Bộ Giáo dục và Đào tạo đã công bố dự thảo Thông tư quy định việc giảng dạy khối lượng kiến thức văn hóa giáo dục phổ thông trong chương trình đào tạo các ngành, nghề đặc thù để lấy ý kiến góp ý rộng rãi của các cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan.
Theo dự thảo, cơ sở hoạt động giáo dục nghề nghiệp thực hiện chương trình đào tạo các ngành, nghề đặc thù được sử dụng chung cơ sở vật chất, học liệu, thiết bị dạy học hiện có; được phối hợp sử dụng cơ sở vật chất của cơ sở giáo dục phổ thông, cơ sở giáo dục thường xuyên; được ứng dụng chuyển đổi số, học liệu điện tử, phòng học trực tuyến và các phương thức dạy học phù hợp để tổ chức giảng dạy theo quy định.
Lãnh đạo một số cơ sở giáo dục nghề nghiệp đào tạo ngành nghề đặc thù thuộc lĩnh vực nghệ thuật, thể dục, thể thao cho rằng điều này mang đến nhiều thuận lợi cho cả người học và nhà trường trong công tác đào tạo.
Chia sẻ nguồn lực giữa các đơn vị giúp công tác dạy và học hiệu quả, thuận tiện hơn
Trao đổi với phóng viên Tạp chí điện tử Giáo dục Việt Nam, Tiến sĩ Phùng Quý Sơn - Bí thư Đảng ủy, Phó Hiệu trưởng phụ trách Trường Cao đẳng Lạng Sơn khẳng định dự thảo đã mở ra nhiều cơ chế linh hoạt, tạo thuận lợi cho các cơ sở giáo dục nghề nghiệp trong việc tổ chức giảng dạy khối lượng kiến thức văn hóa phổ thông đối với các ngành đào tạo đặc thù như nghệ thuật hay thể thao.
Đáng chú ý, khoản 2, Điều 6 của dự thảo quy định đội ngũ giáo viên giảng dạy gồm giáo viên cơ hữu, giáo viên thỉnh giảng, giáo viên hợp đồng lao động hoặc giáo viên của cơ sở giáo dục phổ thông, cơ sở giáo dục thường xuyên tham gia dạy liên trường, giảng dạy theo văn bản phối hợp.
Theo thầy Sơn, việc cho phép phối hợp giữa các cơ sở giáo dục nghề nghiệp với các cơ sở giáo dục phổ thông, giáo dục thường xuyên và sử dụng đội ngũ giáo viên cơ hữu, giáo viên thỉnh giảng sẽ giúp các nhà trường chủ động hơn về nhân lực, đồng thời tận dụng được nguồn nhân lực có chuyên môn phù hợp.
Về cơ sở vật chất, dự thảo cho phép các cơ sở giáo dục nghề nghiệp sử dụng chung hoặc phối hợp sử dụng cơ sở vật chất với các cơ sở giáo dục phổ thông, giáo dục thường xuyên. Đồng thời, khuyến khích các cơ sở ứng dụng chuyển đổi số, học liệu điện tử, phòng học trực tuyến và các phương thức dạy học phù hợp trong tổ chức giảng dạy.
Tiến sĩ Phùng Quý Sơn nhấn mạnh, đây là giải pháp thiết thực giúp tận dụng hiệu quả hệ thống trang thiết bị, phòng học hiện có, hạn chế đầu tư dàn trải và tiết kiệm đáng kể nguồn lực. Việc khai thác chung cơ sở vật chất không chỉ giảm áp lực mua sắm bổ sung mà còn nâng cao hiệu suất sử dụng các thiết bị đã được đầu tư.
Liên quan đến việc đẩy mạnh ứng dụng chuyển đổi số, học liệu điện tử và tài nguyên số trong giảng dạy, thầy Sơn cho rằng đây là xu hướng tất yếu và ngày càng có ý nghĩa quan trọng trong bối cảnh hiện nay.
“Từ khi các chủ trương lớn về chuyển đổi số được triển khai, các cơ sở giáo dục đều phải xây dựng chiến lược phát triển gắn với ứng dụng công nghệ. Học liệu điện tử và tài nguyên số không chỉ giúp người học tiếp cận nguồn tri thức phong phú, đa dạng mà còn góp phần thu hẹp khoảng cách giữa các địa phương, tạo điều kiện để học sinh, sinh viên ở những vùng miền khác nhau được tiếp cận cơ hội học tập công bằng hơn.
