Theo thông tin từ Bộ Giáo dục và Đào tạo, cả nước hiện còn thiếu 110.930 giáo viên các cấp học mầm non, phổ thông trong biên chế so với định mức quy định. [1]
Việc bảo đảm đội ngũ giáo viên cho năm học 2026-2027 là bài toán đặt ra đối với nhiều địa phương, đặc biệt là Gia Lai - nơi còn thiếu số lượng lớn giáo viên. Bên cạnh nhu cầu bổ sung giáo viên cho các cơ sở giáo dục hiện có, tỉnh còn đang chuẩn bị đưa vào hoạt động các trường phổ thông nội trú liên cấp tại 07/07 xã biên giới từ năm học mới. Điều này khiến công tác tuyển dụng, bố trí và điều động giáo viên trở thành nhiệm vụ trọng tâm.
Thực hiện đồng bộ nhiều giải pháp để khắc phục tình trạng thiếu giáo viên
Trao đổi với phóng viên Tạp chí điện tử Giáo dục Việt Nam, ông Phạm Văn Nam - Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Gia Lai thông tin, hiện nay, ngành Giáo dục tỉnh có 1.283 cơ sở giáo dục mầm non, phổ thông và giáo dục thường xuyên công lập.
Tổng số viên chức có mặt là 39.255 người (bao gồm viên chức quản lý, giáo viên, nhân viên). Tổng số lượng người làm việc được giao năm học 2025-2026 là 43.916 người (bao gồm số biên chế được Ban Tổ chức Trung ương giao bổ sung cho tỉnh từ năm 2022 đến năm 2025 là 4.339 chỉ tiêu).
Năm học 2025-2026, toàn tỉnh có 21.237 lớp với 724.283 học sinh. Trong đó, Mầm non có 3.741 lớp, 107.921 học sinh, sĩ số bình quân 28,8 học sinh/lớp; Tiểu học có 9.523 lớp, 289.426 học sinh, sĩ số bình quân 30,4 học sinh/lớp; Trung học cơ sở có 5.417 lớp, 219.861 học sinh, sĩ số bình quân 40,6 học sinh/lớp; Trung học phổ thông có 2.381 lớp, 100.598 học sinh, sĩ số bình quân 42,3 học sinh/lớp; Giáo dục thường xuyên có 175 lớp, 6.477 học sinh, sĩ số bình quân 37,0 học sinh/lớp.
Nhu cầu biên chế và số lượng người làm việc giai đoạn 2027-2031 còn thiếu theo định mức quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo. Tổng số cán bộ quản lý, giáo viên, nhân viên còn thiếu theo định mức so với biên chế được giao là 17.650 người (cán bộ quản lý 960 người; giáo viên 13.646 người; nhân viên 3.044 người). Trong đó, nhu cầu số lượng người làm việc năm học 2026-2027 cần bổ sung theo định mức là 11.227 bao gồm: cán bộ quản lý 960 người; giáo viên 7.223 người; nhân viên 3.044 người.
Ông Phạm Văn Nam chia sẻ: “Để khắc phục tình trạng thiếu giáo viên, nhân viên trong các cơ sở giáo dục trên địa bàn tỉnh, thời gian qua, các cơ quan, đơn vị, địa phương triển khai thực hiện đồng bộ nhiều giải pháp để tháo gỡ khó khăn, vướng mắc về đội ngũ như: biệt phái, bố trí giáo viên dạy liên trường, liên cấp, điều động nơi thừa sang nơi thiếu...; tăng sĩ số học sinh/lớp đến mức tối đa theo điều lệ trường học; nhiều điểm trường, trường có quy mô nhỏ ở các cấp học mầm non, phổ thông được sắp xếp, tổ chức lại phù hợp với nhu cầu và điều kiện thực tế của mỗi đơn vị, địa phương.
Sở Giáo dục và Đào tạo đã tham mưu Ủy ban nhân dân tỉnh ban hành Phương án số 03/PA-UBND ngày 27/3/2026 sắp xếp các cơ sở giáo dục mầm non, phổ thông trên địa bàn tỉnh. Theo đó, thực hiện sắp xếp 32 trường thành 15 trường (giảm 17 trường), thu gọn 346 điểm trường lẻ và triển khai xây dựng Đề án thành lập 07 Trường phổ thông nội trú Tiểu học và Trung học cơ sở tại 07 xã biên giới; sắp xếp 25 Trung tâm Giáo dục thường xuyên, Trung tâm Giáo dục nghề nghiệp - Giáo dục thường xuyên thành 16 trung tâm trực thuộc Sở, giảm 09 trung tâm (giải thể 03 trung tâm và sáp nhập 12 trung tâm thành 06 trung tâm).
