Trường Đại học Công nghiệp Việt Trì (VUI) là cơ sở giáo dục đại học công lập trực thuộc Bộ Công thương thành lập năm 2011 trên cơ sở nâng cấp Trường Cao đẳng Hóa chất, tiền thân là Trường Kỹ thuật Trung cấp II thành lập năm 1956. Năm 2026 đánh dấu cột mốc 70 năm xây dựng và phát triển của nhà trường.
Nhìn lại chặng đường đã qua, trao đổi với phóng viên Tạp chí điện tử Giáo dục Việt Nam, Tiến sĩ Vũ Đức Bình - Bí thư Đảng uỷ, Hiệu trưởng Trường Đại học Công nghiệp Việt Trì bày tỏ: “Bắt đầu từ một trường kỹ thuật trung cấp, nhà trường đã vươn lên mạnh mẽ, khẳng định vị thế là một trong những cơ sở đào tạo đại học theo định hướng ứng dụng uy tín tại khu vực Trung du và miền núi phía Bắc cũng như trong hệ thống giáo dục Việt Nam. Nhắc đến Trường Đại học Công nghiệp Việt Trì là nhắc đến một thương hiệu gắn liền với ngành công nghiệp hóa chất.
Tiền thân của trường là Trường Kỹ thuật Trung cấp II (năm 1956) sau đó đổi tên thành Trường Trung học Hóa chất, nâng cấp lên thành Trường Cao đẳng Hóa chất (năm 1997). Đơn vị là nơi đào tạo những thế hệ cán bộ kỹ thuật về lĩnh vực hóa chất đầu tiên, phục vụ cho các khu công nghiệp trọng điểm của đất nước, đặc biệt là Khu công nghiệp hóa chất Lâm Thao, Việt Trì (cũ) và các công ty, doanh nghiệp hoạt động trong các lĩnh vực sản xuất hoá chất, xi măng, DAP, ceramic…
Cho đến nay, dù đã phát triển thành trường đại học đa ngành, đa lĩnh vực nhưng các ngành liên quan đến công nghệ kỹ thuật hóa học, hóa phân tích, môi trường vẫn là trục xương sống và là thế mạnh tạo nên uy tín vững chắc của Trường Đại học Công nghiệp Việt Trì.
Trong 70 năm qua, nhà trường đã đóng góp cho nền kinh tế quốc dân hơn 110.000 thạc sĩ, kỹ sư, cử nhân và cán bộ kỹ thuật. Lực lượng lao động do trường đào tạo có mặt ở khắp các nhà máy, xí nghiệp, tập đoàn kinh tế lớn trong nước và nước ngoài. Tỷ lệ sinh viên có việc làm sau tốt nghiệp 12 tháng bình quân đạt trên 98%, trong đó có nhiều ngành đạt 100% nhờ vào chất lượng đào tạo bám sát nhu cầu thực tế của thị trường lao động.
Các thế hệ người học chính là "sản phẩm" tự hào nhất, là minh chứng sống động cho chất lượng đào tạo của nhà trường đối với sự phát triển của quốc gia".
Ngày 20/01/2011, Thủ tướng Chính phủ ký quyết định thành lập Trường Đại học Công nghiệp Việt Trì trên cơ sở nâng cấp Trường Cao đẳng Hóa chất. Giai đoạn 2011 - 2026 là bước chuyển mình toàn diện và bứt phá mạnh mẽ, đưa vị thế của nhà trường lên một tầm cao mới.
Tiến sĩ Vũ Đức Bình cho biết, từ quy mô của một trường cao đẳng, nhà trường nhanh chóng chuẩn hóa và nâng cao năng lực để đáp ứng lưu lượng hàng ngàn sinh viên đại học chính quy tại cả 2 cơ sở (phường Thanh Miếu và xã Xuân Lũng thuộc tỉnh Phú Thọ). Nhà trường đã đầu tư đồng bộ cơ sở vật chất, hệ thống phòng thí nghiệm chuyên sâu, xưởng thực hành hiện đại tại 2 cơ sở trên, để sinh viên rèn nghề một cách thực chất nhất. Đơn vị cũng đã chuyển đổi thành công từ hình thức đào tạo niên chế sang đào tạo theo hệ thống tín chỉ, tối ưu hóa tính chủ động và linh hoạt cho người học.
