Trong bối cảnh xu hướng chăm sóc sức khỏe bằng các giải pháp tự nhiên ngày càng được quan tâm, y dược học cổ truyền và dược liệu Việt Nam đang đứng trước nhiều cơ hội lớn để khẳng định vị thế trong nền y học hiện đại.
Là cơ sở đào tạo ngành Dược có truyền thống và uy tín, Trường Cao đẳng Dược Trung ương Hải Dương từng bước khẳng định vai trò, dấu ấn trong đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, đặc biệt ở lĩnh vực Dược liệu Dược học cổ truyền, nơi tri thức y học dân tộc được tiếp nối bằng tư duy khoa học và thực tiễn nghề nghiệp hiện đại.
Xoay quanh định hướng phát triển này, phóng viên Tạp chí điện tử Giáo dục Việt Nam đã có cuộc trao đổi với Thạc sĩ, Dược sĩ Chuyên khoa II Nguyễn Thị Thanh Nhài - Bí thư Đảng ủy Trường Cao đẳng Dược Trung ương Hải Dương.
Phóng viên: Trong bối cảnh nhu cầu chăm sóc sức khỏe bằng y dược cổ truyền ngày càng tăng, Thạc sĩ, Dược sĩ Chuyên khoa II Nguyễn Thị Thanh Nhài nhìn nhận như thế nào về cơ hội phát triển của y dược học cổ truyền Việt Nam hiện nay, đặc biệt khi gắn với chiến lược phát triển công nghiệp sinh học và dược liệu quốc gia?
Thạc sĩ, Dược sĩ Chuyên khoa II Nguyễn Thị Thanh Nhài: Tôi cho rằng đây là "thời điểm vàng" để y học cổ truyền Việt Nam bứt phá. Việt Nam sở hữu nguồn tài nguyên dược liệu phong phú, điều kiện khí hậu đa dạng cùng kho tàng tri thức y học dân tộc được tích lũy qua hàng nghìn năm lịch sử. Trong bối cảnh xã hội hiện đại ngày càng đề cao xu hướng chăm sóc sức khỏe chủ động, an toàn và bền vững, các sản phẩm từ dược liệu tự nhiên đang trở thành lựa chọn được nhiều người tin tưởng.
Điều quan trọng hơn là y học cổ truyền hiện nay không còn đứng riêng lẻ. Khi kết hợp với công nghệ sinh học, công nghệ chiết xuất, bảo tồn nguồn gen và sản xuất dược phẩm hiện đại, lĩnh vực này hoàn toàn có thể trở thành một ngành công nghiệp dược liệu mang giá trị kinh tế cao.
Chúng ta đang sở hữu "mỏ vàng xanh", nhưng muốn biến tiềm năng thành sức mạnh thực sự thì yếu tố cốt lõi vẫn là con người. Đó phải là nguồn nhân lực có tri thức, có tay nghề và có khát vọng phát triển dược liệu Việt bằng tư duy khoa học hiện đại.
Phóng viên: Vừa qua, tại buổi làm việc với Đảng ủy Bộ Y tế về công tác y học cổ truyền Việt Nam, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh: "Muốn nâng tầm y học cổ truyền, yếu tố con người là quyết định, phải nâng cao chất lượng tuyển sinh và cải cách chương trình đào tạo y bác sĩ y học cổ truyền…". Theo cô, yếu tố con người hiện đóng vai trò như thế nào trong việc nâng tầm y dược học cổ truyền Việt Nam?
Thạc sĩ, Dược sĩ Chuyên khoa II Nguyễn Thị Thanh Nhài: Con người chính là "gốc rễ" của sự phát triển. Một nền y học muốn đi xa không thể chỉ dựa vào bài thuốc hay cây thuốc mà cần đội ngũ nhân lực vừa giỏi chuyên môn, vừa hiểu sâu giá trị văn hóa dân tộc và phải thấm nhuần đạo đức nghề nghiệp.
