Theo Nghị định 161, không chỉ tăng mức lương cơ sở sẽ tăng lên 2.530.000 đồng/tháng kể từ ngày 01/7/2026, mà còn thông tin rất quan trọng được đội ngũ cán bộ quản lý, giáo viên quan tâm là tiền thưởng (gọi là tiền thưởng theo Nghị định 161) cũng sẽ được tăng theo lương cơ sở.
Quy định về tiền thưởng theo Nghị định 161
Tại Điều 4. Chế độ tiền thưởng
1. Thực hiện chế độ tiền thưởng trên cơ sở thành tích công tác đột xuất và kết quả theo dõi, đánh giá, xếp loại chất lượng hằng năm đối với các đối tượng quy định tại khoản 2 Điều 2 Nghị định này.
2. Chế độ tiền thưởng quy định tại khoản 1 Điều này được dùng để thưởng đột xuất theo thành tích công tác và thưởng định kỳ hằng năm căn cứ theo kết quả theo dõi, đánh giá hằng quý, 06 tháng, xếp loại chất lượng hằng năm của từng người trong danh sách trả lương của cơ quan, đơn vị và được thực hiện theo Quy chế tiền thưởng do người đứng đầu đơn vị lực lượng vũ trang theo quy định của Bộ Quốc phòng, Bộ Công an; người đứng đầu cơ quan có thẩm quyền quản lý hoặc được phân cấp thẩm quyền quản lý cán bộ, công chức và người đứng đầu đơn vị sự nghiệp công lập xây dựng, ban hành. Quy chế tiền thưởng được gửi cơ quan quản lý cấp trên trực tiếp để quản lý, kiểm tra và thực hiện công khai trong cơ quan, đơn vị.
3. Quy chế tiền thưởng của cơ quan, đơn vị quy định tại khoản 2 Điều này phải bao gồm những nội dung sau:
a) Phạm vi và đối tượng áp dụng;
b) Tiêu chí thưởng theo thành tích công tác đột xuất và căn cứ theo kết quả theo dõi, đánh giá hằng quý, 06 tháng, xếp loại chất lượng hằng năm của người hưởng lương trong cơ quan, đơn vị;
c) Mức tiền thưởng cụ thể đối với từng trường hợp, không nhất thiết phải gắn với mức lương theo hệ số lương của từng người;
d) Quy trình, thủ tục xét thưởng;
đ) Các quy định khác theo yêu cầu quản lý của cơ quan, đơn vị (nếu cần thiết).
4. Quỹ tiền thưởng hằng năm quy định tại Điều này nằm ngoài quỹ khen thưởng theo quy định của Luật Thi đua, khen thưởng, được xác định bằng 10% tổng quỹ tiền lương (không bao gồm phụ cấp) theo chức vụ, chức danh, ngạch, bậc và cấp bậc quân hàm của các đối tượng trong danh sách trả lương của cơ quan, đơn vị.
Đến hết năm ngân sách, kể cả thời gian chỉnh lý quyết toán, nếu cơ quan, đơn vị không sử dụng hết quỹ tiền thưởng của năm thì hủy dự toán (đối với trường hợp dư dự toán) hoặc nộp ngân sách nhà nước (đối với trường hợp dư tạm ứng).
Căn cứ khoản 2, 3 Điều 4 Nghị định 161/2026/NĐ-CP, chế độ tiền thưởng được dùng để thưởng đột xuất theo thành tích công tác và thưởng định kỳ hằng năm căn cứ theo kết quả theo dõi, đánh giá hằng quý, 06 tháng, xếp loại chất lượng hằng năm của từng người trong danh sách trả lương của cơ quan, đơn vị.
Như vậy, các đối tượng hưởng chế độ tiền thưởng theo Nghị định 161/2026/NĐ-CP nêu ở mục 1 sẽ được thưởng định kỳ hằng năm và thưởng đột xuất theo quy chế thưởng của cơ quan, đơn vị.
Về quỹ tiền thưởng hằng năm nằm ngoài quỹ khen thưởng theo quy định của Luật Thi đua, khen thưởng, được xác định bằng 10% tổng quỹ tiền lương (không bao gồm phụ cấp) theo chức vụ, chức danh, ngạch, bậc và cấp bậc quân hàm của các đối tượng trong danh sách trả lương của cơ quan, đơn vị.
Lương cơ sở tăng lên 2,53 thì tiền khen thưởng cho giáo viên ra sao?
