Hiệu trưởng VinUni: “Làng Đại học sẽ giúp Hạ Long sản sinh những ‘kỳ lân’ công nghệ”

GS. Tan Yap-Peng, người từng có 26 năm làm việc tại Đại học Công nghệ Nanyang, Singapore, hiện đang đảm nhiệm vị trí Hiệu trưởng Trường Đại học VinUni, cho rằng sự hiện diện của Làng Đại học mang lại lợi thế mà “ít nơi nào trên thế giới hội tụ được” cho siêu đô thị Vinhomes Global Gate Hạ Long, khi có sự kết hợp mạnh mẽ giữa vẻ đẹp thiên nhiên, tài năng học thuật, cơ sở hạ tầng và triển vọng phát triển dài hạn.

“Thủ phủ tri thức” bên kỳ quan thiên nhiên phi thường bậc nhất thế giới

PV: Thông tin Vingroup triển khai Làng Đại học tại siêu đô thị Vinhomes Global Gate Hạ Long đang được dư luận rất quan tâm. Đây sẽ là nơi quy tụ 7 trường đại học khoa học - công nghệ hàng đầu, dự kiến thu hút 30.000 sinh viên đến học tập và nghiên cứu. Giáo sư nhìn nhận thế nào về thông tin này?

Giáo sư Tan Yap-Peng: Thực sự rất tiềm năng! Bản thân Hạ Long đã sở hữu một lợi thế vô cùng đặc biệt khi được tạo hóa ban tặng di sản thiên nhiên thế giới. Đây là nền tảng vững chắc để địa phương có thể khai thác tối đa tiềm năng du lịch.

Nay, với hạt nhân mới là Làng Đại học, Hạ Long sở hữu sự kết hợp các lợi thế thực sự hiếm có và vô cùng khó sao chép: một vịnh được UNESCO công nhận là Di sản thiên nhiên thế giới, bảy trường đại học khoa học và công nghệ thu hút hơn 30.000 sinh viên, kết nối đường sắt cao tốc và một siêu đô thị ven biển trải rộng hơn 6.200 ha. Ít nơi nào trên thế giới hội tụ được sự kết hợp mạnh mẽ như vậy!

PV: Từ kinh nghiệm thực tế của Singapore cũng như quốc tế, với sự hiện diện của Làng Đại học, ông kỳ vọng diện mạo của Hạ Long sẽ thay đổi ra sao trong một thập kỷ tới?

Giáo sư Tan Yap-Peng: Khi các nền tảng cốt lõi được thiết lập một cách đồng bộ và nhịp nhàng, tôi tin Hạ Long hoàn toàn có thể chứng kiến ba bước chuyển dịch mang tính đột phá trong thập kỷ tới.

Thứ nhất, bứt phá mô hình kinh tế truyền thống. Hạ Long có thể dịch chuyển trọng tâm từ nền kinh tế vốn phụ thuộc nhiều vào du lịch và khai thác tài nguyên thiên nhiên sang mô hình kinh tế tri thức bền vững, sở hữu giá trị gia tăng cao.

Thứ hai, hình thành cộng đồng cư dân cơ hữu cao cấp, gắn bó lâu dài, gồm các giảng viên, nhà nghiên cứu, doanh nhân và chuyên gia tri thức - những người lựa chọn định cư bền vững ngay bên bờ vịnh chứ không chỉ coi đây là một điểm dừng chân tạm thời.

Thứ ba, và có lẽ là quan trọng nhất, trở thành cái nôi của đổi mới sáng tạo. Hạ Long hoàn toàn có thể sản sinh ra các “kỳ lân” công nghệ từ giảng đường đại học. Đây chính là mô hình kinh điển đã và đang diễn ra tại “Thung lũng Silicon” với hệ sinh thái khởi nghiệp xoay quanh Đại học Stanford. Tại đây, các doanh nghiệp do cựu sinh viên và giảng viên sáng lập đã tạo ra khoảng 5,4 triệu việc làm và doanh thu hàng năm lên tới 2.700 tỷ USD. Đó chính là sức mạnh của kinh tế tri thức.

