Danh hiệu Chiến sĩ thi đua cơ sở được đông đảo đội ngũ cán bộ quản lý, giáo viên đặc biệt quan tâm bởi vì nó là cơ sở để xét tặng trong hầu hết mọi danh hiệu thi đua, khen thưởng khác như Bằng khen cấp trở lên, Huân chương các loại hay danh hiệu chiến sĩ thi đua cấp tỉnh trở lên.
Từ 1/10, được đánh giá hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ sẽ được xét chiến sĩ thi đua cơ sở
Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thi đua, khen thưởng số 06/2022/QH15 trong đó sửa đổi, bổ sung quy định tiêu chuẩn xét tặng danh hiệu “Chiến sĩ thi đua cơ sở”. Cụ thể, Luật sửa đổi, bổ sung Điều 23 danh hiệu “Chiến sĩ thi đua cơ sở" như sau:
1. Danh hiệu “Chiến sĩ thi đua cơ sở” để tặng cho cá nhân đạt một trong các tiêu chuẩn sau đây:
a) Được đánh giá hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ;
b) Đạt tiêu chuẩn danh hiệu “Lao động tiên tiến” hoặc “Chiến sĩ tiên tiến” và có sáng kiến được cơ sở công nhận;
c) Đạt tiêu chuẩn danh hiệu “Lao động tiên tiến” hoặc “Chiến sĩ tiên tiến” và có nhiệm vụ khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo được đánh giá hiệu quả theo quy định của pháp luật về khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo;
d) Đạt tiêu chuẩn danh hiệu “Lao động tiên tiến” hoặc “Chiến sĩ tiên tiến”và mưu trí, sáng tạo trong chiến đấu, phục vụ chiến đấu được đơn vị công nhận.
Chính phủ quy định tỷ lệ xét tặng danh hiệu “Chiến sĩ thi đua cơ sở” quy định tại các điểm b, c và d khoản 1 Điều này.
Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thi đua, khen thưởng số 06/2022/QH15 có hiệu lực thi hành từ ngày 1/10/2026.
Như vậy, có 2 trường hợp đạt danh hiệu chiến sĩ thi đua cơ sở:
Một là, được đánh giá hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ (đánh giá hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ không quá 20% trong tổng số người được đánh giá hoàn thành tốt nhiệm vụ và do hiệu trưởng đánh giá).
Hai là, đạt lao động tiên tiến kèm với một trong 3 tiêu chí gồm có sáng kiến được cơ sở công nhận hoặc có nhiệm vụ khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo được đánh giá hiệu quả theo quy định của pháp luật về khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo hoặc mưu trí, sáng tạo trong chiến đấu, phục vụ chiến đấu được đơn vị công nhận.
Tuy nhiên, trong Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thi đua, khen thưởng chỉ nêu Chính phủ quy định tỷ lệ xét tặng danh hiệu “Chiến sĩ thi đua cơ sở” quy định tại các điểm b, c và d khoản 1 Điều này.
Tức là, đối với những người đã được công nhận hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ thì đương nhiên được đề nghị xét tặng danh hiệu chiến sĩ thi đua cơ sở.
Riêng trường hợp đạt lao động tiên tiến và có sáng kiến để được đề nghị tặng danh hiệu chiến sĩ thi đua cơ sở phải đảm bảo tỷ lệ theo quy định của Chính phủ theo Luật sửa đổi, bổ sung Luật thi đua, Khen thưởng.
Được đánh giá hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ rất khó nên được xét danh hiệu chiến sĩ thi đua cơ sở là hợp lý
Tại khoản 1 Điều 12 Văn bản hợp nhất 3/VBHN-BNV ngày 3/8/2023, hợp nhất Nghị định số 90/2020/NĐ-CP và Nghị định số 48/2023/NĐ-CP của Chính phủ về đánh giá, xếp loại chất lượng cán bộ, công chức, viên chức thì tiêu chí xếp loại chất lượng viên chức ở mức hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ như sau:
Thực hiện tốt các quy định tại khoản 1, khoản 2, khoản 3 và khoản 4 Điều 3 Nghị định này gồm đạt tiêu chuẩn về Chính trị tư tưởng; đạo đức, lối sống; tác phong, lề lối làm việc; ý thức tổ chức kỷ luật.
Nội dung rất quan trọng để được đánh giá hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ là phải: Hoàn thành 100% nhiệm vụ theo hợp đồng làm việc đã ký kết, theo kế hoạch đề ra hoặc theo công việc cụ thể được giao bảo đảm đúng tiến độ, chất lượng, hiệu quả cao, trong đó ít nhất 50% nhiệm vụ hoàn thành vượt mức.
Hoàn thành 100% nhiệm vụ theo hợp đồng làm việc đã ký kết tức là không được có bất kỳ vi phạm nào hay không đạt bất kỳ chỉ tiêu đăng ký nào.
Nếu giáo viên có vắng, trễ hoặc không tham gia phong trào hay không đạt chỉ tiêu duy trì sĩ số, lên lớp thẳng, tỷ lệ học sinh giỏi, học sinh chưa đạt,…đều xem như không đạt 100% nhiệm vụ và đều có thể không được hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ.
Hay nói cách khác ngoài việc phải là người tiêu biểu, nổi trội trong 20% người được đánh giá hoàn thành tốt nhiệm vụ trở lên, phải là người “sạch”, tức là không có bất kỳ vi phạm nào mới được đánh giá hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ.
Nên những người được đánh giá hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ là những người xứng đáng được tặng danh hiệu chiến sĩ thi đua cơ sở là hoàn toàn hợp lý.
Nếu nhìn vào thực tế công tác thi đua, đánh giá viên chức trong các cơ sở giáo dục hiện nay, việc được xếp loại hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ không chỉ căn cứ vào một vài thành tích nổi bật mà còn đòi hỏi sự toàn diện trong suốt quá trình công tác. Một giáo viên dù có chuyên môn tốt, có học sinh đạt thành tích cao nhưng nếu thường xuyên đi trễ, vắng họp, không tham gia các hoạt động tập thể, phong trào của nhà trường hoặc không hoàn thành các chỉ tiêu được giao về duy trì sĩ số, chất lượng giáo dục thì rất khó được xem là hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ. Điều này xuất phát từ yêu cầu của ngành giáo dục là đánh giá cả về năng lực chuyên môn, tinh thần trách nhiệm, ý thức tổ chức kỷ luật và mức độ đóng góp cho tập thể.
Tại trường học, để được công nhận hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ, giáo viên không chỉ phải nằm trong nhóm những cá nhân tiêu biểu, nổi trội nhất của đơn vị mà còn phải bảo đảm không có bất kỳ hạn chế, thiếu sót nào trong quá trình thực hiện nhiệm vụ được giao. Nói cách khác, ngoài yếu tố “giỏi”, người được đánh giá hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ còn phải là người “gương mẫu”, chấp hành nghiêm các quy định của cơ quan, đơn vị. Chỉ cần một vi phạm hoặc một tiêu chí quan trọng không đạt yêu cầu cũng có thể ảnh hưởng đến kết quả đánh giá cuối năm. Chính vì vậy, số lượng giáo viên đạt mức hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ thường không nhiều và luôn được cân nhắc rất chặt chẽ.
Những giáo viên được xếp loại hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ là những người tiêu biểu, nổi trội, không có vi phạm gì nên được đề nghị tặng danh hiệu Chiến sĩ thi đua cơ sở là hoàn toàn hợp lý, xứng đáng.
(*) Văn phong, nội dung bài viết thể hiện góc nhìn, quan điểm của tác giả.