Chính phủ đã ban hành Nghị định số 182/2026/NĐ-CP quy định chế độ phụ cấp ưu đãi theo nghề đối với nhà giáo, cán bộ quản lý cơ sở giáo dục và nhân sự hỗ trợ giáo dục công tác trong các cơ sở giáo dục công lập.
Nghị định có hiệu lực thi hành kể từ ngày 07/7/2026. Các mức phụ cấp ưu đãi theo nghề quy định tại Nghị định này được thực hiện kể từ ngày 01/01/2026.
Trong đó, khoản 3 Điều 3 quy định Mức phụ cấp ưu đãi 30% được áp dụng đối với các trường hợp sau:
a) Nhà giáo giảng dạy trong trung tâm chính trị của xã, phường, đặc khu, trực thuộc tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương;
b) Nhà giáo giảng dạy lý thuyết hoặc thực hành trong trường cao đẳng, trường trung cấp;
c) Người trực tiếp hướng dẫn thực hành tại xưởng trường, trạm, trại, phòng thí nghiệm của trường cao đẳng, trường trung cấp hoặc hướng dẫn thực hành chương trình giáo dục nghề nghiệp trên tàu huấn luyện;
d) Nhà giáo giảng dạy trong trung tâm giáo dục nghề nghiệp.
Nghị định số 182/2026/NĐ-CP với mức phụ cấp ưu đãi 30% được kỳ vọng sẽ là nguồn hỗ trợ kịp thời cho đội ngũ giáo viên giáo dục nghề nghiệp, trong bối cảnh các trường cao đẳng công lập đang nỗ lực giữ chân nhân tài.
Động lực đối với đội ngũ giảng viên giáo dục nghề nghiệp
Trao đổi với phóng viên Tạp chí điện tử Giáo dục Việt Nam, Thạc sĩ Lê Trường Thành - giảng viên Khoa Công nghệ thông tin, Trường Cao đẳng nghề Thành phố Hồ Chí Minh nhận định, Nghị định số 182/2026/NĐ-CP là chính sách có ý nghĩa thiết thực, thể hiện sự quan tâm của Nhà nước đối với đội ngũ nhà giáo giáo dục nghề nghiệp.
Theo thầy Thành, giảng viên ở trường cao đẳng không chỉ đảm nhiệm công tác giảng dạy mà còn phải liên tục thích ứng với sự thay đổi nhanh chóng của công nghệ sản xuất, thiết bị kỹ thuật và yêu cầu từ doanh nghiệp.
Ở nhiều ngành nghề như cơ khí, tự động hóa, công nghệ ô tô, công nghệ thông tin hay điện - điện tử, tốc độ đổi mới công nghệ hiện nay diễn ra rất nhanh. Điều đó đòi hỏi giảng viên không thể chỉ giảng dạy theo kiến thức có sẵn mà phải thường xuyên tự học, tham gia tập huấn, tiếp cận công nghệ mới, đồng thời duy trì kết nối với doanh nghiệp để cập nhật xu hướng sản xuất và yêu cầu tuyển dụng thực tế.
Trong nhiều năm qua, mức thu nhập của giảng viên vẫn còn chưa thực sự tương xứng với yêu cầu công việc. Dù mức phụ cấp 30% chưa thể tạo ra bước đột phá lớn, song vẫn mang ý nghĩa động viên tinh thần rất quan trọng đối với đội ngũ giảng viên.
Ngoài ý nghĩa cải thiện thu nhập, chính sách này còn góp phần tạo động lực để giảng viên yên tâm gắn bó lâu dài với nghề, từ đó đầu tư nhiều hơn cho chuyên môn và chất lượng đào tạo. Khi đời sống và tâm lý của giảng viên được quan tâm hơn, họ sẽ có thêm động lực để đổi mới phương pháp giảng dạy, tăng cường hướng dẫn thực hành, đồng hành sát hơn với người học trong quá trình rèn luyện kỹ năng nghề, qua đó góp phần nâng cao chất lượng nguồn nhân lực kỹ thuật trong bối cảnh thị trường lao động ngày càng đòi hỏi cao về tay nghề và kỹ năng thực hành.
Cùng bàn luận về chủ đề này, Tiến sĩ, Bác sĩ Lê Trí Khải - Bí thư Đảng uỷ, Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Kon Tum bày tỏ: “Việc Chính phủ ban hành Nghị định số 182/2026/NĐ-CP là một chủ trương có ý nghĩa rất quan trọng, thể hiện sự quan tâm đối với đội ngũ nhà giáo giáo dục nghề nghiệp - lực lượng trực tiếp tham gia đào tạo nguồn nhân lực kỹ thuật, nhân lực có tay nghề phục vụ phát triển kinh tế - xã hội.
