Thời điểm này, khi nhu cầu mua sắm sách giáo khoa chuẩn bị cho năm học mới tăng cao, các địa phương ngày càng chú trọng công tác tuyên truyền, giáo dục nâng cao nhận thức của người dân về việc nhận biết sách giáo khoa giả.
Tại xã Đồng Đăng (tỉnh Lạng Sơn), công tác phòng ngừa, ngăn chặn tình trạng mua bán sách giáo khoa giả được địa phương đặc biệt quan tâm.
Đẩy mạnh tuyên truyền phân biệt sách giáo khoa thật - giả
Trao đổi với phóng viên Tạp chí điện tử Giáo dục Việt Nam, bà Hoàng Thị Phương Huệ – Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Đồng Đăng cho biết: “Nhận thức rõ những tác động tiêu cực của sách giáo khoa giả đối với chất lượng giáo dục và quyền lợi của học sinh, phụ huynh, địa phương đã chủ động chỉ đạo các cơ quan chuyên môn, trường học và hệ thống thông tin cơ sở tăng cường tuyên truyền trước khi năm học mới bắt đầu”.
Bà Hoàng Thị Phương Huệ – Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Đồng Đăng. Ảnh: NVCC
Công tác tuyên truyền được triển khai đồng bộ trên nhiều kênh như hệ thống truyền thanh, trang thông tin điện tử và các nền tảng mạng xã hội; đồng thời lồng ghép trong các cuộc họp phụ huynh, sinh hoạt cộng đồng và hoạt động của nhà trường. Nội dung tập trung nâng cao nhận thức về tác hại của sách giáo khoa giả, hướng dẫn nhận biết sách chính hãng và khuyến khích phụ huynh, học sinh mua sách tại các cơ sở uy tín.
Bên cạnh đó, địa phương tăng cường nắm bắt tình hình thị trường, kịp thời phát hiện và xử lý các hành vi kinh doanh, phát hành xuất bản phẩm không rõ nguồn gốc. Công tác kiểm tra, giám sát được thực hiện với sự phối hợp của lực lượng công an, quản lý thị trường và các cơ quan liên quan, bảo đảm xử lý nghiêm các vi phạm.
"Hiện trên địa bàn xã Đồng Đăng chưa có đơn vị kinh doanh đăng ký cung cấp sách giáo khoa phục vụ năm học 2026–2027. Trước thực tế này, các nhà trường căn cứ nhu cầu của phụ huynh, chủ động rà soát và đăng ký với những nhà cung cấp bảo đảm uy tín, đủ năng lực cung ứng, hoặc hướng dẫn phụ huynh học sinh tự trang bị sách cho con em", bà Huệ cho biết.
Theo bà Huệ, phụ huynh và học sinh cần đặc biệt lưu ý một số dấu hiệu nhận biết cụ thể. Ví dụ, kiểm tra kỹ chất lượng in ấn: Sách giả thường sử dụng giấy in kém chất lượng, chữ in mờ, hình ảnh thiếu sắc nét, màu sắc sai lệch hoặc dễ bị nhòe trong quá trình sử dụng.
Ngoài ra, cần chú ý đến tem chống giả, mã QR, thông tin nhà xuất bản, đơn vị phát hành và các yếu tố nhận diện được in trên sách theo quy định của năm học 2026–2027. Đối với các đầu sách được điều chỉnh giảm giá theo quy định của Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam, phải có tem phụ “GIÁ MỚI” dán phía dưới và không che khuất giá cũ.
“Phụ huynh và học sinh cần cảnh giác với những loại sách được rao bán với mức giá thấp bất thường so với giá niêm yết hoặc không có hóa đơn, chứng từ, nguồn gốc xuất xứ rõ ràng. Phụ huynh nên lựa chọn mua sách tại các nhà sách, cơ sở phát hành được cấp phép hoặc các kênh phân phối chính thức của nhà xuất bản. Trường hợp mua sách trực tuyến, cần ưu tiên các gian hàng uy tín, đồng thời kiểm tra kỹ thông tin sản phẩm trước khi đặt mua.
Khi phát hiện các dấu hiệu nghi ngờ là sách giả, người dân cần kịp thời thông tin tới chính quyền địa phương hoặc cơ quan chức năng để đơn vị có thẩm quyền kiểm tra, xử lý theo quy định”, bà Huệ chia sẻ.
Ứng dụng công nghệ trong tiếp nhận phản ánh, kịp thời phát hiện vi phạm
Chia sẻ về công tác phòng chống sách giáo khoa giả của địa phương trong thời gian tới, bà Hoàng Thị Phương Huệ cho biết, Ủy ban nhân dân xã Đồng Đăng sẽ tập trung triển khai đồng bộ nhiều nhóm giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả phòng, chống sách giáo khoa giả trên địa bàn.
Trước hết, công tác tuyên truyền tiếp tục được xác định là nhiệm vụ trọng tâm, hướng tới nâng cao nhận thức của người dân, phụ huynh học sinh và các cơ sở kinh doanh về tác hại của sách giả, từ đó thay đổi thói quen tiêu dùng theo hướng lựa chọn sản phẩm có nguồn gốc rõ ràng.
Thứ hai, địa phương tăng cường phối hợp giữa chính quyền với lực lượng công an, quản lý thị trường, ngành giáo dục và các đơn vị liên quan trong kiểm tra, giám sát và xử lý vi phạm, bảo đảm kịp thời phát hiện và ngăn chặn các hành vi kinh doanh, phát hành sách không đúng quy định.
Thứ ba, phát huy vai trò của nhà trường trong việc hướng dẫn phụ huynh tiếp cận các địa chỉ phát hành sách chính thống, qua đó bảo đảm nguồn sách phục vụ năm học mới đúng chương trình, đúng quy định.
Thứ tư, địa phương đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong tiếp nhận phản ánh của người dân, nhất là đối với các giao dịch trên môi trường mạng, nhằm phát hiện sớm và xử lý kịp thời các hành vi kinh doanh sách giả, sách in lậu.