Tại Kỳ thi Olympic Vật lí Quốc tế lần thứ 56 (IPhO 2026), đội tuyển Việt Nam tiếp tục ghi dấu ấn khi cả 5 học sinh tham dự đều đoạt huy chương, gồm 4 Huy chương Vàng và 1 Huy chương Bạc. Đây là thành tích cao nhất của đội tuyển quốc gia Việt Nam tại các kỳ thi Olympic Vật lí quốc tế từ trước đến nay. [1]
Trong đó, Nguyễn Thị Bích Ngọc - học sinh lớp 12 chuyên Vật lí, Trường Trung học phổ thông chuyên Lê Hồng Phong (Ninh Bình) xuất sắc giành Huy chương Vàng.
Từ những câu hỏi tuổi thơ đến Olympic quốc tế
Ngay từ khi trúng tuyển vào Trường Trung học phổ thông chuyên Lê Hồng Phong với vị trí Thủ khoa lớp chuyên Vật lí vào năm 2023, Nguyễn Thị Bích Ngọc đã liên tục khẳng định năng lực ở các cuộc thi học thuật.
Năm lớp 10, nữ sinh giành danh hiệu Thủ khoa, Huy chương Vàng tại Kỳ thi chọn học sinh giỏi các trường Trung học phổ thông chuyên khu vực Duyên hải và Đồng bằng Bắc Bộ. Đến năm lớp 11, Ngọc tiếp tục là Thủ khoa, giải Nhất Kỳ thi chọn học sinh giỏi cấp tỉnh Nam Định môn Vật lí, đoạt Huy chương Vàng tại Kỳ thi học sinh giỏi các trường chuyên khu vực Duyên hải và Đồng bằng Bắc Bộ, đồng thời giành giải Nhì Kỳ thi chọn học sinh giỏi quốc gia môn Vật lí.
Sang năm lớp 12, nữ sinh tiếp tục giữ vững phong độ khi là Thủ khoa, giải Nhất Kỳ thi chọn học sinh giỏi cấp tỉnh, Á khoa toàn quốc, đoạt giải Nhất Kỳ thi chọn học sinh giỏi quốc gia môn Vật lí và được chọn vào đội tuyển Việt Nam tham dự Olympic Vật lí Quốc tế.
Trên đấu trường quốc tế, Bích Ngọc liên tiếp ghi dấu ấn với Huy chương Bạc Olympic Vật lí châu Á (APhO) 2026 trước khi xuất sắc giành Huy chương Vàng Olympic Vật lí Quốc tế 2026, trở thành một trong những học sinh tiêu biểu của Việt Nam tại sân chơi Vật lí danh giá nhất thế giới.
Với Nguyễn Thị Bích Ngọc, niềm yêu thích Vật lí không bắt đầu từ những công thức hay bài toán khó, mà từ khát khao lý giải những hiện tượng diễn ra quanh cuộc sống hằng ngày.
"Ngay từ khi còn nhỏ, em đã rất tò mò về các hiện tượng tự nhiên xung quanh mình. Khi học trung học cơ sở và bắt đầu tiếp xúc với môn Vật lí, em nhận ra đây chính là chìa khóa để giải đáp những điều mình luôn thắc mắc. Càng học, em càng thấy say mê" - Ngọc chia sẻ.
Theo nữ sinh, niềm say mê ấy ngày càng lớn dần qua mỗi bài học, mỗi lần khám phá được một quy luật mới của tự nhiên. Ban đầu, việc tham gia đội tuyển học sinh giỏi quốc gia chỉ đơn giản là cách để em thử thách giới hạn của bản thân, xem mình có thể đi được đến đâu. Tuy nhiên, khi có cơ hội được khoác lên mình màu cờ sắc áo của đội tuyển Việt Nam, mục tiêu của Ngọc cũng thay đổi.
"Em mong muốn được đóng góp một phần công sức nhỏ bé, mang vinh quang về cho quê hương và đất nước" - nữ sinh bộc bạch.
Để hiện thực hóa mục tiêu ấy, Ngọc cùng các thành viên đội tuyển quốc gia bước vào giai đoạn ôn luyện với cường độ cao kéo dài khoảng hai tháng liên tục cho cả Olympic Vật lí châu Á và Olympic Vật lí Quốc tế. Ngọc cho biết, giai đoạn chuẩn bị cho APhO là thử thách lớn nhất bởi đây là lần đầu em phải thích nghi với lịch học gần như kín mỗi ngày.
"Lúc đó, em chưa quen với nhịp độ học tập dày đặc nên ban đầu cảm thấy khá mệt mỏi và có phần choáng ngợp. Nhưng chính giai đoạn ấy đã giúp em rèn luyện sức bền để khi bước vào IPhO, em có tâm thế vững vàng hơn" - Ngọc nhớ lại.