Trường Đại học Công nghiệp Việt Trì đa dạng hóa tuyển sinh, áp dụng linh hoạt nhiều phương thức xét tuyển (như xét điểm thi tốt nghiệp trung học phổ thông; xét học bạ; sử dụng kết quả các kỳ thi đánh giá năng lực/tư duy của các đại học lớn như Đại học Quốc gia Hà Nội, Đại học Bách khoa Hà Nội), mở rộng cánh cửa cho người học trên khắp cả nước.
Về cơ cấu ngành nghề đào tạo, chiến lược của nhà trường là chuyển dịch đa ngành, khai thác thế mạnh các ngành truyền thống về khối ngành Hóa học và Kỹ thuật Hóa học, đơn vị tái cấu trúc và mở rộng danh mục đào tạo lên 20 ngành thuộc các khối ngành Kỹ thuật - Công nghệ, Kinh tế - Quản lý và Ngôn ngữ. Bắt nhịp cuộc Cách mạng công nghiệp 4.0, nhà trường liên tục hiện đại hóa chương trình, đưa vào giảng dạy các ngành có nhu cầu nhân lực cao như Công nghệ kỹ thuật Ô tô, Công nghệ thông tin, Tự động hóa, Công nghệ thực phẩm, Ngôn ngữ Anh.
Cùng với đó, Trường Đại học Công nghiệp Việt Trì tích cực chuẩn hóa trình độ đào tạo của đội ngũ. Đây là nỗ lực lớn trong chiến lược phát triển nhân sự có trình độ cao của nhà trường. Hiện nay, 100% giảng viên giảng dạy đại học có trình độ từ thạc sĩ trở lên, trong đó tỷ lệ giảng viên có trình độ tiến sĩ liên tục tăng, đạt 26,9% (vượt xa tỷ lệ ở những năm đầu trở thành trường đại học), tạo nên đội ngũ nhà giáo vừa vững vàng lý thuyết, vừa giàu kinh nghiệm thực tiễn.
Đơn vị còn đẩy mạnh hoạt động nghiên cứu khoa học mang tính ứng dụng cao, dịch chuyển mạnh sang hướng giải quyết các vấn đề thực tiễn của doanh nghiệp và địa phương. Các đề tài nghiên cứu ngày càng gắn với nhu cầu sản xuất, kinh doanh và phát triển kinh tế - xã hội, góp phần nâng cao chất lượng đào tạo, năng lực nghiên cứu của giảng viên và sinh viên, từng bước thúc đẩy hoạt động chuyển giao công nghệ, đổi mới sáng tạo.
Song song với quá trình phát triển đào tạo đại học, Trường Đại học Công nghiệp Việt Trì từng bước mở rộng mạng lưới hợp tác quốc tế với các trường đại học, tổ chức giáo dục và doanh nghiệp ở nhiều quốc gia và vùng lãnh thổ. Thông qua các chương trình trao đổi học thuật, nghiên cứu khoa học, thực tập và trải nghiệm nghề nghiệp ở nước ngoài, giảng viên và sinh viên có điều kiện tiếp cận tri thức mới, công nghệ tiên tiến và môi trường làm việc quốc tế. Đây là một trong những động lực quan trọng góp phần nâng cao chất lượng đào tạo, thúc đẩy nghiên cứu khoa học và tăng cường năng lực hội nhập của nhà trường trong giai đoạn phát triển mới.
Đồng thời, đơn vị chuyển đổi số trong quản trị và đào tạo. Hạ tầng công nghệ thông tin được đầu tư đồng bộ, bảo đảm kết nối mạng và vận hành ổn định các hệ thống số phục vụ quản lý, đào tạo và nghiên cứu khoa học. Các phần mềm quản trị đại học, quản lý đào tạo, văn bản điện tử, thư điện tử công vụ, học tập trực tuyến và thư viện số được triển khai đồng bộ, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý và chất lượng đào tạo. Công tác bảo đảm an ninh, an toàn thông tin được thực hiện thường xuyên, tăng cường các giải pháp bảo mật, sao lưu dữ liệu và nâng cao nhận thức cho cán bộ, giảng viên, người học, đáp ứng yêu cầu phát triển giáo dục đại học số.
Trong bối cảnh giáo dục đại học đang có những thay đổi mạnh mẽ, để khẳng định vị thế và giải quyết bài toán "nguồn tuyển - chất lượng đầu ra", Hiệu trưởng Trường Đại học Công nghiệp Việt Trì thông tin, nhà trường đã và đang triển khai chiến lược đồng bộ, biến áp lực thành động lực phát triển.
