Trước thềm năm học mới, thị trường buôn bán sách giáo khoa lại nhộn nhịp để đáp ứng nhu cầu của phụ huynh và học sinh. Đây cũng là cơ hội cho hoạt động buôn bán sách giáo khoa giả trà trộn vào thị trường để kiếm lợi nhuận.
Hoạt động sản xuất, kinh doanh sách giáo khoa giả không chỉ gây thiệt hại về kinh tế, xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ của đơn vị xuất bản mà còn làm thất thu ngân sách nhà nước do hành vi trốn tránh nghĩa vụ thuế.
Trao đổi với phóng viên, một cán bộ Đội Quản lý thị trường số 3 - đơn vị hiện phụ trách quản lý hoạt động kinh doanh buôn bán hàng hóa lưu thông trên phường Giảng Võ, phường Ngọc Hà, phường Ba Đình và phường Tây Hồ chia sẻ, số lượng chủ hộ kinh doanh sách giáo khoa trên địa bàn thuộc đơn vị quản lý nếu so với những khu vực khác như Thanh Xuân, Cầu Giấy... thì còn ở mức khiêm tốn. Tuy nhiên, đơn vị luôn đề cao hoạt động tuyên truyền tới các hộ kinh doanh buôn bán sách giáo khoa.
Theo đó, cán bộ sẽ yêu cầu chủ hộ kinh doanh buôn bán sách giáo khoa ký cam kết chấp hành đúng các quy định của nhà nước, đặc biệt là chấp hành quy định về phát hành và kinh doanh sách giáo khoa theo đúng danh mục được phép lưu hành. Bên cạnh đó, đơn vị cũng nắm bắt thông tin từ dư luận về hoạt động kinh doanh của chủ hộ.
"Chúng tôi luôn chú trọng công tác tuyên truyền lên hàng đầu để chủ hộ kinh doanh nắm bắt được cách phân biệt sách giáo khoa giả, đồng thời phổ biến các chế tài xử lý đối với hành vi vi phạm", vị cán bộ cho biết.
Vị cán bộ cho hay, sách giáo khoa được xuất bản mỗi năm sẽ có sự thay đổi về tem mác và cán bộ quản lý thị trường cần sự hiểu biết sâu để có thể tuyên truyền cho chủ hộ kinh doanh về nhận biết sách giáo khoa thật - giả. Nhà Xuất bản Giáo dục Việt Nam cũng cử cán bộ sang phối hợp với Đội để tập huấn cho cán bộ nhận biết, phát hiện sách giáo khoa giả dựa trên tem mác.
Về quá trình giám sát, kiểm tra hoạt động kinh doanh sách giáo khoa, vị cán bộ cho hay, việc kiểm tra theo kế hoạch sẽ là định kỳ một năm/lần để tránh gây phiền hà, ảnh hưởng đến hộ kinh doanh. Tuy nhiên, khi nhận được phản ánh về vi phạm của cơ sở kinh doanh, Đội sẽ tổ chức xác minh thông tin, qua đó nắm bắt hiện trạng chủ hộ có đang buôn bán sách giáo khoa giả hay không, nhằm tránh trường hợp đơn vị đến kiểm tra thì có thể điểm bán sách đã bán hết hoặc không có bán sách giả.
Nếu nhận thấy chủ hộ kinh doanh có dấu hiệu vi phạm, đơn vị sẽ phối hợp kiểm tra với cán bộ của Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam để giám định tính thật - giả của sách.
"Chúng tôi sẽ gửi mẫu sách giáo khoa đến Nhà Xuất bản Giáo dục Việt Nam - đơn vị chủ sở hữu để giám định xem sách đó có phải là giả hay không", vị cán bộ chia sẻ.
Đối với hành vi buôn bán sách giáo khoa giả là xâm phạm đến quyền sở hữu trí tuệ và gây thiệt hại về kinh tế, uy tín đối với đơn vị xuất bản. Đồng thời, người tiêu dùng cũng sẽ là đối tượng bị ảnh hưởng trực tiếp khi chất lượng về in ấn, sách, nội dung... không đảm bảo đúng quy định. Với các đối tượng sản xuất và kinh doanh sách giáo khoa giả sẽ thu được lợi nhuận đáng kể từ hoạt động này, trong đó có khoản lợi bất chính từ việc không thực hiện đầy đủ nghĩa vụ thuế.
