Sáng 6/7, tại Thành phố Hồ Chí Minh, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng dự Lễ triển khai tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ tại Công viên Lê Thị Riêng, phường Hòa Hưng do Ủy ban nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh, Bộ Tư lệnh Quân khu 7, Ban Chỉ đạo về tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ phối hợp tổ chức.
Cùng dự có các đồng chí: Trương Tấn Sang, nguyên Chủ tịch nước; Nguyễn Tấn Dũng, nguyên Thủ tướng Chính phủ; Trần Lưu Quang, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Thành ủy Thành phố Hồ Chí Minh; Phạm Thanh Thanh Trà, Bí thư Trung ương Đảng, Phó Thủ tướng Chính phủ; các đồng chí lãnh đạo, nguyên lãnh đạo Đảng, Nhà nước, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam; lãnh đạo các ban, bộ, ngành, cơ quan Trung ương.
Theo báo cáo của Ban Chỉ đạo tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ Thành phố Hồ Chí Minh, cơ sở triển khai tìm kiếm được hình thành từ quá trình nghiên cứu hồ sơ do nhóm nghiên cứu của ông Nguyễn Xuân Thắng, thành viên Trung ương Hội Hỗ trợ gia đình liệt sĩ Việt Nam, thực hiện từ nhiều năm qua.
Qua nghiên cứu các tư liệu ảnh, ảnh vệ tinh, bản đồ quân sự, tài liệu lịch sử trong và ngoài nước, bước đầu xác định tại Nghĩa địa Chí Hòa - Chợ Quán (nay là Công viên Lê Thị Riêng) từng diễn ra việc chính quyền Sài Gòn trước năm 1975 tổ chức chôn cất tập thể các chiến sĩ giải phóng và đồng bào yêu nước hy sinh trong cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân năm 1968.
Trên cơ sở tổng hợp hồ sơ, kết quả khảo sát và lời kể của các nhân chứng, Ban Chỉ đạo quốc gia đã thống nhất triển khai kế hoạch tìm kiếm theo 4 giai đoạn, từ khảo sát, chuẩn bị, tổ chức quy tập đến truy điệu, an táng các hài cốt liệt sĩ.
Để tăng độ chính xác, Ban Chỉ đạo Thành phố phối hợp Quân khu 7, các đơn vị chuyên môn của Bộ Quốc phòng cùng Trường Đại học Bách khoa Thành phố Hồ Chí Minh và Trường Đại học Khoa học Tự nhiên Thành phố Hồ Chí Minh tiến hành khảo sát bằng thiết bị radar xuyên đất tại ba khu vực nghi vấn trong Công viên Lê Thị Riêng.
Kết quả khảo sát của các đơn vị đều xác định tại hai khu vực xuất hiện những tín hiệu địa chất bất thường, tạo cơ sở để tổ chức đào thăm dò.
Lực lượng chức năng bắt đầu khai quật tại khu vực điểm A và đã phát hiện một rãnh dài khoảng 25m, rộng khoảng 3m; bước đầu tìm thấy 5 bộ hài cốt cùng tăng, võng bộ đội và nhiều mẫu xương vụn. Qua đối chiếu các nguồn tài liệu và hiện trạng, bước đầu nhận định đây là rãnh mộ tập thể số 3.
Sau khi hoàn thành việc quy tập tại rãnh mộ số 3, Ban Chỉ đạo sẽ tiếp tục mở rộng tìm kiếm tại các khu vực nghi vấn còn lại để xác định vị trí rãnh mộ số 1, số 2 và các rãnh mộ khác theo thông tin do nhân chứng cung cấp…
Phát biểu tại buổi lễ, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng nhấn mạnh, hôm nay, tại Công viên Lê Thị Riêng, chúng ta vô cùng xúc động tổ chức Lễ triển khai nhiệm vụ tìm kiếm, quy tập hài cốt các Anh hùng liệt sĩ đã anh dũng hy sinh trong cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân 1968. Sự kiện hôm nay có ý nghĩa rất thiêng liêng; là hành động thiết thực của lòng biết ơn và sự tri ân sâu sắc của Đảng, Nhà nước và nhân dân ta đối với những người con đã hiến dâng trọn vẹn tuổi thanh xuân và xương máu cho độc lập, tự do của Tổ quốc.
Đảng, Chính phủ luôn coi công tác tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ là nhiệm vụ chính trị trọng tâm, là đạo lý “Uống nước nhớ nguồn”, “Đền ơn đáp nghĩa” và mệnh lệnh từ trái tim đối với các Anh hùng liệt sĩ đã ngã xuống. Chúng ta tuyệt đối không cho phép mình dừng lại khi vẫn còn manh mối để tìm kiếm, khi hài cốt các liệt sĩ chưa được quy tập đầy đủ. Đối với nhiều gia đình liệt sĩ, chiến tranh chưa thực sự lùi xa, nỗi đau mất mát vẫn hiện hữu khi họ vẫn ngày đêm ngóng trông tin tức người thân. Bằng mọi giá, chúng ta phải nỗ lực cao nhất để tìm kiếm, đưa các Anh hùng liệt sĩ về với gia đình, quê hương.
