Năm học 2026-2027 được xem là một trong những giai đoạn có nhiều thay đổi đáng chú ý đối với ngành giáo dục khi hàng loạt chính sách mới bắt đầu được áp dụng. Từ việc thống nhất sử dụng một bộ sách giáo khoa trên phạm vi cả nước, áp dụng Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thi đua, khen thưởng, triển khai điều lệ trường học mới đến dự kiến tăng lương cơ sở và sửa đổi quy định về dạy thêm, học thêm… đều tác động trực tiếp đến đội ngũ giáo viên, cán bộ quản lý giáo dục và hoạt động của nhà trường.
Những thay đổi này không chỉ tạo ra sự điều chỉnh về cơ chế quản lý mà còn mở ra kỳ vọng giảm áp lực hồ sơ, giảm bệnh thành tích, nâng cao thu nhập và từng bước xây dựng môi trường giáo dục hiện đại, minh bạch, phù hợp với yêu cầu đổi mới giáo dục hiện nay.
Dưới đây, người viết tổng hợp những chính sách, quy định mới mà cán bộ quản lý, giáo viên quan tâm áp dụng trong năm học 2026-2027 tới.
Thứ nhất, tăng lương cơ sở lên 2,53 triệu
Việc điều chỉnh mức lương cơ sở từ 2,34 triệu đồng/tháng lên 2,53 triệu đồng/tháng theo Nghị định 161/2026/NĐ-CP của Chính phủ áp dụng kể từ ngày 01/7/2026 là thông tin rất đáng mừng đối với đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức nói chung và giáo viên nói riêng. Đối với giáo viên, việc tăng lương cơ sở không chỉ làm tăng tiền lương hàng tháng mà còn kéo theo nhiều khoản phụ cấp được tính theo mức lương cơ sở như phụ cấp chức vụ, phụ cấp thâm niên vượt khung, phụ cấp trách nhiệm và các chế độ liên quan khác.
Thứ hai, tăng phụ cấp ưu đãi từ tháng 7 truy lĩnh từ 01/01/2026
Bên cạnh chính sách tăng lương cơ sở, đội ngũ nhà giáo còn đón nhận thêm tin vui khi Nghị định số 182/2026/NĐ-CP quy định chế độ phụ cấp ưu đãi theo nghề đối với nhà giáo, cán bộ quản lý cơ sở giáo dục và nhân sự hỗ trợ giáo dục công lập chính thức có hiệu lực từ ngày 07/7/2026. Đáng chú ý, các mức phụ cấp ưu đãi theo quy định của Nghị định được thực hiện kể từ ngày 01/01/2026, qua đó giúp giáo viên, cán bộ quản lý và nhân sự hỗ trợ giáo dục được truy lĩnh phần chênh lệch phụ cấp trong thời gian trước khi Nghị định có hiệu lực. Đây là chính sách có ý nghĩa thiết thực, góp phần cải thiện thu nhập, động viên đội ngũ nhà giáo yên tâm công tác, đồng thời thể hiện sự quan tâm của Nhà nước đối với lực lượng đang trực tiếp thực hiện nhiệm vụ giáo dục, đào tạo nguồn nhân lực cho đất nước.
Thứ ba, thống nhất sách giáo khoa toàn quốc với bộ “Kết nối tri thức với cuộc sống”
Một trong những thay đổi đáng chú ý nhất từ năm học 2026-2027 là việc thống nhất sử dụng bộ sách giáo khoa “Kết nối tri thức với cuộc sống” của Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam trên phạm vi toàn quốc.
Sau nhiều năm thực hiện chủ trương “một chương trình, nhiều bộ sách giáo khoa”, thực tiễn cho thấy bên cạnh những ưu điểm nhất định thì việc tồn tại nhiều bộ sách cũng phát sinh không ít bất cập. Ở nhiều địa phương, việc lựa chọn sách giáo khoa gây ra nhiều tranh luận, thay đổi liên tục giữa các năm học khiến giáo viên, phụ huynh và học sinh gặp khó khăn.
Không ít giáo viên phản ánh rằng cùng một chương trình nhưng nhiều bộ sách khác nhau khiến công tác tập huấn, xây dựng kế hoạch giáo dục, kiểm tra đánh giá và tổ chức chuyên môn trở nên phức tạp hơn. Đặc biệt, đối với học sinh chuyển trường giữa các địa phương hoặc giữa các cơ sở giáo dục, việc thay đổi bộ sách giáo khoa đôi khi tạo ra khoảng trống kiến thức và gây áp lực thích nghi.
Việc thống nhất sử dụng một bộ sách giáo khoa trên toàn quốc được kỳ vọng sẽ giúp giảm tình trạng phân tán trong triển khai chương trình giáo dục phổ thông 2018. Đây cũng là cơ sở để xây dựng ngân hàng học liệu dùng chung, tổ chức tập huấn giáo viên đồng bộ và thống nhất hơn trong công tác kiểm tra, đánh giá.
Thứ tư, áp dụng Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thi đua, khen thưởng, giảm áp lực sáng kiến cho giáo viên
Từ ngày 01/10/2026, Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thi đua, khen thưởng sẽ chính thức có hiệu lực. Đây được xem là một trong những thay đổi rất được đội ngũ giáo viên quan tâm bởi liên quan trực tiếp đến công tác thi đua, xét danh hiệu và khen thưởng hằng năm.
