Dự kiến nhiều vi phạm trong giáo dục đại học có thể bị phạt đến 100 triệu đồng

22/06/2026 10:03
Doãn Nhàn

GDVN - Bộ Giáo dục và Đào tạo đang lấy ý kiến đối với dự thảo Nghị định quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực giáo dục. Thời gian góp ý kéo dài đến hết ngày 27/6/2026.

Dự thảo quy định cụ thể các hành vi vi phạm hành chính, hình thức xử phạt, mức xử phạt và biện pháp khắc phục hậu quả trong toàn ngành giáo dục. Trong đó, đối với lĩnh vực giáo dục đại học, dự thảo nêu rõ các quy định xử phạt liên quan đến tổ chức đào tạo, tuyển sinh, quản trị đại học, cấp văn bằng, bảo đảm chất lượng và quyền lợi người học.

pka06376-edit.jpg
Ảnh minh họa: Giảng viên và sinh viên Đại học Phenikaa

Mạo danh cơ sở giáo dục đại học, tổ chức đào tạo trái phép có thể bị phạt đến 60 triệu đồng

Theo dự thảo, các hành vi vi phạm liên quan đến hồ sơ pháp lý, tên gọi và tình trạng pháp lý của cơ sở giáo dục đại học sẽ bị xử phạt từ 20-60 triệu đồng tùy mức độ.

Trong đó, hành vi sử dụng tên gọi không đúng quyết định cho phép thành lập, sử dụng tên gây nhầm lẫn về tư cách pháp lý hoặc không nộp lại giấy phép đã bị thu hồi có thể bị phạt từ 20-30 triệu đồng.

Mức phạt từ 40-60 triệu đồng được áp dụng đối với các hành vi nghiêm trọng hơn như gian lận, giả mạo hồ sơ để được thành lập hoặc đổi tên trường; tổ chức hoạt động dưới danh nghĩa cơ sở giáo dục đại học khi chưa được cơ quan có thẩm quyền cho phép; cho thuê, cho mượn các quyết định thành lập hoặc văn bản pháp lý của trường đại học trái quy định.

Ngoài phạt tiền, cơ sở vi phạm còn có thể bị buộc chấm dứt hoạt động trái phép, hủy bỏ hồ sơ giả mạo và bảo đảm quyền lợi hợp pháp của người học, giảng viên và người lao động.

Đình chỉ hoạt động đào tạo từ 6-12 tháng đối với các vi phạm nghiêm trọng về điều kiện đào tạo

Một trong những nội dung đáng chú ý của dự thảo là quy định xử phạt đối với các vi phạm liên quan đến điều kiện hoạt động đào tạo, địa điểm đào tạo và phân hiệu của cơ sở giáo dục đại học, cơ sở khác có hoạt động giáo dục đại học

Theo đó, cơ sở giáo dục đại học tổ chức đào tạo khi chưa được phép hoặc chưa đáp ứng điều kiện theo quy định có thể bị phạt từ 40-60 triệu đồng.

Mức phạt tăng lên 60-80 triệu đồng đối với các hành vi như không duy trì điều kiện bảo đảm chất lượng đào tạo; tổ chức đào tạo trực tuyến, đào tạo từ xa nhưng không đáp ứng yêu cầu về chương trình, học liệu, công nghệ, xác thực người học; hoặc gian lận hồ sơ để được phép hoạt động đào tạo.

Đặc biệt, trường hợp tiếp tục đào tạo trong thời gian bị đình chỉ hoặc tổ chức đào tạo trái quy định khiến người học không được công nhận kết quả học tập, không đủ điều kiện tốt nghiệp hoặc không được cấp văn bằng sẽ bị phạt từ 80-100 triệu đồng.

Dự thảo cũng bổ sung hình thức đình chỉ hoạt động đào tạo từ 6-12 tháng đối với các vi phạm nghiêm trọng.

Nhiều quy định nhằm siết trách nhiệm giải trình và quản trị đại học

Ảnh minh họa: Sinh viên Đại học Quốc gia Hà Nội
Ảnh minh họa: Sinh viên Đại học Quốc gia Hà Nội

Đối với công tác tổ chức quản trị, công khai, trách nhiệm giải trình, tự chủ trong cơ sở giáo dục đại học, dự thảo quy định:

Phạt cảnh cáo đối với các hành vi công khai không đầy đủ, không đúng hình thức hoặc không đúng thời điểm nhưng chưa làm sai lệch nội dung phải công khai; Thực hiện chế độ báo cáo, trách nhiệm giải trình không đầy đủ hoặc không đúng thời hạn nhưng chưa làm sai lệch thông tin báo cáo, giải trình;

Các trường không thực hiện công khai hoặc công khai sai sự thật về chương trình đào tạo, đội ngũ giảng viên, học phí, chuẩn đầu ra, kết quả kiểm định hoặc tỷ lệ việc làm của người học sau tốt nghiệp có thể bị phạt từ 20-40 triệu đồng.

Trong khi đó, các hành vi liên quan đến Hội đồng trường, Hội đồng đại học như không thực hiện thủ tục công nhận, kiện toàn hội đồng; không tổ chức hoạt động của hội đồng sau khi được công nhận; cản trở hoạt động của hội đồng hoặc can thiệp trái quy định vào quản trị đại học có thể bị phạt từ 40-60 triệu đồng.

Ngoài ra, cơ sở giáo dục đại học còn bị buộc khắc phục bằng cách thực hiện đầy đủ việc công khai thông tin, kiện toàn Hội đồng trường, hủy bỏ văn bản ban hành trái thẩm quyền và chấm dứt các hành vi cản trở hoạt động quản trị.

