Dự thảo Nghị định quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực giáo dục đang thu hút sự quan tâm của giáo viên, phụ huynh. Tại Điều 23 của Dự thảo quy định về vi phạm quy định về quản lý và tổ chức dạy thêm, học thêm. Theo đó, dự thảo quy định phạt tiền từ 30.000.000 đồng đến 50.000.000 đồng đối với một trong các hành vi sau đây: "Tổ chức hoạt động dạy thêm, học thêm ngoài nhà trường có thu tiền khi chưa đáp ứng yêu cầu về đăng ký kinh doanh theo quy định của pháp luật; Cho phép, bố trí hoặc thỏa thuận để giáo viên thuộc trường công lập tham gia quản lý, điều hành hoạt động dạy thêm ngoài nhà trường; Tổ chức hoạt động dạy thêm, học thêm nhằm trục lợi, ép buộc học sinh học thêm hoặc lôi kéo học sinh học thêm trái quy định". Đồng thời, hình phạt bổ sung là đình chỉ hoạt động dạy thêm, học thêm từ 06 tháng đến 12 tháng đối với cơ sở dạy thêm có hành vi vi phạm nêu trên.
Đối với hành vi "Bố trí, ký hợp đồng hoặc thỏa thuận để giáo viên đang dạy học tại nhà trường dạy thêm có thu tiền đối với học sinh mà giáo viên đó đang được nhà trường phân công dạy học theo kế hoạch giáo dục của nhà trường" và hành vi "Cắt giảm nội dung dạy học theo kế hoạch giáo dục của nhà trường để đưa vào dạy thêm", tổ chức và cá nhân kinh doanh hoạt động dạy thêm sẽ bị phạt từ 20-30 triệu đồng, bị đình chỉ hoạt động dạy thêm 3-6 tháng. Chủ hộ kinh doanh còn phải hoàn trả số tiền học phí của người học đã đóng và nộp lại số tiền đã thu có lợi nhuận bất hợp pháp.
Với giáo viên vi phạm hành vi dạy thêm học sinh chính khóa, dự thảo đề xuất xử phạt 10-20 triệu đồng...
Cơ sở kinh doanh để giáo viên dạy học sinh chính khóa bị phạt có tính tăng theo số lượng giáo viên vi phạm?
Theo Tiến sĩ Lê Đông Phương - chuyên gia giáo dục, thực tế hiện nay, cá nhân, cơ sở kinh doanh dạy thêm có nhiều cách thức để "lách luật" như tráo đổi thông tin giáo viên các ca dạy nhưng thực tế vẫn bố trí để họ dạy học sinh của mình. Hoặc cơ sở kinh doanh sẽ trả phần trăm hoa hồng để giáo viên lôi kéo học sinh ra trung tâm học thêm... Điều đó cho thấy khi chưa có cơ chế xử phạt đủ mạnh, một bộ phận giáo viên và cơ sở dạy thêm vẫn sẵn sàng tìm cách vi phạm quy định
Từ lý do nêu trên, ông đồng tình với chế tài xử phạt tổ chức, cá nhân kinh doanh dạy thêm, cũng như với giáo viên dạy thêm ngoài nhà trường trái quy định. Tuy nhiên, ông băn khoăn về cách áp dụng mức phạt đối với trường hợp một cơ sở có nhiều giáo viên cùng vi phạm. Nếu mức phạt chỉ được áp dụng chung cho toàn bộ hành vi thì có thể chưa tương xứng với lợi nhuận thu được từ hoạt động dạy thêm trái quy định
Cụ thể, cơ sở tổ chức dạy thêm có thể bị phạt 20-30 triệu đồng khi để giáo viên dạy học sinh của mình, khiến ông băn khoăn. Mức phạt trên là đối với 1 giáo viên vi phạm, vậy nếu cơ sở có 2 giáo viên vi phạm thì mức phạt có tăng gấp đôi hay không?
Tiến sĩ Lê Đông Phương nhận định, lợi nhuận từ việc kinh doanh dạy thêm học sinh chính khóa là không hề nhỏ. Việc giáo viên lôi kéo học sinh trên lớp ra học tại cơ sở dạy thêm thực tế cho thấy số lượng không nhỏ.
"Tôi tán thành với đề xuất đình chỉ hoạt động kinh doanh có thời hạn đối với cơ sở tổ chức dạy thêm vi phạm. Việc này thể hiện được tính nghiêm minh của luật pháp. Thậm chí, có thể áp dụng mức phạt nghiêm khắc nhất là đình chỉ 6-12 tháng", Tiến sĩ Lê Đông Phương nêu quan điểm.
Đối với giáo viên vi phạm dạy thêm học sinh chính khóa, Tiến sĩ Lê Đông Phương cho rằng, ngoài xử phạt hành chính, cần nghiên cứu các hình thức xử lý về chuyên môn hoặc kỷ luật nghề nghiệp đối với giáo viên vi phạm nhằm tăng tính răn đe.