Trong lĩnh vực y học cổ truyền, điều đó càng đặc biệt quan trọng. Người học không chỉ học cách bào chế hay sử dụng dược liệu mà còn phải hiểu cơ chế tác dụng dược lý, biết ứng dụng khoa học công nghệ, đồng thời giữ được tinh thần nhân văn của nghề y.
Hiện nay, xã hội đang cần những thế hệ cán bộ y dược mới: năng động hơn, hội nhập hơn nhưng vẫn giữ được "hồn cốt" của y học dân tộc. Đó cũng là lý do các cơ sở đào tạo phải đổi mới mạnh mẽ, không đào tạo theo kiểu lý thuyết “suông” nặng tính hàn lâm mà phải gắn với thực tiễn, bằng trải nghiệm nghề nghiệp và bằng tinh thần sáng tạo.
Phóng viên: Với lợi thế là cơ sở đào tạo chuyên ngành dược có truyền thống và uy tín, Trường Cao đẳng Dược Trung ương Hải Dương đang định vị vai trò của mình như thế nào trong chiến lược đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao cho lĩnh vực y dược học cổ truyền và dược liệu?
Thạc sĩ, Dược sĩ Chuyên khoa II Nguyễn Thị Thanh Nhài: Trường Cao đẳng Dược Trung ương Hải Dương xác định rất rõ sứ mệnh của mình là đào tạo nguồn nhân lực dược có năng lực thực hành vững vàng, đáp ứng trực tiếp nhu cầu của ngành y tế và doanh nghiệp.
Trong đào tạo hiện nay, nhà trường đặc biệt chú trọng đào tạo ngành Dược và hướng chuyên sâu về Dược liệu Dược học cổ truyền. Đây không chỉ là một chuyên ngành giàu tiềm năng việc làm mà còn là lĩnh vực mang giá trị văn hóa và bản sắc dân tộc rất lớn.
Chúng tôi mong muốn sinh viên không chỉ biết nhận diện cây thuốc hay bào chế dược liệu, mà còn hiểu sâu sắc về chuỗi giá trị của ngành: từ nuôi trồng, bảo tồn, kiểm nghiệm, sản xuất đến phát triển sản phẩm chăm sóc sức khỏe cho cộng đồng từ chính nguồn dược liệu của Việt Nam.
Có thể nói, đào tạo dược liệu hôm nay chính là hành trình đưa tri thức truyền thống bước vào nền y học hiện đại bằng khoa học và đổi mới sáng tạo.
Phóng viên: Nhà trường đã có những đổi mới gì trong chương trình đào tạo và phương pháp giảng dạy để sinh viên đáp ứng tốt hơn yêu cầu của thị trường lao động hiện đại?
Thạc sĩ, Dược sĩ Chuyên khoa II Nguyễn Thị Thanh Nhài: Nhà trường liên tục cập nhật chương trình đào tạo theo hướng tiếp cận năng lực, tăng cường thực hành, trải nghiệm nghề nghiệp và gắn sát nhu cầu tuyển dụng thực tế.
Sinh viên được tiếp cận hệ thống phòng thực hành, phòng thí nghiệm, mô hình sản xuất, kiểm nghiệm thuốc đạt chuẩn và ứng dụng công nghệ trong lĩnh vực dược. Đặc biệt, với lĩnh vực Dược liệu Dược học cổ truyền, sinh viên sẽ được tham gia thực tế tại các vùng nuôi trồng dược liệu, cơ sở sản xuất và các đơn vị y học cổ truyền.
Song song với đổi mới chương trình, Nhà trường cũng đẩy mạnh chuyển đổi số trong giáo dục với quan điểm: công nghệ không thay thế người thầy nhưng sẽ làm thay đổi cách dạy và cách học. Chúng tôi đầu tư xây dựng hệ thống bài giảng điện tử, học liệu số, lớp học thông minh, ứng dụng AI và các nền tảng công nghệ vào quản lý đào tạo, kiểm tra đánh giá cũng như hỗ trợ tự học cho sinh viên.