Tuyển sinh sai quy định, vượt chỉ tiêu có thể bị phạt đến 100 triệu đồng

Đối với các vi phạm trong công tác tuyển sinh, dự thảo quy định, các hành vi như

thực hiện tuyển sinh không đúng thời gian, phương thức, quy trình, thủ tục tuyển sinh theo quy định; không công khai đầy đủ đề án tuyển sinh, xác nhận thông tin tuyển sinh sai quy định, tuyển sinh trực tuyến không bảo đảm yêu cầu kỹ thuật hoặc lưu trữ dữ liệu tuyển sinh không đúng quy định có thể bị phạt từ 20-40 triệu đồng.

Các hành vi gian lận hồ sơ tuyển sinh, can thiệp trái phép vào hệ thống dữ liệu tuyển sinh, xác nhận sai thông tin làm thay đổi kết quả xét tuyển hoặc tuyển sinh trái quy định ảnh hưởng đến quyền lợi người học sẽ bị phạt từ 40-60 triệu đồng.

Đáng chú ý, trường tổ chức tuyển sinh trong thời gian bị đình chỉ hoặc tuyển sinh cho chương trình, ngành học chưa đủ điều kiện sẽ bị phạt từ 60-80 triệu đồng và có thể bị đình chỉ hoạt động tuyển sinh từ 3-6 tháng.

Về chỉ tiêu tuyển sinh, dự thảo quy định mức xử phạt tăng dần theo tỷ lệ tuyển vượt.

Đối với trình độ đại học, tuyển vượt từ 3% đến dưới 10% chỉ tiêu sẽ bị phạt từ 20-40 triệu đồng; tuyển vượt từ 20% trở lên có thể bị phạt tới 100 triệu đồng.

Tương tự, với trình độ thạc sĩ và tiến sĩ, mức phạt cao nhất đối với hành vi tuyển vượt từ 20% trở lên cũng lên tới 100 triệu đồng.

Ngoài xử phạt bằng tiền, cơ sở vi phạm còn bị buộc giảm chỉ tiêu tuyển sinh của năm tiếp theo tối thiểu bằng số lượng đã tuyển vượt.

Một nội dung đáng chú ý khác là quy định xử phạt đối với hoạt động thi, kiểm tra và đánh giá kết quả học tập.

Theo dự thảo, các hành vi gian lận trong thi cử, sửa điểm, làm sai lệch kết quả học tập, can thiệp trái phép vào hệ thống dữ liệu thi có thể bị phạt từ 20-40 triệu đồng.

Mức phạt từ 40-60 triệu đồng được áp dụng đối với các hành vi nghiêm trọng như đạo văn trong khóa luận, luận văn, luận án; sử dụng công nghệ để gian lận; tổ chức thi hộ, làm bài hộ; làm lộ đề thi, đáp án hoặc dữ liệu chấm thi.

Bên cạnh đó, cơ sở vi phạm có thể bị đình chỉ hoạt động thi, kiểm tra và đánh giá từ 6-12 tháng, đồng thời phải tổ chức chấm lại, phúc khảo hoặc công bố lại kết quả nếu cần thiết để bảo đảm quyền lợi người học.

Bảo vệ quyền lợi người học và xử lý vi phạm học phí

Dự thảo cũng đưa ra nhiều quy định nhằm bảo vệ người học.

Các hành vi kỷ luật sinh viên không đúng quy định, không bảo đảm quyền giải trình, quyền khiếu nại hoặc xúc phạm danh dự, nhân phẩm người học có thể bị phạt từ 20-40 triệu đồng.

Trường hợp lợi dụng việc xử lý kỷ luật để trù dập, phân biệt đối xử; che giấu hoặc không xử lý các vụ việc bạo lực, xâm hại, quấy rối người học có thể bị phạt từ 40-60 triệu đồng.

Trong lĩnh vực tài chính, các cơ sở giáo dục đại học thu học phí, lệ phí tuyển sinh hoặc các khoản dịch vụ không đúng quy định sẽ bị phạt từ 40-60 triệu đồng. Nếu gian lận hồ sơ tài chính, che giấu hoặc làm sai lệch thông tin tài chính, sử dụng nguồn tài chính giáo dục trái quy định hoặc lợi dụng danh nghĩa học bổng, tài trợ để thu tiền trái phép, mức phạt có thể lên tới 100 triệu đồng.

Dự thảo yêu cầu các cơ sở vi phạm phải hoàn trả toàn bộ khoản tiền thu sai quy định, đồng thời bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của người học, giảng viên và các bên liên quan.

Chi tiết Dự thảo xem TẠI ĐÂY.

Sau gần 05 năm thực hiện Nghị định số 04/2021/NĐ-CP ngày 22/1/2021 của Chính phủ quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực giáo dục (được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 127/2021/NĐ-CP) và Nghị định số 88/2022/NĐ-CP ngày 26/10/2022 của Chính phủ quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực giáo dục nghề nghiệp, công tác xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực giáo dục đã góp phần tăng cường kỷ cương, kỷ luật, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước về giáo dục. Tuy nhiên, qua thực tiễn tổ chức thi hành cho thấy nhiều quy định không còn phù hợp với thực tiễn hoạt động giáo dục và sự thay đổi của hệ thống pháp luật hiện hành.

Theo Bộ Giáo dục và Đào tạo, việc xây dựng Nghị định quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực giáo dục nhằm tăng cường hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước; nâng cao tính răn đe, phòng ngừa vi phạm; bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của người học, nhà giáo, cơ sở giáo dục và các tổ chức, cá nhân có liên quan.

Doãn Nhàn