Đối với đội ngũ giảng viên tại các cơ sở giáo dục nghề nghiệp, đặc thù công việc hiện nay không chỉ dừng ở giảng dạy lý thuyết mà còn phải thường xuyên cập nhật công nghệ mới, hướng dẫn thực hành, kết nối doanh nghiệp và đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của thị trường lao động. Vì vậy, việc quy định mức phụ cấp ưu đãi 30% là sự ghi nhận đối với tính đặc thù của nghề nghiệp và tạo thêm động lực cho đội ngũ nhà giáo.
Với Trường Cao đẳng Kon Tum, được thành lập trên cơ sở sáp nhập các đơn vị đào tạo từ năm 2018 nên trước đây việc thực hiện chính sách phụ cấp ưu đãi được kế thừa theo các quy định hiện hành áp dụng cho từng loại hình cơ sở đào tạo trước khi sáp nhập. Theo đó, đội ngũ có nhà giáo từ cơ sở đào tạo trình độ cao đẳng thực hiện mức phụ cấp 25%, còn đội ngũ nhà giáo từ cơ sở đào tạo nghề thực hiện mức phụ cấp 30% theo nhóm đối tượng tương ứng.
Tuy nhiên, từ thực tiễn hiện nay có thể thấy nhiệm vụ của đội ngũ nhà giáo ngày càng mở rộng và yêu cầu chuyên môn ngày càng cao. Bên cạnh việc triển khai chính sách hiện hành, chúng tôi cũng kỳ vọng trong thời gian tới Chính phủ sẽ tiếp tục có những nghiên cứu, đánh giá tổng thể để chính sách ngày càng phù hợp hơn với đặc thù công việc và yêu cầu phát triển của giáo dục nghề nghiệp”.
Cũng theo thầy Khải, trong giáo dục nghề nghiệp, quá trình hình thành kỹ năng nghề của người học gắn rất chặt với hoạt động thực hành và trải nghiệm thực tế. Vì vậy, đội ngũ trực tiếp hướng dẫn thực hành tại xưởng, phòng thí nghiệm, trạm, trại có vai trò rất quan trọng trong việc nâng cao chất lượng đào tạo.
Đối với đội ngũ giảng dạy thực hành, đặc biệt là giảng dạy tích hợp giữa lý thuyết và thực hành, việc được quan tâm bằng chính sách phụ cấp sẽ tạo thêm động lực để đội ngũ tiếp tục phát huy chuyên môn, nâng cao chất lượng đào tạo.
“Với Nghị định số 182/2026/NĐ-CP, chúng tôi đánh giá cao việc chính sách đã có sự mở rộng và ghi nhận đầy đủ hơn đối với các lực lượng trực tiếp tham gia hoạt động đào tạo. Tôi cho rằng quy định này sẽ góp phần tạo thêm động lực đối với đội ngũ kỹ sư, chuyên gia hoặc người có tay nghề cao từ doanh nghiệp tham gia vào quá trình đào tạo.
Tuy nhiên, phụ cấp là một yếu tố hỗ trợ quan trọng nhưng chưa phải là yếu tố duy nhất. Để thu hút nguồn nhân lực chất lượng cao tham gia lâu dài, cần có thêm các cơ chế linh hoạt trong hợp tác giữa nhà trường và doanh nghiệp, chế độ thỉnh giảng phù hợp và môi trường thuận lợi để phát huy năng lực chuyên môn của đội ngũ này” - thầy chia sẻ.
Cần thêm chính sách để thu hút chuyên gia làm việc tại trường cao đẳng
Đối với đội ngũ giảng viên đang công tác tại các cơ sở giáo dục nghề nghiệp, chính sách phụ cấp ưu đãi là nguồn động viên tích cực, góp phần giúp giáo viên thêm yên tâm gắn bó với nghề. Tuy nhiên, để thu hút được các chuyên gia, kỹ sư giỏi từ doanh nghiệp tham gia giảng dạy lâu dài tại các trường cao đẳng, trung cấp thì chỉ riêng chính sách phụ cấp vẫn chưa đủ.
Thầy Thành cho biết, hiện mức lương của giảng viên giáo dục nghề nghiệp vẫn còn chênh lệch khá lớn so với thu nhập trong khu vực doanh nghiệp, đặc biệt ở các lĩnh vực kỹ thuật, công nghệ đang có nhu cầu nhân lực cao.
Bên cạnh đó, nhiều cơ sở giáo dục nghề nghiệp hiện vẫn gặp khó khăn về cơ sở vật chất, trang thiết bị thực hành, điều kiện nghiên cứu chuyên môn và cơ hội phát triển nghề nghiệp dành cho giảng viên. Điều này khiến không ít người có chuyên môn tốt, tay nghề cao lựa chọn làm việc tại doanh nghiệp thay vì tham gia giảng dạy trong các trường nghề.