Đối với các ngành đặc thù như nghệ thuật, thể thao, việc ứng dụng công nghệ và học liệu số cũng hỗ trợ đáng kể cho nhà trường trong quá trình đào tạo, nâng cao chất lượng dạy và học”, Bí thư Đảng ủy, Phó Hiệu trưởng phụ trách Trường Cao đẳng Lạng Sơn nhận định.
Đồng quan điểm, Thạc sĩ Nguyễn Quách Hải - Hiệu trưởng Trường Trung cấp Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Bắc Ninh cho rằng dự thảo đã được xây dựng tương đối đầy đủ, rõ ràng, tạo hành lang pháp lý thuận lợi hơn cho các cơ sở đào tạo trong quá trình tổ chức thực hiện.
Việc ban hành xây dựng dự thảo và ban hành Thông tư quy định việc giảng dạy khối lượng kiến thức văn hóa giáo dục phổ thông trong chương trình đào tạo các ngành, nghề đặc thù nhằm cụ thể hóa các quy định của Luật Giáo dục, Luật Giáo dục nghề nghiệp, Luật Nhà giáo cùng các yêu cầu tại Nghị định số 37/2025/NĐ-CP của Chính phủ quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu của Bộ Giáo dục và Đào tạo.
Đánh giá về quy định cho phép các cơ sở giáo dục nghề nghiệp được linh hoạt sử dụng đội ngũ giáo viên cơ hữu, giáo viên thỉnh giảng cũng như tăng cường phối hợp với các cơ sở giáo dục phổ thông và giáo dục thường xuyên trong giảng dạy các môn văn hóa, thầy Hải cho rằng đây là một hướng mở phù hợp với thực tiễn. Cơ chế này giúp các nhà trường chủ động hơn trong việc bố trí nhân lực, tận dụng hiệu quả nguồn giáo viên hiện có, đồng thời tạo điều kiện để nâng cao chất lượng tổ chức dạy học đối với những chương trình đào tạo đặc thù.
Bên cạnh đó, Hiệu trưởng Trường Trung cấp Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Bắc Ninh cũng đề cao quy định cho phép các cơ sở giáo dục nghề nghiệp phối hợp khai thác, sử dụng chung cơ sở vật chất với các trường phổ thông và các đơn vị giáo dục khác.
Theo thầy Hải, đây là giải pháp thiết thực giúp phát huy hiệu quả nguồn lực hiện có, tạo điều kiện để các đơn vị hỗ trợ lẫn nhau trong trường hợp còn thiếu về cơ sở vật chất, trang thiết bị, từ đó nâng cao chất lượng tổ chức dạy học và sử dụng hiệu quả các nguồn lực đầu tư.
Tăng cường bảo đảm quyền học tập và liên thông của người học
Dự thảo Thông tư nhấn mạnh mục tiêu giúp người học phát triển phẩm chất, năng lực theo yêu cầu của chương trình giáo dục phổ thông. Quy định này bảo đảm điều kiện để người học có thể tiếp tục học chương trình giáo dục phổ thông hoặc giáo dục thường xuyên khi chuyển đổi môi trường học tập, cũng như học lên trình độ cao hơn trong giáo dục nghề nghiệp.
Về chứng nhận, dự thảo quy định rõ người đứng đầu cơ sở hoạt động giáo dục nghề nghiệp có thẩm quyền cấp giấy chứng nhận hoàn thành chương trình đối với cấp tiểu học, cấp trung học cơ sở, cấp trung học phổ thông, hoặc cấp Giấy chứng nhận đủ yêu cầu khối lượng kiến thức văn hóa trung học phổ thông cho người học. Theo Bộ Giáo dục và Đào tạo đây là căn cứ quan trọng để bảo đảm quyền lợi học tập, học tiếp và liên thông của người học sau khi hoàn thành chương trình đào tạo ngành, nghề đặc thù.
