Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa Xã hội Nguyễn Đắc Vinh và Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Hoàng Minh Sơn chủ trì buổi làm việc. Cùng dự buổi làm việc có các Phó Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa Xã hội Triệu Thế Hùng, Lâm Văn Đoan; các đại biểu Quốc hội hoạt động chuyên trách tại Ủy ban Văn hóa Xã hội; Thứ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Lê Quân cùng lãnh đạo các đơn vị thuộc Bộ Giáo dục và Đào tạo.
Nhiều chính sách lớn được ban hành, nhận được sự đồng thuận cao
Báo cáo tại buổi làm việc, Vụ trưởng Vụ Pháp chế Mai Thị Anh cho biết, thời gian qua Bộ Giáo dục và Đào tạo đã tập trung triển khai các nghị quyết, kết luận giám sát của Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội và đạt nhiều kết quả quan trọng.
Trong đó, Bộ đã hoàn thành lộ trình triển khai Chương trình giáo dục phổ thông 2018 từ lớp 1 đến lớp 12; tiếp tục hoàn thiện cơ chế lựa chọn sách giáo khoa; đổi mới thi, kiểm tra, đánh giá; tuyển dụng gần 60.000 giáo viên; đồng thời tham mưu nhiều chính sách phát triển nguồn nhân lực, đặc biệt là nguồn nhân lực chất lượng cao và các lĩnh vực khoa học, công nghệ mới.
Đối với Chương trình mục tiêu quốc gia hiện đại hóa, nâng cao chất lượng giáo dục và đào tạo giai đoạn 2026-2035, Bộ đã tham mưu Chính phủ ban hành nghị quyết triển khai thực hiện; đồng thời tổng hợp nhu cầu đầu tư của các địa phương để hoàn thiện Báo cáo nghiên cứu khả thi giai đoạn 2026-2030.
Trong công tác hoàn thiện thể chế, Bộ đã tham mưu ban hành các kế hoạch triển khai luật, nghị quyết của Quốc hội; tích cực xây dựng hệ thống văn bản quy định chi tiết và tổ chức thực hiện nhiều chính sách lớn, nhận được sự đồng thuận cao của xã hội như: chính sách phụ cấp ưu đãi nghề đối với nhà giáo; miễn, hỗ trợ học phí; học bổng, tín dụng đối với người học; cơ chế tự chủ trong giáo dục đại học và giáo dục nghề nghiệp; Đề án đưa tiếng Anh thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học; tổ chức dạy học 2 buổi/ngày, giáo dục STEM/STEAM, chuyển đổi số trong giáo dục...
Bên cạnh đó, Bộ đã tổ chức tổng rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật trong lĩnh vực giáo dục và đào tạo, qua đó xác định các quy định cần sửa đổi, bổ sung, thay thế hoặc bãi bỏ nhằm bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ của hệ thống pháp luật và đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục trong giai đoạn mới.
Báo cáo cũng thẳng thắn nhìn nhận một số khó khăn, vướng mắc như khối lượng văn bản cần xây dựng, ban hành còn lớn; việc triển khai chính sách giữa các địa phương chưa đồng đều; nguồn lực thực hiện một số chính sách còn hạn chế; tình trạng thiếu giáo viên chưa được khắc phục triệt để; chất lượng và khả năng kết nối, khai thác dữ liệu phục vụ chuyển đổi số cần tiếp tục được nâng cao.
Trên cơ sở đó, Bộ kiến nghị Quốc hội, Chính phủ và các bộ, ngành, địa phương tiếp tục quan tâm hoàn thiện thể chế, bố trí nguồn lực cho giáo dục; đẩy nhanh việc ban hành các văn bản còn lại; tháo gỡ khó khăn về đội ngũ nhà giáo, cơ chế tài chính, chuyển đổi số và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, tạo điều kiện để các chính sách giáo dục được triển khai hiệu quả trong thực tiễn.
Tại buổi làm việc, lãnh đạo các đơn vị thuộc Bộ đã giải trình, làm rõ nhiều nội dung được các đại biểu quan tâm như: tình trạng thừa, thiếu giáo viên cục bộ; phát triển nguồn nhân lực; phát triển giáo dục đại học; chính sách sách giáo khoa; triển khai Chương trình mục tiêu quốc gia hiện đại hóa, nâng cao chất lượng giáo dục và đào tạo giai đoạn 2026-2035; đào tạo ở nước ngoài; chuyển đổi số; mô hình trung học nghề và tiến độ xây dựng các văn bản quy phạm pháp luật của ngành.
Tiếp tục chuyển mạnh từ tư duy quản lý hành chính sang tư duy kiến tạo phát triển
Phát biểu tại buổi làm việc, liên hệ với các yêu cầu đặt ra tại Nghị quyết số 71-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo, Chủ nhiệm Nguyễn Đắc Vinh cho rằng ngành Giáo dục cần tiếp tục chuyển mạnh từ tư duy quản lý hành chính sang tư duy kiến tạo phát triển; đồng thời nghiên cứu, hoàn thiện các mô hình giáo dục mới và xây dựng cơ chế, chính sách phù hợp để tổ chức thực hiện hiệu quả trong thực tiễn.