Đến nay, ngành Giáo dục tỉnh Gia Lai cơ bản không còn trường mầm non, phổ thông có số lớp dưới chuẩn theo đúng Thông tư số 13/2020/TT-BGDĐT Quy định tiêu chuẩn cơ sở vật chất các trường mầm non, tiểu học, trung học cơ sở, trung học phổ thông và trường phổ thông có nhiều cấp học và Thông tư số 23/2024/TT-BGDĐT Sửa đổi, bổ sung một số điều của Quy định tiêu chuẩn cơ sở vật chất các trường mầm non, tiểu học, trung học cơ sở, trung học phổ thông và trường phổ thông có nhiều cấp học; đúng hướng dẫn tại Công văn số 6165/BGDĐT-GDPT về việc hướng dẫn sắp xếp, tổ chức các cơ sở giáo dục mầm non, phổ thông, giáo dục thường xuyên phù hợp với chính quyền địa phương hai cấp.
Thực hiện Nghị quyết số 71-NQ/TW ngày 22/8/2025 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo và Quyết định số 2269/QĐ-TTg ngày 14/10/2025 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Chương trình “Nâng cao chất lượng giáo dục, đào tạo vùng đồng bào dân tộc Tây Nguyên", Sở Giáo và Đào tạo đã tham mưu Ủy ban nhân dân tỉnh ban hành Đề án “Phát triển, nâng cao chất lượng giáo dục vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2026 - 2030” tại Quyết định số 1061/QĐ-UBND ngày 28/3/2026. Nhu cầu giáo viên thiếu để thực hiện Đề án là 1.283 biên chế.
Bên cạnh đó, Sở Giáo dục và Đào tạo đã tham mưu Ủy ban nhân dân tỉnh ban hành Kế hoạch phổ cập giáo dục mầm non từ 3 đến 5 tuổi tại Quyết định số 110/QĐ-UBND ngày 10/01/2026 về việc ban hành Kế hoạch thực hiện Nghị định số 277/2025/NĐ-CP ngày 20/10/2025 của Chính phủ về phổ cập giáo dục mầm non cho trẻ em từ 3 đến 5 tuổi trên địa bàn tỉnh.
Đến nay, Sở Giáo dục và Đào tạo đã phối hợp, hướng dẫn các xã biên giới ban hành quyết định thành lập trường phổ thông nội trú tiểu học và trung học cơ sở cho 07 xã biên giới với quy mô 202 lớp và 6.827 học sinh. Tổng nhu cầu biên chế tăng thêm là 233 biên chế (giáo viên: 198; nhân viên 35).
Thiếu giáo viên theo định mức nhưng Sở phải dừng tuyển dụng
Bên cạnh những nỗ lực đã thực hiện, vấn đề tuyển dụng giáo viên tại tỉnh Gia Lai vẫn còn không ít vướng mắc. Ông Phạm Văn Nam cho hay, tính riêng nhu cầu biên chế tăng thêm so với biên chế giao năm 2025 để thực hiện Nghị quyết số 71-NQ/TW là 1.516 biên chế giáo viên và nhân viên (để thực hiện Đề án “Phát triển, nâng cao chất lượng giáo dục vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2026 - 2030”; Kế hoạch phổ cập giáo dục mầm non từ 3 đến 5 tuổi; Đề án thành lập 07 trường phổ thông nội trú tiểu học và trung học cơ sở cho 07 xã biên giới...).
Trên cơ sở ý kiến chỉ đạo của Bộ Giáo dục và Đào tạo về tuyển dụng giáo viên, chỉ tiêu số lượng người làm việc được Ủy ban nhân dân tỉnh tạm giao và nhu cầu tuyển dụng viên chức ngành giáo dục của các địa phương, Sở Giáo dục và Đào tạo đã xây dựng và triển khai Kế hoạch tuyển dụng viên chức trong các cơ sở giáo dục mầm non, phổ thông công lập tỉnh Gia Lai năm 2025 (ban hành ngày 21/12/2025).
Trong đó tổng số chỉ tiêu cần tuyển dụng là 4.088; đến thời điểm hiện tại Sở Giáo dục và Đào tạo đã hoàn thành việc tiếp nhận Phiếu đăng ký dự tuyển, đang chuẩn bị tiến hành các bước tiếp theo trong quy trình tuyển dụng với tổng số thí sinh đăng ký dự tuyển trên 7.500 thí sinh.