Trước hết là đột phá bằng mô hình hợp tác doanh nghiệp "kiềng ba chân". Đơn vị xác định doanh nghiệp không chỉ là nơi nhận sinh viên sau tốt nghiệp mà là một thành tố hữu cơ trong quy trình đào tạo. Vì vậy, đơn vị đã đưa doanh nghiệp vào giảng đường thông qua việc mời các chuyên gia, kỹ sư giàu kinh nghiệm từ các tổng công ty, tập đoàn lớn tham gia góp ý xây dựng, thẩm định chương trình đào tạo và trực tiếp đứng lớp các học phần thực hành.
Các học kỳ doanh nghiệp giúp sinh viên xóa bỏ khoảng cách giữa lý thuyết và thực tiễn sản xuất. Sinh viên từ năm thứ 3, thứ 4 được gửi đi thực tập thực tế tại các doanh nghiệp đối tác với mức lương hỗ trợ tốt.
Nhà trường cam kết đầu ra, phối hợp chặt chẽ với mạng lưới hàng trăm doanh nghiệp để tổ chức Ngày hội việc làm thường niên, đảm bảo giới thiệu cơ hội việc làm cho 100% sinh viên tốt nghiệp (tỷ lệ sinh viên có việc làm sau 1 năm đạt trên 98% theo kết quả khảo sát của các chuyên gia đoàn đánh giá ngoài).
Cùng với đó, đơn vị tái cấu trúc chương trình đào tạo theo hướng "công nghệ - ứng dụng". Để tăng sức hút đối với người học, đơn vị không ngừng đổi mới danh mục và nội dung ngành nghề. Nội dung được hiện đại hóa, giảm bớt lý thuyết hàn lâm, tăng thời lượng thực hành tại các xưởng, phòng thí nghiệm hiện đại.
Trường Đại học Công nghiệp Việt Trì mở rộng các ngành đón đầu xu hướng, đầu tư và mở rộng tuyển sinh sang các nhóm ngành kỹ thuật công nghệ cao, công nghệ chiến lược như Trí tuệ nhân tạo, Robot và Tự động hóa, Công nghệ kỹ thuật Cơ điện tử…
Nhà trường chọn giải pháp quốc tế hóa và liên kết đào tạo chiều sâu để nâng cao chất lượng đào tạo. Đơn vị, ký kết biên bản ghi nhớ hợp tác với các trường đại học trong nước để chia sẻ tài nguyên, học thuật, trao đổi kinh nghiệm quản trị đại học thông minh và chuyển đổi số. Đẩy mạnh các chương trình liên kết, cho phép sinh viên năm 3, năm 4 đăng ký tham gia chương trình thực tập, thực tế có hưởng lương tại các quốc gia và vùng lãnh thổ phát triển như Nhật Bản, Hàn Quốc, Trung Quốc... Đây là giải pháp giúp nâng cao năng lực ngoại ngữ và tác phong làm việc chuẩn quốc tế cho sinh viên.
Ngoài ra, Trường Đại học Công nghiệp Việt Trì nâng cấp hạ tầng và cam kết đồng hành cùng người học. Nhà trường đầu tư mạnh vào môi trường trải nghiệm của người học. Xây dựng môi trường học tập thân thiện, đầu tư đồng bộ các trang thiết bị thí nghiệm chuyên sâu, hiện đại, đảm bảo theo tiêu chuẩn công nghiệp 4.0. Đồng thời, đưa ra các chính sách hỗ trợ học phí, học bổng khuyến khích tài năng, tư vấn định hướng nghề nghiệp sớm nhằm giảm bớt áp lực kinh tế, giúp người học an tâm trau dồi tri thức và rèn luyện kỹ năng.
Đề cập tới tầm nhìn và chiến lược phát triển giai đoạn 2026 - 2035, Tiến sĩ Vũ Đức Bình chia sẻ: "Trong thập kỷ tới, Trường Đại học Công nghiệp Việt Trì xác định mục tiêu không chỉ duy trì vị thế sẵn có, mà phải tự định vị lại để trở thành một trung tâm đào tạo và chuyển giao công nghệ hàng đầu khu vực. Tầm nhìn chiến lược đến năm 2035 của đơn vị là trở thành trường đại học định hướng ứng dụng đa ngành, hiện đại, đạt chuẩn kiểm định chất lượng quốc gia và tiếp cận các tiêu chuẩn quốc tế. Trường đóng vai trò là hạt nhân kết nối giữa tri thức khoa học và nền sản xuất công nghiệp thông minh, xanh, bền vững của vùng Trung du miền núi phía Bắc và cả nước".