Bởi suy cho cùng, thị trường lao động hiện nay không thiếu người có bằng cấp, mà cần người làm được việc, thích ứng được và có tư duy học tập suốt đời.
Phóng viên: Vậy, việc liên kết giữa Nhà trường với bệnh viện, doanh nghiệp dược và cơ sở nuôi trồng dược liệu hiện nay được triển khai ra sao, thưa Thạc sĩ?
Thạc sĩ, Dược sĩ Chuyên khoa II Nguyễn Thị Thanh Nhài: Chúng tôi xác định doanh nghiệp và cơ sở y tế chính là "giảng đường thứ hai" của sinh viên.
Nhà trường hiện đã ký kết hợp tác với hơn 200 đơn vị uy tín trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe gồm các bệnh viện, doanh nghiệp dược, nhà thuốc, cơ sở sản xuất và vùng nuôi trồng dược liệu để sinh viên được thực hành nghề nghiệp ngay trong quá trình học. Đây là hướng đi rất quan trọng vì ngành học này không thể đào tạo xa rời thực tiễn.
Thông qua các chương trình thực tập, trải nghiệm doanh nghiệp, sinh viên có cơ hội tiếp cận quy trình nghề nghiệp chuyên nghiệp, rèn kỹ năng giao tiếp, kỹ năng xử lý tình huống và làm quen với môi trường lao động thực tế.
Nhiều doanh nghiệp hiện nay cũng chủ động "đặt hàng" nguồn nhân lực từ Nhà trường, đặc biệt ở lĩnh vực Dược và Dược liệu Dược học cổ truyền.
Phóng viên: Thạc sĩ có thể chia sẻ những mục tiêu lớn mà nhà trường đang hướng tới trong chiến lược phát triển giai đoạn tới?
Thạc sĩ, Dược sĩ Chuyên khoa II Nguyễn Thị Thanh Nhài:Trong giai đoạn tới, Trường Cao đẳng Dược Trung ương Hải Dương tiếp tục định hướng phát triển theo mô hình đào tạo hiện đại, thực học - thực hành - thực nghiệp.
Nhà trường đặt mục tiêu nâng cao chất lượng đào tạo nguồn nhân lực dược trình độ cao, đẩy mạnh chuyển đổi số, mở rộng hợp tác quốc tế và tăng cường nghiên cứu ứng dụng trong lĩnh vực dược liệu, chăm sóc sức khỏe cộng đồng. Nhà trường đang hoàn thiện các thủ tục để từng bước đi vào xây dựng, vận hành hoạt động cơ sở 2 của trường trên địa bàn xã Tuệ Tĩnh -Tp. Hải Phòng, biến nơi đây trở thành nơi nuôi trồng dược liệu nghiêm ngặt theo tiêu chuẩn GACP-WHO, bảo tồn các nguồn dược liệu quý và là địa điểm tham quan, trải nghiệm, khám phá về dược liệu của học sinh sinh viên các trường đào tạo ngành Dược trên toàn miền Bắc.
Chúng tôi mong muốn góp phần khơi dậy niềm tự hào về giá trị dược liệu Việt Nam trong thế hệ trẻ. Bởi phía sau mỗi cây thuốc không chỉ là giá trị chữa bệnh, mà còn là tri thức dân tộc, là sinh kế cộng đồng và là tương lai của một nền y học xanh, bền vững.
Tôi tin rằng, nếu được đầu tư đúng hướng, thế hệ sinh viên hôm nay hoàn toàn có thể trở thành những người đưa dược liệu Việt Nam bước ra thị trường quốc tế bằng tri thức, công nghệ và lòng tự hào dân tộc.
Phóng viên: Trân trọng cảm ơn Thạc sĩ, Dược sĩ Chuyên khoa II Nguyễn Thị Thanh Nhài.