Không chỉ tích lũy kiến thức, nữ sinh cũng đặc biệt chú trọng việc giữ gìn sức khỏe để duy trì phong độ trong suốt quá trình ôn luyện. Em xây dựng cho mình một lịch sinh hoạt điều độ, ưu tiên nghỉ ngơi hợp lý thay vì thức khuya học bài.
"Em cố gắng ngủ sớm, ăn uống đầy đủ và không thức khuya để hôm sau có thể tập trung tốt nhất. Mỗi khi quá căng thẳng, các bạn trong đội tuyển thường rủ nhau đi đánh cầu lông để giải tỏa áp lực" - Ngọc chia sẻ.
Huy chương Vàng "nằm ngoài kỳ vọng"
IPhO 2026 được tổ chức tại thành phố Bucaramanga (Colombia). Không chỉ phải đối mặt với áp lực của một trong những kỳ thi học thuật danh giá thế giới, các thành viên đội tuyển Việt Nam còn phải nhanh chóng thích nghi với sự thay đổi lớn về múi giờ, khí hậu và điều kiện sinh hoạt để có thể bước vào phòng thi với trạng thái tốt nhất.
Với Bích Ngọc, những ngày đầu tại Colombia là khoảng thời gian không hề dễ dàng. "Do lệch múi giờ nên cơ thể em rất mệt. Đồ ăn cũng khá lạ nên em thường bị đau bụng. Có những lúc em cũng khá lo vì sợ sẽ ảnh hưởng đến việc làm bài. Rất may là em luôn nhận được sự chăm sóc, động viên từ các thầy cô trong đoàn cũng như gia đình ở quê nhà nên dần thích nghi được" - Ngọc kể.
Theo Ngọc, chính sự đồng hành của các thầy cô và tinh thần đoàn kết giữa các thành viên đội tuyển đã giúp em nhanh chóng ổn định tâm lý trước khi bước vào hai ngày thi chính thức.
Khi đã vượt qua những trở ngại ban đầu, thử thách lớn nhất lại nằm trong phòng thi. Đánh giá về đề thi IPhO năm nay, Ngọc cho rằng đây là một đề thi có chất lượng chuyên môn cao, vừa đòi hỏi nền tảng kiến thức vững chắc, vừa yêu cầu khả năng tư duy và xử lý tình huống linh hoạt.
"Cả ba bài lý thuyết và phần thực nghiệm đều chạm đến những vấn đề của vật lí hiện đại. Có những câu hỏi lý thuyết khiến em phải dừng lại suy nghĩ rất lâu mới tìm được hướng giải. Phần thực nghiệm cũng đòi hỏi kỹ năng đo số liệu, bố trí thí nghiệm thật chính xác thì mới có thể cho ra kết quả đúng" - Ngọc nhận xét.
Theo nữ sinh, khác với nhiều kỳ thi học sinh giỏi trong nước, phần thực nghiệm tại IPhO không chỉ kiểm tra kiến thức mà còn đánh giá khả năng thao tác trong phòng thí nghiệm, xử lý số liệu và phân tích kết quả. Vì vậy, chỉ một sai số nhỏ trong quá trình đo đạc cũng có thể ảnh hưởng đến toàn bộ bài làm.
Dù đã dốc toàn lực trong suốt hai ngày thi, Ngọc vẫn không khỏi băn khoăn khi tự đánh giá lại bài làm của mình.
"Sau khi thi xong, em nhận ra mình có một vài sai sót nhỏ nên chỉ nghĩ chắc mình sẽ được Huy chương Bạc. Vì vậy, khi biết mình giành Huy chương Vàng, em thực sự rất bất ngờ và hạnh phúc" - nữ sinh bày tỏ.
Khoảnh khắc tên mình được xướng lên ở hạng mục Huy chương Vàng cũng là lúc mọi áp lực, lo lắng trong suốt nhiều tháng ôn luyện dường như được giải tỏa. Với Ngọc, tấm huy chương không chỉ là thành quả của những ngày miệt mài học tập mà còn là món quà dành cho gia đình, thầy cô và những người đã luôn đồng hành, động viên em trên chặng đường chinh phục đỉnh cao tri thức.
"Em rất hạnh phúc vì đã góp một phần nhỏ bé mang lại niềm tự hào cho gia đình, thầy cô, quê hương và đội tuyển Việt Nam" - Ngọc chia sẻ.
Sau dấu mốc đáng nhớ tại Olympic Vật lí Quốc tế, nữ sinh cho biết sẽ tiếp tục theo đuổi con đường nghiên cứu khoa học. Em dự định đăng ký vào Trường Đại học Bách khoa Hà Nội, nơi em hy vọng sẽ có thêm nhiều cơ hội học tập, nghiên cứu để sau này có thể đóng góp cho sự phát triển của khoa học và đất nước.
Tài liệu tham khảo:
[1] https://giaoduc.net.vn/viet-nam-vao-nhom-7-doi-tuyen-co-thanh-tich-cao-nhat-ky-thi-olympic-vat-li-quoc-te-lan-thu-56-post261327.gd