“Để giáo dục nghề nghiệp thực sự thu hút được nguồn nhân lực chất lượng cao, cần có những giải pháp đồng bộ nhằm cải thiện môi trường làm việc, đầu tư cơ sở vật chất hiện đại và hoàn thiện chế độ đãi ngộ phù hợp. Chỉ khi đó, các trường nghề mới có thể giữ chân và thu hút được đội ngũ giảng viên giỏi” - vị giảng viên nhấn mạnh.
Theo Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Kon Tum, để thu hút và phát triển đội ngũ nhân lực chất lượng cao trong giáo dục nghề nghiệp cần triển khai đồng bộ nhiều giải pháp.
Thứ nhất, cần có cơ chế tuyển dụng linh hoạt hơn đối với chuyên gia, kỹ sư, nghệ nhân hoặc người có tay nghề cao từ doanh nghiệp, tạo điều kiện để họ có thể tham gia giảng dạy, hướng dẫn thực hành hoặc thỉnh giảng phù hợp với đặc thù nghề nghiệp.
Thứ hai, cần có chính sách đãi ngộ phù hợp, bao gồm thu nhập, điều kiện làm việc và cơ hội phát triển nghề nghiệp nhằm tạo sức hút đối với đội ngũ chất lượng cao.
Thứ ba, cần tiếp tục đẩy mạnh sự gắn kết giữa nhà trường với doanh nghiệp, qua đó tạo điều kiện để giảng viên tiếp cận công nghệ mới, môi trường sản xuất thực tế và cập nhật yêu cầu về kỹ năng nghề.
Bên cạnh đó, thầy Khải đánh giá cao quy định tại Điều 9 của Nghị định số 182/2026/NĐ-CP khi cho phép các cơ sở giáo dục đại học, cơ sở giáo dục nghề nghiệp được chủ động quyết định mức chi trả phụ cấp ưu đãi theo nghề đối với nhà giáo, cán bộ quản lý cơ sở giáo dục và nhân sự hỗ trợ giáo dục từ các nguồn thu hợp pháp của đơn vị.
Đây là cơ chế mở, tạo điều kiện để các cơ sở đào tạo chủ động hơn trong việc xây dựng chính sách phù hợp với đặc thù hoạt động của từng đơn vị. Từ thực tiễn giáo dục nghề nghiệp hiện nay, nhà trường kỳ vọng trong thời gian tới sẽ có thêm các điều kiện thuận lợi để các cơ sở đào tạo có thể phát huy cơ chế này, qua đó từng bước nâng cao chính sách động viên đối với đội ngũ nhà giáo – đặc biệt là những ngành nghề có tính đặc thù cao, cường độ thực hành lớn – đồng thời mở rộng sự quan tâm đối với đội ngũ nhân sự hỗ trợ giáo dục, những người cũng đang góp phần quan trọng vào việc bảo đảm chất lượng hoạt động đào tạo.
“Tuy nhiên, đối với nhiều cơ sở giáo dục nghề nghiệp công lập ở địa phương, nguồn thu ngoài ngân sách hiện còn chưa thật sự ổn định. Chúng tôi mong muốn thời gian tới tiếp tục có thêm cơ chế hỗ trợ, hướng dẫn phù hợp để các cơ sở đào tạo có điều kiện triển khai đầy đủ hơn tinh thần của Nghị định, bảo đảm sự động viên đối với toàn bộ đội ngũ tham gia hoạt động giáo dục.
Từ thực tiễn triển khai tại các cơ sở giáo dục nghề nghiệp, chúng tôi cũng mong muốn cơ quan có thẩm quyền sớm có hướng dẫn cụ thể hơn đối với quy định tại điểm đ, khoản 5, Điều 3 của Nghị định quy định về đối tượng “Nhà giáo giảng dạy tích hợp lý thuyết với thực hành trong trường cao đẳng, trường trung cấp” được hưởng mức phụ cấp 40%.
Trong giáo dục nghề nghiệp hiện nay, hoạt động giảng dạy tích hợp là xu hướng phổ biến, đặc biệt ở các ngành nghề kỹ thuật và thực hành. Trên thực tế việc xác định đối tượng, phạm vi và mức độ giảng dạy tích hợp ở từng cơ sở đào tạo có thể còn khác nhau. Vì vậy, việc có hướng dẫn cụ thể sẽ tạo thuận lợi cho các cơ sở giáo dục trong quá trình triển khai, bảo đảm sự thống nhất, phù hợp với đặc thù đào tạo nghề và góp phần động viên đội ngũ nhà giáo trực tiếp giảng dạy tích hợp” - thầy Khải cho hay.