Việc triển khai tìm kiếm tại Công viên Lê Thị Riêng là kết quả của nhiều năm kiên trì thu thập thông tin, nghiên cứu tư liệu lịch sử, nhất là hồ sơ tư liệu quân sự được giải mật và cung cấp từ phía các tổ chức và các cựu chiến binh Hoa Kỳ đã từng tham chiến tại Việt Nam.
Trong chiến dịch "500 ngày đêm" đẩy mạnh tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ, Ban Chỉ đạo quốc gia và Thành phố Hồ Chí Minh đã rất tích cực, thúc đẩy nhanh việc phân tích, đánh giá chặt chẽ trên cơ sở lịch sử, khoa học và thực tiễn, kết hợp với lời kể nhân chứng và công nghệ hiện đại để khẩn trương khoanh vùng, thăm dò, tìm kiếm khu mộ tập thể các anh hùng liệt sĩ tại Công viên Lê Thị Riêng.
Thay mặt Chính phủ, Thủ tướng ghi nhận và biểu dương nỗ lực kiên trì, bền bỉ của Ban Chỉ đạo quốc gia, Quân khu 7, Thành phố Hồ Chí Minh, các cơ quan chuyên môn cùng các nhân chứng, tổ chức, cá nhân đã không quản ngại khó khăn, cung cấp thông tin và hỗ trợ đắc lực cho công tác tìm kiếm thời gian qua. Những đóng góp thầm lặng ấy đã thắp lên hy vọng cho hàng nghìn gia đình liệt sĩ trên mọi miền đất nước.
Để hoàn thành tốt sứ mệnh thiêng liêng này, Thủ tướng yêu cầu các lực lượng trực tiếp làm nhiệm vụ, cùng các cấp, các ngành quán triệt 3 yêu cầu sau:
Một là, việc tìm kiếm, quy tập hài cốt các Anh hùng liệt sĩ phải được thực hiện bài bản, khoa học, an toàn, chặt chẽ, kỹ lưỡng, bằng tấm lòng tri ân và tinh thần trách nhiệm cao nhất để phấn đấu đạt, thậm chí vượt mục tiêu đề ra.
Hai là, mỗi động tác tìm kiếm, mỗi tấc đất lật lên phải được thực hiện với sự cẩn trọng, tỉ mỉ tuyệt đối, bởi mỗi dấu vết được bảo vệ nguyên vẹn chính là thêm manh mối, hy vọng để xác định danh tính, trả lại tên cho các anh. Thủ tướng cũng đề nghị Thành phố Hồ Chí Minh huy động tối đa các nguồn lực, đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ, đặc biệt là công nghệ giám định ADN để đẩy nhanh hơn nữa tiến độ xác định danh tính.
Ba là, từ thực tiễn xác minh, thăm dò và triển khai tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ tại Công viên Lê Thị Riêng, Thành phố Hồ Chí Minh cần khẩn trương tổng hợp, phân tích, đánh giá chặt chẽ, khoa học, hệ thống các hồ sơ, dữ liệu liên quan đến các trận đánh, chiến dịch lớn trên địa bàn, đặc biệt là trong các năm 1968, 1972...; đồng thời, tăng cường đối chứng tư liệu, khai thác lời kể của các nhân chứng lịch sử và ứng dụng công nghệ hiện đại nhằm đẩy nhanh tiến độ xác minh thông tin, từ đó có cơ sở để khoanh vùng, tập trung thăm dò và tổ chức khai quật, tìm kiếm tại các khu vực có khả năng có mộ liệt sĩ tập thể.
Trước anh linh các Anh hùng liệt sĩ, Chính phủ và toàn thể chúng ta nguyện làm hết sức mình với lòng tôn kính và biết ơn vô hạn. Sự hy sinh cao cả của các anh là nền tảng vững chắc, là giá trị trường tồn để đất nước ta có được nền hòa bình, độc lập và cơ đồ như ngày hôm nay.
Với ý chí và quyết tâm cao nhất, Thủ tướng tin tưởng chúng ta sẽ hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ tại Công viên Lê Thị Riêng. Kết quả này sẽ là động lực, là kinh nghiệm để Ban Chỉ đạo 515 các cấp học tập làm theo, tiếp tục đẩy nhanh hơn nữa công tác giải mã thông tin về các chiến dịch, các trận đánh lớn, khẩn trương tổ chức tìm kiếm các khu mộ tập thể trên phạm vi toàn quốc.
Thủ tướng kêu gọi đồng bào, chiến sĩ cả nước, mọi người con Việt Nam ở nước ngoài và các cựu chiến binh đã từng tham chiến tại Việt Nam tiếp tục đồng hành, cung cấp thông tin để mở ra cơ hội tìm thấy những người con ưu tú của Tổ quốc.
Kết thúc buổi lễ, Thủ tướng Lê Minh Hưng cùng các đồng chí lãnh đạo thực hiện Nghi lễ quy tập hài cốt liệt sĩ. Hiện đã xác định được danh tính 1 liệt sĩ là Huỳnh Văn Quên.
Trước buổi lễ, Thủ tướng Lê Minh Hưng và Đoàn đại biểu đã dâng hoa, dâng hương tại Tượng đài cố Tổng Bí thư Trần Phú và Bia tưởng niệm các Anh hùng liệt sĩ tại Công viên Lê Thị Riêng.