Tuy nhiên, ngày 02/06/2026 Bộ Chính trị ban hành Quyết định số 185-QĐ/TW về biên chế các ban, cơ quan, đơn vị sự nghiệp của Đảng ở Trung ương; cơ quan Mặt trận Tổ quốc, cơ quan tham mưu, giúp việc Đảng ủy Mặt trận Tổ quốc, các đoàn thể Trung ương, Đảng ủy các cơ quan Đảng Trung ương và các tỉnh, thành phố năm 2026. Trong đó biên chế viên chức ngành giáo dục giao cho tỉnh Gia Lai năm 2026 là 48.333 (tương đương giảm 4.406 chỉ tiêu biên chế).
Số biên chế được giao đang tuyển dụng nhỏ hơn biên chế phải cắt giảm nên Sở Giáo dục và Đào tạo không thể tiếp tục tổ chức tuyển dụng để bổ sung giáo viên thiếu trong năm học 2025 - 2026 theo Kế hoạch số 3451/KH-SGDĐT ngày 19/12/2025, Kế hoạch số 780/KH-SGDĐT ngày 12/02/2026.
Trước sắp xếp đơn vị hành chính cấp tỉnh, tỉnh Gia Lai (cũ) thiếu nhiều giáo viên mầm non, phổ thông và đã được Ban Tổ chức Trung ương giao bổ sung (từ năm 2022 đến năm 2025) là 4.339 chỉ tiêu nay cắt giảm 4.406 chỉ tiêu (tức là cắt giảm hết chỉ tiêu cấp bổ sung) và nhu cầu cần bổ sung 7.238 chỉ tiêu biên chế. Vì vậy, năm học 2026 - 2027 có nguy cơ các cơ sở giáo dục trên địa bàn tỉnh xảy ra tình trạng có học sinh mà không có giáo viên đứng lớp.
Đưa ra một số kiến nghị, đề xuất, Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Gia Lai bày tỏ: “Hiện nay, thực hiện Chương trình giáo dục phổ thông 2018, dạy học 02 buổi/ngày, địa phương đang gặp khó khăn trong việc thiếu giáo viên và nguồn kinh phí chi trả hợp đồng. Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Gia Lai kính đề nghị các cấp các ngành giao biên chế năm 2026 bằng biên chế được giao năm 2025 nhằm đảm bảo nguyên tắc "ở đâu có học sinh, ở đó có giáo viên"".
Đề cập thêm đến công tác chuẩn bị cho năm học mới, ông Phạm Văn Nam cho biết, trên cơ sở các chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước và các văn bản chỉ đạo của Trung ương, Bộ Giáo dục và Đào tạo, Tỉnh ủy, Hội đồng nhân dân tỉnh, Ủy ban nhân dân tỉnh, Sở Giáo dục và Đào tạo tập trung nghiên cứu, quán triệt, cụ thể hóa thành các kế hoạch và giải pháp triển khai phù hợp với điều kiện thực tiễn.
Đồng thời, chỉ đạo các địa phương, cơ sở giáo dục rà soát, chuẩn bị các điều kiện về đội ngũ, cơ sở vật chất, thiết bị dạy học, hạ tầng công nghệ thông tin và học liệu; xây dựng kế hoạch phát triển mạng lưới trường, lớp, tuyển sinh đầu cấp, bồi dưỡng đội ngũ giáo viên, triển khai học bạ số, chuẩn bị thực hiện văn bằng số, tổ chức dạy học 02 buổi/ngày, bán trú, tăng cường tiếng Việt cho trẻ mầm non và trẻ em trước khi vào lớp 1 ở vùng đồng bào dân tộc thiểu số và chuẩn bị các điều kiện triển khai phổ cập giáo dục mầm non cho trẻ em từ 3 đến 5 tuổi, Chương trình Giáo dục mầm non mới. Tiếp tục triển khai hiệu quả các đề án, chương trình, dự án trọng điểm của Trung ương và của tỉnh, tạo nền tảng thực hiện thắng lợi nhiệm vụ năm học 2026-2027.
Bên cạnh đó, Sở Giáo dục và Đào tạo đã chủ động rà soát các điều kiện về đội ngũ, cơ sở vật chất, thiết bị dạy học, sách giáo khoa và hạ tầng công nghệ thông tin; xây dựng kế hoạch tổ chức năm học, tuyển sinh đầu cấp, bồi dưỡng đội ngũ, triển khai học bạ số, chuẩn bị điều kiện thực hiện văn bằng số, mở rộng dạy học 02 buổi/ngày đối với các cơ sở giáo dục đủ điều kiện và tiếp tục thực hiện hiệu quả các đề án, chương trình trọng điểm của tỉnh và của Bộ Giáo dục và Đào tạo, tạo nền tảng thực hiện thắng lợi nhiệm vụ năm học 2026-2027.
Tài liệu tham khảo:
[1]https://giaoduc.net.vn/can-tao-chuyen-bien-thuc-chat-trong-tung-nha-truong-tung-lop-hoc-post260921.gd