Bên cạnh việc khuyến khích người dân phản ánh vi phạm, ông Phương cũng lưu ý nguy cơ phát sinh các đơn thư tố cáo thiếu căn cứ. Theo Tiến sĩ Lê Đông Phương, để các quy định về dạy thêm, học thêm thực sự đi vào cuộc sống, bên cạnh việc tăng cường chế tài xử phạt đối với tổ chức, cá nhân vi phạm, cơ quan quản lý cũng cần xây dựng cơ chế tiếp nhận, xác minh phản ánh minh bạch, khách quan nhằm bảo đảm quyền lợi của người học, giáo viên và các cơ sở kinh doanh giáo dục.
"Trong thực tế, việc tố cáo có thể do một cơ sở kinh doanh khác nhằm triệt hạ đối thủ trên thị trường dạy thêm. Vì vậy, cũng cần có thêm chế tài đối với người tố cáo sai", Tiến sĩ Lê Đông Phương nói.
Chứng minh giáo viên dạy thêm học sinh chính khóa ngoài trường sẽ không dễ
Cùng có sự băn khoăn về hình thức xử phạt có nên tăng theo mức độ vi phạm về số lượng, thầy Thiều Trần Trung - Hiệu trưởng Trường Trung học phổ thông Phùng Khắc Khoan (Hà Nội) cho rằng, mức phạt với hành vi vi phạm của giáo viên và cơ sở kinh doanh trong dự thảo chưa nêu rõ quy mô, số lượng vi phạm. Tuy nhiên, khi có cơ chế xử phạt với vi phạm về dạy thêm, học thêm, thầy Trung tin rằng, các cơ sở tổ chức kinh doanh dạy thêm sẽ nghiêm chỉnh hơn trong việc tuân thủ quy định về Thông tư 29, Thông tư 19.
"Nếu giáo viên dạy thêm học sinh của mình, họ có thể bị phạt từ 10-20 triệu đồng, tương đương với một tháng lương là mức phạt cũng khá nghiêm khắc. Bên cạnh đó, họ còn phải chịu hình thức kỷ luật từ phía nhà trường.
Còn đối với cơ sở tổ chức kinh doanh dạy thêm, chế tài xử phạt đình chỉ hoạt động kinh doanh có thời hạn cũng là biện pháp xử lý nghiêm khắc, mang tính răn đe. Tuy nhiên, việc chứng minh cơ sở và giáo viên dạy tổ chức dạy thêm học sinh chính khóa sẽ càng gặp nhiều khó khăn", thầy Thiều Trần Trung chia sẻ.
Từ những bất cập trong hoạt động dạy thêm ngoài nhà trường, thầy Thiều Trần Trung cho rằng, cơ quan quản lý cần giải quyết gốc rễ của vấn đề khiến học sinh phải "chạy đua" học thêm. Đó là bệnh thành tích trong giáo dục, các kỳ thi gây sức ép lớn tâm lý phụ huynh và học sinh.
Cô Trần Thị Thanh Hà - Hiệu trưởng Trường Trung học cơ sở Giang Biên (phường Việt Hưng, Hà Nội) cho hay, cô đồng tình với mức xử phạt nghiêm khắc với tổ chức, cá nhân kinh doanh và giáo viên vi phạm quy định về dạy thêm, học thêm.
Theo cô Hà, mức phạt từ 20-30 triệu đồng đối với hành vi cắt giảm nội dung chính khóa để đưa vào dạy thêm vẫn chưa tương xứng với tính chất vi phạm, bởi hành vi này không chỉ nhằm mục đích trục lợi mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến quyền lợi học tập chính đáng của học sinh.
Chia sẻ về việc quán triệt giáo viên thực hiện quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo về dạy thêm, học thêm, cô Hà cho hay, nhà trường tuyên truyền quy định trên tới giáo viên bằng nhiều hình thức qua cuộc họp hội đồng nhà trường, nhóm mạng xã hội của đơn vị. Theo đó, nhà trường chỉ rõ những điểm mới trong thông tư, tiếp đó là cho giáo viên ký cam kết và đồng thời nhà trường cũng phối hợp với chính quyền địa phương để đi kiểm tra các cơ sở kinh doanh dạy thêm có giáo viên nhà trường giảng dạy.
"Giáo viên của đơn vị dạy thêm ngoài nhà trường chủ yếu là giáo viên dạy môn Toán, Văn và họ dạy ở nhiều trung tâm khác nhau. Nhà trường cũng thường nắm bắt thông tin để xem có giáo viên của đơn vị tham gia dạy thêm học sinh chính khóa hay không", cô Hà chia sẻ.
Đối với hoạt động ôn luyện miễn phí cho 3 nhóm đối tượng học sinh (học sinh cuối cấp, học sinh yếu và học sinh giỏi), cô Hà cho hay, năm học vừa qua nhà trường tổ chức ôn luyện 6 tiết/3 môn/tuần cho học sinh, giáo viên tham gia ôn luyện được nhà trường hỗ trợ 50 nghìn đồng/tiết.
Theo cô Hà, kết quả thi tuyển sinh vào lớp 10 năm học vừa qua cho thấy việc tổ chức ôn tập miễn phí vẫn có thể mang lại hiệu quả tích cực. Điểm trung bình môn Ngữ văn của học sinh toàn trường đạt 8,02 điểm, môn Toán đạt 7,8 điểm và có 8 học sinh trúng tuyển vào các trường trung học phổ thông chuyên.