Vị cán bộ nhận định, sự phối hợp với chủ thể quyền sở hữu rất quan trọng để cơ quan chức năng ngăn chặn hành vi buôn bán sách giáo khoa giả. Vì vậy, ông kiến nghị Nhà Xuất bản Giáo dục Việt Nam nên thường xuyên cử cán bộ đến Đội để tập huấn cho cán bộ, cách nhận biết sách giáo khoa giả và thật. Hoạt động phối hợp trên là rất cần thiết để cán bộ quản lý thị trường hiểu rõ, hiểu sâu nhằm tuyên truyền đúng cho hộ kinh doanh sách giáo khoa.
Phối hợp với Công an trong tuyên truyền, ngăn ngừa sách giáo khoa giả
Về công tác tuyên truyền phòng chống sách giáo khoa giả, sách giáo khoa lậu trên địa bàn phường Định Công, bà Nguyễn Thị Nhài - Trưởng phòng Văn hóa, Xã hội Phường cho hay, Ủy ban Nhân dân phường đã chỉ đạo các cơ sở giáo dục trên địa bàn tăng cường tuyên truyền đến cán bộ quản lý, giáo viên, nhân viên, học sinh và phụ huynh học sinh về tác hại của sách giáo khoa giả, sách in lậu; đồng thời quán triệt thực hiện nghiêm các văn bản chỉ đạo của ngành giáo dục về việc đăng ký, mua sắm sách giáo khoa tại các đơn vị phát hành hợp pháp, bảo đảm nguồn gốc, chất lượng theo quy định.
Bên cạnh đó, Ủy ban Nhân dân phường phối hợp với Công an phường, các tổ dân phố và các tổ chức đoàn thể đẩy mạnh công tác tuyên truyền thông qua hệ thống thông tin cơ sở và các kênh thông tin cộng đồng nhằm nâng cao nhận thức, ý thức chấp hành pháp luật của người dân trong việc phòng ngừa, phát hiện và tố giác các hành vi sản xuất, kinh doanh sách giáo khoa giả.
"Qua rà soát, trên địa bàn phường không có cơ sở sản xuất, in ấn sách giáo khoa. Hoạt động kinh doanh sách chủ yếu được thực hiện tại các nhà sách, cửa hàng văn phòng phẩm và một số cơ sở kinh doanh tổng hợp có đăng ký hoạt động theo quy định của pháp luật.
Đến thời điểm hiện tại, chưa phát hiện trường hợp sản xuất, kinh doanh hoặc buôn bán sách giáo khoa giả, sách giáo khoa không rõ nguồn gốc xuất xứ trên địa bàn. Tuy nhiên, Ủy ban Nhân dân phường vẫn thường xuyên theo dõi, nắm bắt tình hình thị trường, nhất là trong thời gian chuẩn bị năm học mới khi nhu cầu mua sắm sách giáo khoa của người dân tăng cao", Trưởng phòng Văn hóa - Xã hội phường Định Công cho biết.
Thông tin về quy trình kiểm tra, xử lý khi nhận được thông tin phản ánh về cơ sở kinh doanh sách giáo khoa giả, bà Nhàn cho biết, khi tiếp nhận thông tin phản ánh hoặc tin báo về dấu hiệu sản xuất, kinh doanh sách giáo khoa giả trên địa bàn, Ủy ban Nhân dân phường sẽ chỉ đạo Công an phường và các lực lượng chức năng liên quan khẩn trương kiểm tra, xác minh, làm rõ nội dung phản ánh.
Trường hợp phát hiện vi phạm, các cơ quan chức năng sẽ lập hồ sơ xử lý theo thẩm quyền hoặc chuyển cơ quan có thẩm quyền xem xét, xử lý theo quy định của pháp luật; đồng thời áp dụng các biện pháp ngăn chặn cần thiết như thu giữ, thu hồi, tiêu hủy tang vật vi phạm (nếu có), nhằm kịp thời ngăn chặn việc lưu hành sách giáo khoa giả, bảo vệ quyền lợi của người tiêu dùng và quyền, lợi ích hợp pháp của các đơn vị xuất bản. Cùng với đó, kết quả xử lý sẽ được thông tin, tuyên truyền rộng rãi để nâng cao hiệu quả công tác phòng ngừa, góp phần răn đe các hành vi vi phạm pháp luật trong hoạt động xuất bản và phát hành sách giáo khoa.