Để hiện thực hóa tầm nhìn trên, vị Hiệu trưởng cho hay, đơn vị tập trung triển khai 4 mũi nhọn chiến lược. Đầu tiên là tái cấu trúc mô hình đào tạo (thông minh - xanh), hoàn thiện và làm sâu sắc hơn các ngành công nghệ mũi nhọn bám sát dòng vốn FDI và cách mạng 4.0 (như AI, Vi mạch bán dẫn, Tự động hóa, Ô tô…). Tiên phong tích hợp các module về hóa học xanh, năng lượng tái tạo và kinh tế tuần hoàn vào các ngành truyền thống để đáp ứng cam kết Net Zero của quốc gia.
Kế tiếp, số hóa toàn diện - đại học thông minh, đẩy mạnh chuyển đổi số trong quản trị đại học, xây dựng hệ thống bài giảng điện tử, phòng thí nghiệm ảo/mô phỏng. Biến môi trường học tập tại VUI thành một hệ sinh thái số, giúp sinh viên tương tác không giới hạn không gian và thời gian.
Bên cạnh đó, nâng tầm nghiên cứu và chuyển giao công nghệ thực chất. Xây dựng các nhóm nghiên cứu mạnh. Mục tiêu đến năm 2035, doanh thu từ hoạt động chuyển giao công nghệ, tư vấn giải pháp kỹ thuật cho doanh nghiệp và các địa phương sẽ trở thành một nguồn lực tài chính quan trọng của nhà trường.
Cuối cùng, quốc tế hóa nguồn nhân lực, mở rộng các chương trình liên kết đào tạo 2+2, 3+1 với các trường đại học uy tín trong khu vực và trên thế giới. Gia tăng số lượng sinh viên tham gia thực tập có hưởng lương tại nước ngoài, đảm bảo kỹ sư VUI ra trường có năng lực cạnh tranh toàn cầu.
Nhân dịp kỷ niệm 70 năm xây dựng và phát triển, Tiến sĩ Vũ Đức Bình cũng có lời gửi gắm rằng: “Hành trình 70 năm của Trường Đại học Công nghiệp Việt Trì được tạo nên bởi mồ hôi, công sức, trí tuệ và cả sự hy sinh thầm lặng của nhiều thế hệ. Thay mặt Ban Giám hiệu nhà trường, tôi xin gửi lời tri ân sâu sắc nhất đến toàn thể các thế hệ cán bộ, giảng viên, người lao động; các học viên, sinh viên và cựu sinh viên trên mọi miền Tổ quốc; cùng các cơ quan ban ngành và đối tác doanh nghiệp đã luôn đồng hành, gắn bó với nhà trường."
Đối với các thế hệ cán bộ, giảng viên, các thầy, các cô chính là những "người lái đò" thầm lặng, là tài sản vô giá đã giữ vững ngọn lửa nhiệt huyết, kiến tạo nên uy tín và bản sắc học thuật của VUI.
Đối với các thế hệ học viên, sinh viên và cựu sinh viên, sự thành đạt, tác phong thực chiến và những đóng góp của các em cho nền công nghiệp đất nước chính là niềm tự hào lớn nhất, là câu trả lời cho chất lượng đào tạo của nhà trường.
Đối với các đối tác doanh nghiệp, sự đồng hành của quý vị là đòn bẩy chiến lược, giúp nhà trường hiện thực hóa triết lý "đào tạo gắn liền với thực tiễn sản xuất".
"Giai đoạn 2026 – 2035 sẽ là hành trình kiến tạo tương lai của Trường Đại học Công nghiệp Việt Trì. Bằng nội lực vững chắc từ lịch sử 70 năm và một tư duy đổi mới, linh hoạt, đơn vị tự tin sẽ tiếp tục là bệ phóng vững chắc cho các thế hệ trẻ, đóng góp xứng đáng vào sự nghiệp công nghiệp hóa - hiện đại hóa và phát triển đất nước".
Tiến sĩ Vũ Đức Bình - Hiệu trưởng Trường Đại học Công nghiệp Việt Trì