Vừa qua, giáo viên tại một số trường học của xã Quỳ Hợp (tỉnh Nghệ An) thông tin đến phóng viên Tạp chí điện tử Giáo dục Việt Nam băn khoăn về số lượng người được xét tặng danh hiệu chiến sĩ thi đua cơ sở trên địa bàn.
Giáo viên hụt hẫng, tiếc nuối
Theo nhiều giáo viên, địa phương này đang "khống chế" các trường học chỉ được xét tặng số lượng được nhận danh hiệu chiến sĩ thi đua cơ sở ở mức chỉ tiêu là 20%, trong khi đó, tại nhiều trường học trên địa bàn, số lượng giáo viên đủ tiêu chuẩn đạt danh hiệu chiến sĩ thi đua cơ sở là lớn hơn rất nhiều so với con số chỉ tiêu được đưa ra. Điều này khiến cho không ít người thấy hụt hẫng vì cả năm phấn đấu để đạt thành tích nhưng giờ đành ngậm ngùi vì mình nằm ngoài danh sách được xét tặng.
"Chúng tôi đối chiếu theo các quy định trong Luật Thi đua, khen thưởng và theo các công văn chỉ đạo của Sở Giáo dục và Đào tạo Nghệ An thì đều không thấy nêu việc bị khống chế tỷ lệ.
Vì băn khoăn nên chúng tôi đã hỏi lãnh đạo nhà trường và được trả lời rằng, mỗi trường học chỉ được số lượng tương ứng là 20% trên tổng số giáo viên đủ tiêu chuẩn được đề xuất.
Theo các quy định hiện nay, để được xét tặng danh hiệu chiến sĩ thi đua cơ sở thì giáo viên đó chỉ cần đảm bảo tiêu chí là đạt danh hiệu lao động tiên tiến, đồng thời hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ hoặc có sáng kiến kinh nghiệm là đủ. Với các điều kiện này thì nhiều giáo viên trong xã đủ tiêu chuẩn được hưởng, không hiểu vì sao địa phương lại áp đặt chỉ tiêu như vậy.
Cả một năm học những giáo viên như tôi tại xã Quỳ Hợp đã nỗ lực phấn đấu rất lớn để mong đạt được danh hiệu này. Chỉ vì việc khống chế chỉ tiêu này, nỗ lực phấn đấu của chúng tôi trong năm học vừa qua không được xem xét danh hiệu chiến sĩ thi đua cơ sở. Từ việc "mất oan" danh hiệu này kéo theo việc ảnh hưởng đến các danh hiệu cao hơn về sau. Rất mong chính quyền xã Quỳ Hợp có câu trả lời thỏa đáng và đảm bảo quyền lợi cho chúng tôi", một giáo viên buồn bã chia sẻ.
Một lãnh đạo trường học trên địa bàn xã Quỳ Hợp khi chia sẻ với phóng viên về việc này đã cho rằng, đây là việc làm "cực chẳng đã", vì ai cũng đủ tiêu chuẩn, gạch bỏ người nào cũng thấy thương.
Ngoài ra, vị lãnh đạo nhà trường này cũng cho biết, trước đó trong văn bản hướng dẫn của Ủy ban nhân dân xã Quỳ Hợp về công tác thi đua khen thưởng năm học 2025 - 2026 có đề cập về số lượng mỗi đơn vị được đề nghị tặng giấy khen của Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã.
Trong đó nêu số lượng mỗi đơn vị đề nghị không quá 20% trên tổng số người đạt danh hiệu lao động tiên tiến (sau khi trừ số người đã được đề nghị tặng Danh hiệu chiến sỹ thi đua cơ sở, số người đề nghị Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã tặng Giấy khen không quá 20% số người đạt Danh hiệu lao động tiên tiến còn lại của đơn vị).
Cách ghi này trong văn bản đã khiến nhiều trường thấy "mơ hồ" và không rõ về chỉ tiêu chính xác danh hiệu chiến sĩ thi đua cơ sở mà chính quyền địa phương khống chế là bao nhiêu. Sau khi đem thắc mắc này đề cập với Ủy ban nhân dân xã Quỳ Hợp nhà trường được thông tin lại là chỉ tiêu của danh hiệu chiến sĩ thi đua cơ sở chỉ lấy ở mức 20% trên tổng số danh sách cá nhân đạt danh hiệu chiến sĩ thi đua cơ sở mà nhà trường đã gửi lên lần đầu tiên.
Vì thế mới xảy ra việc khi các nhà trường gửi danh sách đề xuất đầy đủ số lượng những người đủ tiêu chuẩn đạt danh hiệu chiến sĩ thi đua cơ sở lên Ủy ban nhân dân xã thì danh sách này bị trả về và yêu cầu các trường tự "cắt" số lượng giáo viên trong danh sách sao cho chỉ còn tương ứng 20% trên tổng số người được đề nghị.