Nhiều năm qua, quy định về sáng kiến trong xét thi đua được xem là áp lực lớn đối với giáo viên. Không ít người cho rằng việc yêu cầu quá nhiều sáng kiến đã khiến hoạt động thi đua đôi khi mang tính hình thức, chạy theo hồ sơ thay vì tập trung nâng cao chất lượng dạy học thực chất.
Điểm mới đáng chú ý của Luật sửa đổi lần này là đã giảm đáng kể yêu cầu về số lượng sáng kiến khi xét danh hiệu thi đua, khen thưởng.
Theo đó, tiêu chuẩn xét danh hiệu Chiến sĩ thi đua cơ sở và bằng khen của bộ, ban, ngành, tỉnh đã bỏ yêu cầu từ 2 đến 4 sáng kiến như trước đây. Việc thay đổi này được xem là phù hợp với thực tiễn ngành giáo dục, đặc biệt trong bối cảnh giáo viên đang chịu nhiều áp lực về chuyên môn, hồ sơ và đổi mới phương pháp dạy học.
Đây cũng là tín hiệu tích cực cho thấy ngành giáo dục đang từng bước giảm bệnh thành tích và hướng tới đánh giá thực chất hơn đối với đội ngũ nhà giáo.
Thứ năm, áp dụng điều lệ trường học mới: giảm hồ sơ sổ sách, tăng ứng dụng công nghệ số
Một chính sách khác có tác động lớn đến hoạt động của các nhà trường từ năm học 2026-2027 là việc áp dụng điều lệ trường học mới thống nhất từ tiểu học đến trung học phổ thông, có hiệu lực từ ngày 10/5.
Thông tư 15/2026/TT-BGDĐT (được ban hành ngày 24/03/2026 và chính thức có hiệu lực từ ngày 10/05/2026) là Điều lệ quy định toàn diện về tổ chức và hoạt động của các trường Tiểu học, THCS, THPT và trường phổ thông có nhiều cấp học. Thông tư này thay thế cho các điều lệ cũ như Thông tư 28/2020/TT-BGDĐT và Thông tư 32/2020/TT-BGDĐT.
Điều lệ mới theo hướng tinh gọn hồ sơ, ưu tiên sử dụng dữ liệu điện tử và hạn chế tối đa việc yêu cầu giáo viên làm các loại sổ sách không cần thiết.
Đây được xem là thay đổi rất tích cực bởi nhiều năm qua, giáo viên thường xuyên phản ánh áp lực từ hồ sơ hành chính khiến thời gian dành cho chuyên môn bị thu hẹp.
Bên cạnh đó, điều lệ trường học mới cũng nhấn mạnh việc tăng cường ứng dụng công nghệ số trong quản lý và dạy học.
Các nhà trường được khuyến khích sử dụng học bạ điện tử, sổ điểm điện tử, hệ thống quản lý dữ liệu số và các nền tảng dạy học trực tuyến phù hợp. Điều này phù hợp với xu hướng chuyển đổi số trong giáo dục hiện nay.
Việc ứng dụng công nghệ số không chỉ giúp giảm tải giấy tờ mà còn tăng tính minh bạch, thuận lợi trong quản lý dữ liệu học sinh, đánh giá kết quả học tập và trao đổi thông tin với phụ huynh.
Thứ sáu, sửa đổi quy định về dạy thêm, học thêm
Từ ngày 15/5/2026, Thông tư 19/2026/TT-BGDĐT quy định về dạy thêm, học thêm sẽ chính thức có hiệu lực.
Đây là nội dung nhận được sự quan tâm rất lớn của xã hội bởi liên quan trực tiếp đến giáo viên, học sinh, phụ huynh và hoạt động quản lý giáo dục.
Thông tư sửa đổi lần này được kỳ vọng sẽ siết chặt quản lý hoạt động dạy thêm, học thêm nhưng đồng thời tạo hành lang pháp lý rõ ràng hơn cho giáo viên.
Theo hướng sửa đổi, nhiều quy định được bổ sung nhằm tăng tính công khai, minh bạch trong hoạt động dạy thêm. Các cơ sở dạy thêm phải đáp ứng điều kiện theo quy định, công khai thông tin, học phí và nội dung giảng dạy.
Bên cạnh đó, ngành giáo dục cũng cần tiếp tục nâng cao chất lượng dạy học chính khóa, đổi mới kiểm tra đánh giá và giảm áp lực thi cử để hạn chế nhu cầu học thêm không cần thiết.
Thứ bảy, hiệu trưởng, phó hiệu trưởng sẽ được nghỉ hè
Thông tư 05/2025/TT-BGDĐT của Bộ Giáo dục và Đào tạo, ký ban hành ngày 07/3/2025, có hiệu lực từ ngày 22/4/2025, quy định chế độ làm việc đối với giáo viên phổ thông, dự bị đại học.
Theo đó, đây là năm học đầu tiên hiệu trưởng, phó hiệu trưởng cũng có chế độ nghỉ hè như giáo viên.
(*) Văn phong, nội dung bài viết thể hiện góc nhìn, quan điểm của tác giả.