Liên quan đến vấn đề này, Thạc sĩ Nguyễn Quách Hải cho rằng, việc giao thẩm quyền cho người đứng đầu cơ sở giáo dục nghề nghiệp cấp giấy chứng nhận hoàn thành chương trình đối với cấp tiểu học, cấp trung học cơ sở, cấp trung học phổ thông, hoặc cấp Giấy chứng nhận đủ yêu cầu khối lượng kiến thức văn hóa trung học phổ thông cho người học mang lại nhiều thuận lợi cho cả nhà trường và người học.
“Khi cơ sở đào tạo nghề có thể trực tiếp tổ chức giảng dạy và xác nhận kết quả học tập, học sinh sẽ giảm bớt các thủ tục hành chính, tập trung hơn vào quá trình học tập và rèn luyện nghề nghiệp, qua đó tạo điều kiện thuận lợi cho việc học tập và phát triển sau này”, Hiệu trưởng Trường Trung cấp Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Bắc Ninh nhấn mạnh.
Trong khi đó, Tiến sĩ Phùng Quý Sơn cho rằng, nhiều trường cao đẳng, trung cấp hiện nay đã có đủ đội ngũ và năng lực tổ chức giảng dạy các môn văn hóa. Do đó, việc học tập chương trình giáo dục phổ thông tại các cơ sở giáo dục nghề nghiệp rất thuận lợi.
Nếu được trao quyền công nhận kết quả học tập cho người học, các trường sẽ chủ động hơn trong toàn bộ quá trình tổ chức đào tạo, đồng thời giảm bớt các thủ tục phối hợp với các cơ sở giáo dục thường xuyên hoặc cơ sở giáo dục phổ thông như hiện nay. Đây là bước phân cấp hợp lý, tạo thuận lợi cho cả cơ sở đào tạo và người học.
Về vấn đề bảo đảm quyền lợi học tập và cơ hội liên thông cho người học sau khi tốt nghiệp các ngành đặc thù, thầy Sơn nhận định những quy định mới trong dự thảo đã khá rõ ràng và tạo điều kiện thuận lợi hơn cho việc liên thông theo chiều dọc.
“Đặc thù của các ngành nghệ thuật, thể thao là người học thường bắt đầu được đào tạo từ sớm và phần lớn ở trình độ trung cấp. Vì vậy, việc mở rộng và tạo thuận lợi cho quá trình liên thông lên cao đẳng, đại học sẽ giúp người học có thêm cơ hội phát triển nghề nghiệp.
Nếu nền tảng đào tạo ở các bậc học dưới được xây dựng vững chắc thì quá trình học tập ở trình độ cao hơn sẽ hiệu quả hơn, góp phần nâng cao chất lượng nguồn nhân lực trong các lĩnh vực đặc thù này”, Bí thư Đảng ủy, Phó Hiệu trưởng phụ trách Trường Cao đẳng Lạng Sơn bày tỏ.
Bộ Giáo dục và Đào tạo cũng đã ban hành Thông tư 37/2026/TT-BGDĐT Ban hành danh mục ngành, nghề đặc thù thuộc lĩnh vực nghệ thuật, thể thao. Trong đó, ngành, nghề đặc thù thuộc lĩnh vực nghệ thuật, thể thao gồm 36 ngành, nghề. Cụ thể:
Nhóm ngành, nghề Mỹ thuật: Điêu khắc, Hội họa, Đồ họa, Gốm, Thiết kế mỹ thuật Sân khấu - Điện ảnh;
Nhóm ngành, nghề Nghệ thuật trình diễn: Nghệ thuật biểu diễn ca kịch Huế, Nghệ thuật biểu diễn dân ca, Nghệ thuật biểu diễn chèo, Nghệ thuật biểu diễn tuồng, Nghệ thuật biểu diễn cải lương, Nghệ thuật biểu diễn xiếc, Diễn viên kịch - điện ảnh, Diễn viên múa, Biểu diễn nhạc cụ truyền thống, Biểu diễn nhạc cụ phương Tây, Đờn ca nhạc tài tử Nam Bộ, Nhạc công kịch hát dân tộc, Nhạc truyền thống Huế, Piano, Nhạc Jazz, Violon, Organ, Thanh nhạc, Lý thuyết âm nhạc, Quay phim, Tạp kỹ, Công nghệ âm nhạc;
Nhóm ngành, nghề Nghệ thuật nghe nhìn: Nhiếp ảnh, Công nghệ điện ảnh - truyền hình;
Nhóm ngành, nghề Thể thao: Vận động viên thể thao.