Đánh giá cao kết quả xây dựng cơ sở dữ liệu ngành và chuyển đổi số trong giáo dục, Chủ nhiệm Nguyễn Đắc Vinh cho rằng đây là nền tảng quan trọng để nâng cao hiệu quả quản lý, điều hành và hoạch định chính sách. Bộ Giáo dục và Đào tạo cần tiếp tục phát huy lợi thế từ dữ liệu, đẩy mạnh quản trị hiện đại, bảo đảm các nhiệm vụ được triển khai đúng tiến độ, hiệu quả và có thể đo lường được kết quả thực hiện.
Đối với công tác hoàn thiện thể chế, ông Vinh nhận định hệ thống pháp luật về giáo dục cơ bản đã được hoàn thiện với việc ban hành, sửa đổi nhiều đạo luật quan trọng. Trong giai đoạn tới, trọng tâm cần chuyển mạnh sang tổ chức thi hành hiệu quả các luật, nghị quyết của Quốc hội; xác định rõ trách nhiệm, phân công nhiệm vụ cụ thể, bảo đảm các chính sách thực sự đi vào cuộc sống.
Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa Xã hội cũng đề nghị ngành Giáo dục tiếp tục quan tâm phát triển giáo dục toàn diện; xây dựng môi trường giáo dục an toàn, lành mạnh; tăng cường các giải pháp về văn hóa học đường và phòng, chống bạo lực học đường.
Bên cạnh đó, cần tiếp tục đẩy mạnh chuyển đổi số; nghiên cứu, hoàn thiện các quy định liên quan đến ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong giáo dục; phát triển học liệu số, sách giáo khoa điện tử và các nền tảng phục vụ dạy học. Đồng thời, tiếp tục quan tâm nâng cao chất lượng đội ngũ nhà giáo; có giải pháp phù hợp đối với tình trạng thiếu giáo viên ở một số môn học; triển khai hiệu quả các chương trình đầu tư cơ sở vật chất trường học; tập trung nâng cao chất lượng giáo dục đại học, giáo dục nghề nghiệp, đáp ứng yêu cầu phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao và tăng cường hội nhập quốc tế trong giáo dục.
Tập trung triển khai các nhiệm vụ chiến lược của ngành Giáo dục
Trao đổi, làm rõ thêm các nội dung được Thường trực Ủy ban Văn hóa Xã hội quan tâm, Bộ trưởng Hoàng Minh Sơn nhấn mạnh nhiều nhiệm vụ trọng tâm của ngành trong thời gian tới.
Theo Bộ trưởng, đối với giáo dục phổ thông, cùng với việc tiếp tục đầu tư cơ sở vật chất, phát triển mạng lưới trường lớp và đội ngũ giáo viên, ngành Giáo dục sẽ tập trung thực hiện các giải pháp nhằm mở rộng cơ hội tiếp cận giáo dục cho học sinh, giảm áp lực tuyển sinh ở một số cấp học, đồng thời nâng cao hiệu quả công tác hướng nghiệp và phân luồng. Bộ trưởng cũng chia sẻ nhiều quan điểm về xây dựng văn hóa học đường, giáo dục đạo đức, lối sống, phòng chống bạo lực học đường và bảo vệ học sinh trước những tác động tiêu cực từ môi trường mạng.
Đối với giáo dục đại học và giáo dục nghề nghiệp, Bộ trưởng cho rằng đây là lĩnh vực có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, nâng cao năng suất lao động và năng lực cạnh tranh quốc gia. Trong thời gian tới, ngành Giáo dục sẽ tiếp tục hoàn thiện cơ chế, chính sách; tập trung đầu tư có trọng tâm, trọng điểm; nâng cao chất lượng đào tạo, năng lực nghiên cứu khoa học, đổi mới sáng tạo và chuyển giao công nghệ.
Bộ trưởng cũng thông tin thêm về việc triển khai Chương trình mục tiêu quốc gia hiện đại hóa, nâng cao chất lượng giáo dục và đào tạo; xây dựng các nền tảng số dùng chung của ngành; hoàn thiện cơ sở dữ liệu giáo dục; đẩy mạnh chuyển đổi số và nghiên cứu ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong quản trị, dạy học và hỗ trợ người học.
Trân trọng cảm ơn những ý kiến tâm huyết, trách nhiệm của Thường trực Ủy ban Văn hóa Xã hội, Bộ trưởng đề nghị Ủy ban và Quốc hội tiếp tục quan tâm, đồng hành cùng ngành Giáo dục trong quá trình hoàn thiện thể chế, chính sách; tăng cường giám sát, hỗ trợ tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc trong tổ chức thực hiện; đồng thời quan tâm bố trí nguồn lực cho các chương trình, đề án lớn của ngành, đặc biệt là Chương trình mục tiêu quốc gia hiện đại hóa, nâng cao chất lượng giáo dục và đào tạo, các nhiệm vụ chuyển đổi số và ứng dụng khoa học công nghệ, góp phần tạo nền tảng cho sự phát triển bền vững của giáo dục trong giai đoạn tới.