Khi mô hình Làng Đại học được triển khai thành công, Hạ Long trong tương lai sẽ không chỉ được nhìn nhận như một điểm du lịch “đính kèm” trường đại học, mà sẽ trở thành một “thủ phủ tri thức” nằm cạnh một trong những kỳ quan thiên nhiên phi thường nhất thế giới. Đây là sự kết hợp không chỉ hiếm có mà còn không thể tìm thấy ở bất kỳ nơi nào khác trên thế giới.

Hạ Long sẽ trở thành “vịnh nhân tài” của Việt Nam

PV: Cụ thể, theo Giáo sư, cộng đồng cư dân tri thức trong nước và quốc tế cùng hội tụ sẽ góp phần thay đổi bộ mặt kinh tế - xã hội của Hạ Long ra sao?

Giáo sư Tan Yap-Peng: Tác động kinh tế - xã hội sẽ vừa mang tính cấu trúc vừa bền vững.

Đầu tiên là sự thay đổi trong tiêu chí đánh giá tiềm năng phát triển. Hoạt động đầu tư tại Hạ Long trước đây được xác định theo giá trị du lịch - dịch vụ, thì nay sẽ được đo lường bằng mật độ và chất lượng của hệ sinh thái nhân tài.

Tiếp đến là sự phát triển của nền kinh tế tiêu dùng chất lượng cao. Dòng chảy của lực lượng lao động tri thức có thu nhập cao và ổn định sẽ kích thích thương mại, giải trí, giáo dục, y tế và các dịch vụ quản lý tài sản. Các sản phẩm, dịch vụ sẽ cần phát triển theo chiều sâu để đáp ứng chuẩn mực sống của họ. Đồng thời, giá trị bất động sản ở các khu vực lân cận cũng tăng lên.

Cuối cùng, hoạt động đổi mới sáng tạo được tăng tốc nhờ rút ngắn khoảng cách và tương tác trực tiếp. Các startup sẽ được ươm mầm ngay từ các phòng thí nghiệm, trong khi các viện nghiên cứu liên tục tinh chỉnh định hướng để giải quyết các bài toán thực tiễn của thị trường.

PV: Khu đô thị đổi mới sáng tạo One-North tại Singapore vang danh khắp châu Á nhờ khả năng thu hút giới tri thức. Điều gì đã làm nên sức hấp dẫn của tọa độ này và những gợi mở cho mô hình Làng Đại học tại Hạ Long, thưa Giáo sư?

Giáo sư Tan Yap-Peng: One-North không đơn thuần là một khu đô thị khoa học, công nghệ cao hay một trung tâm nghiên cứu phát triển (R&D) trọng điểm. Nơi đây là một hệ sinh thái khổng lồ quy tụ hơn 400 tập đoàn toàn cầu cùng 800 công ty khởi nghiệp, tạo ra môi trường làm việc cho hơn 50.000 lao động tri thức trình độ cao.

Thành công của One-North nằm ở triết lý quy hoạch cốt lõi. Đó là xóa nhòa ranh giới giữa công việc và cuộc sống. Lao động tri thức thế hệ mới cần những khu phố có thể đi bộ, những hành lang xanh mát và các không gian mở - nơi những ý tưởng đột phá liên tục nảy sinh và trao đổi, học hỏi.

Qua các hình mẫu như One-North, Singapore đã tái định vị thành công vị thế của mình - từ một trung tâm sản xuất trong chuỗi cung ứng toàn cầu thành một cường quốc khu vực về tri thức, đổi mới và tăng trưởng dựa trên công nghệ.

Với những bước đi bài bản cùng tư duy quy hoạch quy mô lớn tại siêu đô thị bên vịnh kỳ quan, Hạ Long sở hữu đầy đủ những nền tảng cần thiết để viết nên câu chuyện thành công tương tự cho Việt Nam trong thập kỷ tới.

- Xin cảm ơn Giáo sư!