Theo đó, cách thức để các nhà trường "cắt" giảm số lượng người trong danh sách cho đủ chỉ tiêu 20% theo yêu cầu của Ủy ban nhân dân xã là sẽ gạch tên theo thứ tự từ cao xuống thấp. Thứ tự này các trường cũng đã chủ động để sếp số theo thành tích, người nào có thành tích cao hơn được xếp trước và thành tích ít hơn sẽ được xếp sau.
Khi danh sách được trả về và yêu cầu gạch bỏ, lãnh đạo nhà trường chỉ thực hiện thao tác gạch bỏ theo số thứ tự từ cao xuống thấp cho đến khi đủ số lượng 20% thì dừng.
Lãnh đạo xã nói do không đủ kinh phí chi trả nếu không giới hạn 20%
Để có thêm thông tin khách quan, ngày 17/6, phóng viên đã liên hệ với ông Quán Vi Giang - Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Quỳ Hợp để tìm hiểu về sự việc.
Qua trao đổi, lãnh đạo Ủy ban nhân dân xã Quỳ Hợp xác nhận việc khống chế tỷ lệ 20% khi xét tặng danh hiệu chiến sĩ thi đua tại các trường học trên địa bàn là đúng. Ông Giang lý giải khi phải thực hiện việc này là do xã không có đủ kinh phí để chi trả hết cho toàn bộ cá nhân đạt danh hiệu.
"Việc này chúng tôi đang hướng dẫn cho các trường làm. Dựa vào sự sắp xếp của các trường sau khi họ gửi lên thì Hội đồng Thi đua, khen thưởng của xã mới triển khai.
Theo hướng dẫn, chỉ đạo từ trên xuống dưới thì số lượng danh hiệu chiến sĩ thi đua cơ sở là không hạn chế nhưng nếu không hạn chế thì xã không có kinh phí để chi trả cho họ nên mới phải khống chế ở mức 20% đó. Trên thực tế xã, phường nào hiện nay sau khi sáp nhập cũng rất là khó khăn, không có tiền, rất khổ. Nhiều nơi (các trường trên địa bàn - PV) cứ đòi phải 100% nhưng kinh phí xã đâu có, được như vậy là may mắn lắm rồi", Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Quỳ Hợp cho hay.
Phóng viên đề cập việc, nếu trong hoàn cảnh khó khăn về tài chính như vậy thì chính quyền xã đã có thông báo và trao đổi để các giáo viên trong diện bị cắt giảm thấu hiểu và chia sẻ cùng chính quyền địa phương hay chưa? Về việc này, lãnh đạo Ủy ban nhân dân xã Quỳ Hợp nhấn mạnh là đã có trao đổi và hướng dẫn với các nhà trường để thực hiện rồi. Đồng thời cho biết, nếu giáo viên nào còn tâm tư thì có thể gặp trực tiếp lãnh đạo Ủy ban nhân dân xã để được giải thích thêm.
Ngoài ra, đối với băn khoăn của nhiều giáo viên về việc, khi thực hiện khống chế chỉ tiêu 20% danh hiệu chiến sĩ thi đua cơ sở có phải là chủ trương chung từ Sở Giáo dục và Đào tạo Nghệ An hay chỉ riêng xã Quỳ Hợp, ông Giang cho biết, việc này là do địa phương tự cân đối.
"Việc này Sở Giáo dục và Đào tạo Nghệ An cũng đã có văn bản hướng dẫn và giao cho các địa phương. Theo đó các địa phương sẽ tự cân đối nguồn lực để tự triển khai. Riêng địa bàn xã Quỳ Hợp có tới 14 trường học nên việc này chúng tôi cũng đã phải có sự tính toán rất kỹ lưỡng", Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Quỳ Hợp cho hay.
Cùng ngày phóng viên cũng đã nhiều lần liên hệ và nhắn tin qua số điện thoại với ông Nguyễn Trọng Hoàn - Chánh Văn phòng Sở Giáo dục và Đào tạo Nghệ An, người phát ngôn của Sở đồng thời là đầu mối phụ trách tiếp nhận phản ánh liên quan đến việc thực hiện công tác thi đua, khen thưởng của Sở Giáo dục và Đào tạo Nghệ An, tuy nhiên không nhận được phản hồi.
Theo tìm hiểu của phóng viên, liên quan đến việc hướng dẫn thực hiện công tác thi đua, khen thưởng năm học 2025 - 2026 trên địa bàn tỉnh Nghệ An, ngày 31/5/2026 Sở Giáo dục và Đào tạo Nghệ An đã có văn bản số 1790/SGD&ĐT-VP&TT gửi các nhà trường.
Trong đó, phần tiêu chuẩn danh hiệu "Chiến sĩ thi đua cơ sở" được nêu là: "Để tặng cho cá nhân đạt các tiêu chuẩn theo quy định tại Điều 23 Luật Thi đua, khen thưởng, cụ thể như sau:
1. Đạt tiêu chuẩn danh hiệu “Lao động tiên tiến”;
2. Hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ hoặc có sáng kiến được cơ sở công nhận hoặc có đề tài khoa học, đề án khoa học, công trình khoa học và công nghệ đã được nghiệm thu".