Chiều 9/7, Ban Tuyên giáo và Dân vận Tỉnh ủy Tuyên Quang tổ chức họp báo cung cấp thông tin liên quan đến Kỳ thi tốt nghiệp trung học phổ thông năm 2026 tại tỉnh Tuyên Quang.
Kết quả điều tra ban đầu xác định bà Trần Thị Thu Hằng, Phó Hiệu trưởng Trường Trung học phổ thông Nguyễn Văn Huyên, Trưởng Điểm thi tại Trường Trung học phổ thông Chuyên Tuyên Quang, đã chỉ đạo một số cán bộ, giám thị thực hiện không đúng quy định, để ông Nguyễn Hà Duy, giáo viên môn Toán, Trường Trung học phổ thông Chuyên Tuyên Quang, thư ký hội đồng thi, vào phòng thi hướng dẫn, nhắc bài cho một số thí sinh trong thời gian làm bài môn Toán.
Trên cơ sở kết quả xác minh của cơ quan chức năng, Sở Giáo dục và Đào tạo Tuyên Quang cho biết đề xuất Bộ Giáo dục và Đào tạo cho tổ chức thi lại môn Toán đối với các thí sinh tại điểm thi Trường Trung học phổ thông Chuyên Tuyên Quang nhằm bảo đảm công bằng của kỳ thi và quyền lợi xét tuyển đại học.
Ghi nhận của phóng viên cho thấy, đề xuất này đang nhận được sự quan tâm của chuyên gia. Bởi, theo Quy chế thi tốt nghiệp trung học phổ thông, thí sinh được nhắc bài trong thời gian làm bài cũng là hành vi vi phạm quy chế. Do vậy, bên cạnh quan điểm ủng hộ tổ chức thi lại ngay trong năm 2026 để bảo đảm quyền lợi xét tuyển đại học, cũng có ý kiến cho rằng chỉ nên cho các thí sinh này dự thi lại ở kỳ thi tốt nghiệp trung học phổ thông năm sau.
Cụ thể, Điều 21 Quy chế thi tốt nghiệp trung học phổ thông quy định thí sinh phải chấp hành nghiêm quy chế trong suốt thời gian dự thi, không được thực hiện bất kỳ hành vi gian lận nào. Trong thời gian làm bài, thí sinh không được trao đổi, chép bài, cho người khác chép bài, sử dụng tài liệu trái quy định hoặc thực hiện các hành vi gian lận dưới bất kỳ hình thức nào. Đồng thời, có trách nhiệm báo ngay cho giám thị khi phát hiện người khác chép bài hoặc can thiệp vào bài làm của mình.
Cần xử lý nghiêm vi phạm, cân nhắc cho thi lại vào năm sau
Trao đổi với phóng viên Tạp chí điện tử Giáo dục Việt Nam, Giáo sư, Tiến sĩ khoa học Đặng Ứng Vận - nguyên Phó Chủ tịch Hội đồng Khoa học Văn phòng Chính phủ cho rằng, cần đặt nguyên tắc thượng tôn quy chế thi, đồng thời bảo đảm sự công bằng đối với tất cả thí sinh.
"Không nên tổ chức thi lại môn Toán ngay trong năm nay đối với các thí sinh tại điểm thi Trường Trung học phổ thông Chuyên Tuyên Quang. Vì kết quả xác minh ban đầu của cơ quan chức năng cho thấy có hành vi vi phạm quy chế thi trong quá trình làm bài. Dù nguyên nhân xuất phát từ cán bộ coi thi thì việc thí sinh tiếp nhận sự hướng dẫn, nhắc bài từ giám thị vẫn là hành vi không đúng với quy chế thi và cần được xem xét trách nhiệm tương ứng", thầy Vận chia sẻ.
Cũng theo thầy Vận, không thể coi các thí sinh này hoàn toàn không có lỗi. Trong phòng thi, mỗi thí sinh đều có trách nhiệm tuân thủ quy chế, không chép bài, không tiếp nhận sự trợ giúp trái quy định và phải chịu trách nhiệm đối với hành vi của bản thân. Nếu đã xác định có hành vi vi phạm thì ít nhất cũng phải có hình thức xử lý tương xứng đối với thí sinh, không nên tổ chức cho thí sinh thi lại.
Việc cho phép các thí sinh dự thi lại môn Toán vào kỳ thi tốt nghiệp trung học phổ thông năm sau sẽ phù hợp hơn, vừa bảo đảm tính nghiêm minh của quy chế thi, vừa vẫn tạo cơ hội để các em hoàn thành kỳ thi. Đối với những môn thi không phát hiện dấu hiệu bất thường, cơ quan quản lý có thể xem xét bảo lưu kết quả để giảm áp lực, chi phí và thời gian cho thí sinh - "đây là giải pháp hài hòa giữa yêu cầu xử lý nghiêm vi phạm và tính nhân văn trong giáo dục", thầy Vận chia sẻ.
