Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành Thông tư số 59/2026/TT-BGDĐT ngày 15/72026, quy định về nhà giáo hợp đồng toàn thời gian sau khi nghỉ hưu và nhà giáo thỉnh giảng có hiệu lực thi hành kể từ ngày 01 tháng 9 năm 2026.
Dưới đây là một số thông tin liên quan đến giáo viên nghỉ hưu hợp đồng toàn thời gian mà cán bộ quản lý, giáo viên nghỉ hưu chuẩn bị hợp đồng cần biết.
Thứ nhất, điều kiện của nhà giáo được ký hợp đồng toàn thời gian sau khi nghỉ hưu
Tại Điều 4. Điều kiện của nhà giáo được ký hợp đồng toàn thời gian sau khi nghỉ hưu
Có phẩm chất, đạo đức nghề nghiệp tốt; không trong thời hạn bị xử lý kỷ luật theo quy định của pháp luật; không trong thời gian bị truy cứu trách nhiệm hình sự hoặc đang chấp hành các hình phạt khác.
Đáp ứng tiêu chuẩn sức khỏe để làm việc, được cơ quan y tế có thẩm quyền xác nhận và phù hợp với pháp luật lao động về người lao động cao tuổi.
Đáp ứng tiêu chuẩn về trình độ đào tạo và năng lực nghề nghiệp theo yêu cầu của vị trí việc làm; có khả năng ứng dụng công nghệ số vào giảng dạy đáp ứng yêu cầu đổi mới của chương trình giáo dục hoặc chương trình đào tạo.
Đáp ứng các điều kiện khác theo yêu cầu của cơ sở giáo dục phù hợp với yêu cầu chuyên môn của vị trí việc làm.
Nhìn chung, quy định về điều kiện ký hợp đồng toàn thời gian với nhà giáo sau khi nghỉ hưu cho thấy việc tiếp tục sử dụng đội ngũ này không chỉ dựa vào kinh nghiệm hay thâm niên công tác mà phải đáp ứng đầy đủ các tiêu chuẩn về phẩm chất, sức khỏe, trình độ chuyên môn, năng lực nghề nghiệp và khả năng ứng dụng công nghệ số. Cách tiếp cận này vừa giúp các cơ sở giáo dục tận dụng nguồn nhân lực chất lượng cao, vừa bảo đảm chất lượng giảng dạy, đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục và chuyển đổi số trong giai đoạn hiện nay.
Thứ hai, quy định về thời giờ làm việc và thời giờ nghỉ ngơi của nhà giáo hợp đồng toàn thời gian sau nghỉ hưu
Tại Điều 5. Thời giờ làm việc và thời giờ nghỉ ngơi
Thời giờ làm việc, thời giờ nghỉ ngơi của nhà giáo hợp đồng toàn thời gian sau khi nghỉ hưu được thực hiện theo thỏa thuận trong hợp đồng lao động trên cơ sở tuân thủ quy định của pháp luật lao động và áp dụng chế độ làm việc của nhà giáo do Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành.
Cơ sở giáo dục và nhà giáo được chủ động thỏa thuận linh hoạt về hình thức, thời giờ làm việc và thời giờ nghỉ ngơi; bảo đảm phù hợp với độ tuổi, sức khỏe để phát huy tối đa năng lực, kinh nghiệm giảng dạy, nghiên cứu khoa học của nhà giáo và tuân thủ quy định của pháp luật lao động đối với người lao động cao tuổi.
Quy định này tạo cơ sở pháp lý để các cơ sở giáo dục và nhà giáo sau khi nghỉ hưu chủ động thỏa thuận về thời giờ làm việc, thời giờ nghỉ ngơi theo hướng linh hoạt nhưng vẫn bảo đảm tuân thủ quy định của pháp luật. Đây là cách tiếp cận phù hợp, vừa phát huy hiệu quả kinh nghiệm, chuyên môn của đội ngũ nhà giáo cao tuổi, vừa bảo đảm quyền lợi, sức khỏe của họ, góp phần giải quyết nhu cầu nhân lực tại các cơ sở giáo dục trong bối cảnh còn thiếu giáo viên ở nhiều địa phương.
Thứ ba, tiền lương và phụ cấp của nhà giáo hợp đồng toàn thời gian sau nghỉ hưu theo thỏa thuận
Tại khoản 1 Điều 6. Tiền lương, phụ cấp, quyền và trách nhiệm của nhà giáo hợp đồng toàn thời gian sau khi nghỉ hưu.