Việc tăng mức lương cơ sở từ 2,34 triệu đồng/tháng lên 2,53 triệu đồng/tháng theo quy định mới không chỉ làm tăng tiền lương, phụ cấp mà còn kéo theo nhiều khoản thu nhập khác của đội ngũ nhà giáo được cải thiện đáng kể. Trong đó, tiền thưởng theo quy định của cơ chế tiền thưởng tại các đơn vị sự nghiệp công lập cũng được tính toán trên cơ sở quỹ tiền lương, vì vậy khi lương cơ sở tăng thì nguồn kinh phí dành cho khen thưởng giáo viên cũng có điều kiện được nâng lên.
Trước thời điểm tăng lương cơ sở, với mức 2,34 triệu đồng/tháng, nhiều địa phương và cơ sở giáo dục căn cứ quy định hiện hành để chi tiền thưởng cho giáo viên vào các dịp cuối năm theo mức độ hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ, hoàn thành tốt nhiệm vụ hoặc đạt thành tích trong các phong trào thi đua,...
Theo quy định, quỹ tiền thưởng hằng năm nằm ngoài quỹ khen thưởng theo quy định của Luật Thi đua, khen thưởng, được xác định bằng 10% tổng quỹ tiền lương (không bao gồm phụ cấp) theo chức vụ, chức danh, ngạch, bậc và cấp bậc quân hàm của các đối tượng trong danh sách trả lương của cơ quan, đơn vị.
Ví dụ, toàn cơ sở giáo dục có 30 giáo viên, hệ số lương bình quân toàn trường là 4,0, tổng số tiền được dùng để chi cho khen thưởng hàng năm (theo định kỳ, đột xuất) theo Nghị định 73/2024/NĐ-CP là 10% x (4,0 x 2,340,000 x 30 giáo viên x 12 tháng), khoảng gần 337 triệu. Sau khi trừ đi những người được đánh giá không hoàn thành nhiệm vụ (không được khen thưởng), trung bình mỗi giáo viên được hơn 11 triệu, tuy nhiên tùy thuộc vào quy chế chi tiêu đơn vị, người được đánh giá hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ sẽ nhận cao hơn người được đánh giá hoàn thành tốt và hoàn thành nhiệm vụ.
Khi mức lương cơ sở được điều chỉnh lên 2,53 triệu đồng/tháng, tăng thêm 190.000 đồng so với trước đây, tương ứng tăng khoảng 8,12%, tổng quỹ lương của các đơn vị sự nghiệp công lập cũng tăng theo. Điều này tạo điều kiện để các cơ sở giáo dục có nguồn kinh phí lớn hơn trong việc thực hiện chế độ tiền thưởng theo quy định. Nếu các khoản thưởng được xây dựng trên cơ sở quỹ tiền lương hoặc gắn với mức lương hiện hưởng thì số tiền giáo viên nhận được cũng sẽ cao hơn so với thời điểm áp dụng mức lương cơ sở 2,34 triệu đồng/tháng.
Ví dụ, cũng hội đồng giáo viên trên, có 30 giáo viên, với hệ số lương bình quân toàn trường là 4,0 thì tổng tiền quỹ dùng để khen thưởng hàng năm là: 10% x (4,0 x 2,530,000 x 30 giáo viên x 12 tháng), tổng quỹ khen thưởng khoảng 363 triệu, trung bình mỗi giáo viên khoảng gần 12 triệu.
Có thể thấy rõ sự thay đổi này qua thu nhập thực tế của giáo viên. Chẳng hạn, một giáo viên khi tiền lương tăng, các khoản dùng làm căn cứ tính quỹ thưởng của đơn vị cũng được mở rộng, góp phần giúp giáo viên được hưởng lợi nhiều hơn từ chính sách tiền thưởng.
Đặc biệt, khi vừa được tăng lương cơ sở, vừa được hưởng chế độ tiền thưởng theo thành tích và kết quả công việc, thu nhập của giáo viên sẽ có sự cải thiện rõ rệt. Chính sách này không chỉ mang ý nghĩa về mặt vật chất mà còn là sự ghi nhận, động viên tinh thần đối với những nỗ lực của đội ngũ nhà giáo. Đây được xem là bước tiến quan trọng góp phần nâng cao vị thế nghề giáo, thu hút và giữ chân những người tâm huyết gắn bó lâu dài với ngành giáo dục.
(*) Văn phong, nội dung bài viết thể hiện góc nhìn, quan điểm của tác giả.