Bảo đảm tính nghiêm minh của quy chế thi
Theo chuyên gia, trước khi dự thi, thí sinh đều đã được phổ biến đầy đủ quy chế thi. Với độ tuổi và nhận thức của học sinh trung học phổ thông, các em có trách nhiệm hiểu và tuân thủ những quy định về các hành vi được phép và không được phép trong phòng thi.
Phó Giáo sư, Tiến sĩ Đặng Quốc Bảo - nguyên Hiệu trưởng Trường Cán bộ Quản lý Giáo dục và Đào tạo (nay là Học viện Quản lý Giáo dục) cho rằng, từ kết quả xác minh ban đầu cho thấy hành vi của cán bộ làm công tác thi đã tạo ra hoàn cảnh khiến cho thí sinh vi phạm quy chế. Tuy nhiên, điều đó không đồng nghĩa thí sinh hoàn toàn không có trách nhiệm.
Về pháp lý, nếu thí sinh tiếp nhận việc nhắc bài trong thời gian làm bài thì vẫn là hành vi vi phạm quy chế thi. Trách nhiệm của từng em cần được làm rõ trên cơ sở mức độ vi phạm, không thể vì lỗi chủ yếu thuộc về người lớn mà bỏ qua hoàn toàn trách nhiệm của thí sinh.
Thầy Bảo cũng nhấn mạnh, không nên tổ chức thi lại môn Toán trong năm 2026. Nếu ngay sau khi phát hiện sai phạm mà cho thí sinh thi lại ngay có thể tạo tiền lệ không tốt, làm giảm tính răn đe và sự nghiêm minh của quy chế thi.
Phương án phù hợp là xử lý nghiêm các cá nhân vi phạm, đồng thời tạo điều kiện để thí sinh được dự thi lại môn Toán ở kỳ thi tốt nghiệp trung học phổ thông năm sau. Đối với những môn thi không có dấu hiệu bất thường, cơ quan quản lý có thể xem xét bảo lưu kết quả nhằm hạn chế thiệt thòi cho học sinh. Cách làm này bảo đảm dung hòa giữa yêu cầu thượng tôn pháp luật với tính nhân văn trong giáo dục.
"Người vi phạm phải chịu trách nhiệm, còn thí sinh vẫn có cơ hội hoàn thành kỳ thi, nhưng không nên được hưởng ngay một cơ chế vượt ra ngoài khuôn khổ của quy chế thi", thầy Bảo chia sẻ.
Trong khi đó, Tiến sĩ Nguyễn Trung Nhân, Trưởng phòng Đào tạo, Trường Đại học Công nghiệp Thành phố Hồ Chí Minh chia sẻ, dấu hiệu bất thường xảy ra ở môn Toán tại điểm thi Trường Trung học phổ thông Chuyên Tuyên Quang, trong khi các môn thi còn lại không phát hiện sai phạm.
Do đó, phương án tổ chức thi lại riêng môn Toán có thể khả thi, vừa khắc phục hậu quả của vụ việc, vừa hạn chế tối đa tác động đến toàn bộ kết quả kỳ thi của thí sinh.
"Nếu việc thi lại được tổ chức và hoàn thành trước thời điểm các cơ sở giáo dục đại học kết thúc đợt xét tuyển của năm 2026 thì kết quả môn Toán hoàn toàn có thể được cập nhật, bổ sung để sử dụng trong kỳ xét tuyển, giúp bảo đảm quyền lợi học tập của thí sinh, tránh việc các em phải chờ thêm một năm.
Tuy nhiên, thời điểm tổ chức thi lại cần được thực hiện trên cơ sở kết luận chính thức của cơ quan có thẩm quyền. Đồng thời, bảo đảm quy trình chặt chẽ, minh bạch để xử lý đúng bản chất vụ việc, giữ vững niềm tin của xã hội đối với kỳ thi tốt nghiệp trung học phổ thông", thầy Nhân chia sẻ.
Theo Điểm a, Khoản 3, Điều 57 của Quy chế thi tốt nghiệp trung học phổ thông, áp dụng quy định đình chỉ thi đối với thí sinh đưa đề thi ra ngoài phòng thi hoặc nhận bài giải từ ngoài vào phòng thi.
Cũng theo Quy chế, Trưởng Điểm thi có trách nhiệm điều hành toàn bộ hoạt động tại Điểm thi; bảo quản, sử dụng đề thi và bảo quản bài thi tại Điểm thi; bảo đảm các phòng không sử dụng trong buổi thi phải được khóa và niêm phong trước mỗi buổi thi; phân công nhiệm vụ cho các thành viên khác làm nhiệm vụ tại Điểm thi; tổ chức phổ biến cho các thí sinh về các quy định bảo vệ bí mật nhà nước với đề thi và các hành vi vi phạm Quy chế thi; phối hợp với lực lượng công an để triển khai các giải pháp, trang thiết bị kỹ thuật phục vụ công tác phòng ngừa việc thí sinh gian lận trong kỳ thi khi có yêu cầu của Hội đồng thi hoặc Ban Chỉ đạo thi cấp tỉnh.