ thuật cụ thể về thời điểm chốt dữ liệu, trách nhiệm xác nhận của cơ sở đào tạo cũng như cơ chế xử lý đối với trường hợp người học chuyển ngành, bảo lưu hoặc thôi học.
Thứ tư, cần truyền thông chính sách một cách chính xác, tránh gây hiểu nhầm cho phụ huynh và thí sinh. Nếu không truyền thông đầy đủ, nhiều người có thể cho rằng chỉ cần trúng tuyển vào ngành công nghệ thông tin hoặc kỹ thuật là sẽ được nhận học bổng. Trong khi đó, đây là chính sách có điều kiện, áp dụng với người học thuộc đúng ngành, chương trình đào tạo và đáp ứng các tiêu chuẩn cụ thể.
"Từ góc độ cơ sở đào tạo, chúng tôi cho rằng các trường cần chủ động truyền thông tích cực nhưng chừng mực. Chính sách mở ra cơ hội rất tốt cho người học, song sinh viên vẫn phải đáp ứng điều kiện đầu vào và duy trì kết quả học tập, rèn luyện trong suốt quá trình đào tạo", PGS.TS Nguyễn Văn Hậu cho hay.
Trao đổi với phóng viên, PGS.TS Chu Thị Bình - Trưởng khoa Xây dựng, Trường Đại học Kiến trúc Hà Nội cũng băn khoăn về tỷ lệ 30% thí sinh có điểm trúng tuyển cao nhất cùng nhóm ngành trên phạm vi toàn quốc được dựa trên phương thức xét tuyển nào. Bởi thực tế, có trường xét tuyển bằng điểm thi đánh giá tư duy, trường lại xét theo kết quả thi tốt nghiệp.
Cô Bình chia sẻ thêm, về chương trình đào tạo, Khoa Xây dựng đào tạo 4 chuyên ngành: Xây dựng Dân dụng và Công nghiệp; Xây dựng Công trình Ngầm Đô thị; Quản lý Dự án Xây dựng; Công nghệ Kỹ thuật Vật liệu Xây dựng với tính chất chuyên sâu, đặc thù và người học tốt nghiệp sẽ nhận bằng kỹ sư.
Mức học phí đào tạo mỗi chuyên ngành khoảng 20 triệu đồng/năm học, với mức học bổng từ 3,7-5 triệu đồng/tháng sẽ hỗ trợ sinh viên rất nhiều trang trải chi phí học tập, sinh hoạt.
Năng lực và phẩm chất nào phù hợp để theo học lĩnh vực công nghệ thông tin
Trưởng khoa Công nghệ thông tin, Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật Hưng Yên chia sẻ, khoa có các ngành thuộc lĩnh vực công nghệ thông tin như Công nghệ thông tin, Khoa học máy tính, Kỹ thuật phần mềm và Trí tuệ nhân tạo đều được tuyển sinh hệ chính quy với nhiều phương thức xét tuyển như kết quả thi tốt nghiệp trung học phổ thông, học bạ, tuyển thẳng và kết quả các kỳ thi đánh giá năng lực như V-SAT, HSA, TSA.
Theo kết quả tuyển sinh năm 2025 đã công bố, ba ngành Công nghệ thông tin, Khoa học máy tính và Kỹ thuật phần mềm xét theo điểm thi tốt nghiệp trung học phổ thông có điểm chuẩn 16 điểm, tương đối ổn định và tăng nhẹ so với những năm trước. Tuy nhiên, điểm chuẩn có thể thay đổi theo từng năm, từng ngành và từng phương thức xét tuyển.
Về học phí, năm học 2025-2026, nhóm ngành Máy tính và Công nghệ thông tin có mức 1,79 triệu đồng/tháng, tương đương khoảng 510 nghìn đồng/tín chỉ, thực hiện theo quy định đối với cơ sở giáo dục đại học công lập chưa tự bảo đảm chi thường xuyên. Các lớp giảng dạy bằng tiếng Anh có mức học phí cao hơn.
"Theo tôi, mức học phí này cần được nhìn nhận trong mối liên hệ với điều kiện thực hành, hệ thống phòng máy, phần mềm, chất lượng đào tạo và cơ hội việc làm sau tốt nghiệp. Đặc biệt, với chính sách học bổng mới theo Nghị định 179/2026/NĐ-CP, sinh viên đủ điều kiện sẽ có thêm nguồn hỗ trợ quan trọng để yên tâm học tập", PGS.TS Nguyễn Văn Hậu chia sẻ.
Thầy Hậu cho biết, để theo học và phát triển tốt trong lĩnh vực công nghệ thông tin, thí sinh cần có một số năng lực và phẩm chất phù hợp. Trước hết là nền tảng toán học và tư duy logic. Công nghệ thông tin không chỉ là sử dụng máy tính mà còn là giải quyết bài toán bằng thuật toán, dữ liệu và hệ thống. Những học sinh có khả năng phân tích, tư duy logic và kiên trì tìm lời giải thường có nhiều lợi thế. Bên cạnh đó là khả năng tự học. Công nghệ thay đổi rất nhanh, vì vậy người học phải thường xuyên cập nhật kiến thức, tự đọc tài liệu và chủ động thực hành. Ngoại ngữ, đặc biệt là tiếng Anh, cũng là yêu cầu quan trọng bởi phần lớn tài liệu chuyên ngành, công cụ và xu hướng công nghệ mới đều được cập nhật bằng tiếng Anh.
Ngoài kiến thức chuyên môn, sinh viên công nghệ thông tin cần có kỹ năng thực hành, làm việc nhóm, quản lý thời gian và tinh thần trách nhiệm trong quá trình phát triển sản phẩm. Đặc biệt, trong bối cảnh trí tuệ nhân tạo, dữ liệu cá nhân và an toàn thông tin ngày càng được quan tâm, người học không chỉ cần giỏi kỹ thuật mà còn phải có ý thức về đạo đức nghề nghiệp và trách nhiệm xã hội.
"Chính sách học bổng mới là tín hiệu tích cực đối với các cơ sở đào tạo kỹ thuật - công nghệ cũng như người học. Nếu được triển khai đồng bộ, minh bạch và có hướng dẫn cụ thể, chính sách sẽ góp phần thu hút thí sinh giỏi, nâng cao chất lượng đào tạo, thúc đẩy nghiên cứu khoa học và tạo nguồn nhân lực chiến lược cho đất nước trong giai đoạn tới", Trưởng khoa Công nghệ thông tin, Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật Hưng Yên nhấn mạnh.