Tiền lương, phụ cấp và các quyền lợi khác thực hiện theo thỏa thuận trong hợp đồng lao động và theo quy định của pháp luật;
Việc chi trả các khoản có tính chất phụ cấp (như thâm niên, ưu đãi nghề hoặc các khoản hỗ trợ đặc thù khác) được thực hiện trên cơ sở thỏa thuận giữa các bên trong hợp đồng lao động nhằm ghi nhận trình độ chuyên môn, kinh nghiệm thực tiễn và đóng góp của nhà giáo đối với cơ sở giáo dục;
Việc khấu trừ, nộp thuế thu nhập cá nhân được thực hiện theo quy định của pháp luật về thuế và tài chính hiện hành.
Như vậy, quy định mới đã trao quyền chủ động khá lớn cho cơ sở giáo dục và nhà giáo sau khi nghỉ hưu trong việc thỏa thuận về tiền lương, phụ cấp và các quyền lợi khác trên cơ sở hợp đồng lao động. Cơ chế này vừa bảo đảm tuân thủ quy định của pháp luật về lao động, thuế và tài chính, vừa tạo điều kiện để các đơn vị có chính sách đãi ngộ phù hợp nhằm thu hút đội ngũ nhà giáo có trình độ, kinh nghiệm tiếp tục cống hiến.
Đáng chú ý, việc cho phép các bên thỏa thuận về các khoản có tính chất phụ cấp như phụ cấp thâm niên, phụ cấp ưu đãi nghề hoặc các khoản hỗ trợ đặc thù khác là một điểm mới theo hướng linh hoạt. Nếu được thực hiện hợp lý, minh bạch và phù hợp với điều kiện của từng cơ sở giáo dục, quy định này sẽ góp phần ghi nhận giá trị chuyên môn, kinh nghiệm của nhà giáo nghỉ hưu, đồng thời khuyến khích họ tiếp tục tham gia giảng dạy, đáp ứng nhu cầu nhân lực của ngành giáo dục trong giai đoạn hiện nay.
Thứ tư, giáo viên nghỉ hưu hợp đồng toàn thời gian có thể xem xét bổ nhiệm chức danh giáo sư, phó giáo sư; xét, phong tặng danh hiệu Nhà giáo nhân dân, Nhà giáo ưu tú
Tại khoản 2 Điều 6 quy định quyền của nhà giáo hợp đồng toàn thời gian sau khi nghỉ hưu
Được thanh toán tiền lương, phụ cấp và các quyền lợi khác tương ứng với kết quả, sản phẩm theo thỏa thuận trong hợp đồng và theo quy định của pháp luật;
Được tôn trọng, bảo vệ uy tín, danh dự, nhân phẩm; được đối xử bình đẳng trong hoạt động và phát triển nghề nghiệp;
Được thực hiện các quyền của nhà giáo khi giảng dạy tại các cơ sở giáo dục theo quy định của pháp luật;
Được xem xét bổ nhiệm chức danh giáo sư, phó giáo sư; xét, phong tặng danh hiệu Nhà giáo nhân dân, Nhà giáo ưu tú và các danh hiệu thi đua khác khi đáp ứng đủ tiêu chuẩn, điều kiện theo quy định của pháp luật, quy chế tổ chức và hoạt động của cơ sở giáo dục;
Được đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động theo quy định của pháp luật lao động; được ưu tiên thỏa thuận về thời gian báo trước và thời điểm chấm dứt hợp đồng phù hợp với kế hoạch giảng dạy, đào tạo của cơ sở giáo dục.
Giáo viên nghỉ hưu ký hợp đồng toàn thời gian vẫn có cơ hội được xem xét bổ nhiệm chức danh giáo sư, phó giáo sư, cũng như xét, phong tặng danh hiệu Nhà giáo nhân dân, Nhà giáo ưu tú và các danh hiệu thi đua khác nếu đáp ứng đầy đủ tiêu chuẩn, điều kiện theo quy định. Đây là quy định đáng chú ý, thể hiện việc ghi nhận năng lực, cống hiến của nhà giáo không chỉ trong thời gian giữ biên chế mà cả khi tiếp tục tham gia giảng dạy theo hợp đồng lao động sau khi nghỉ hưu.
Bên cạnh đó, quy định mới cũng bảo đảm nhiều quyền lợi quan trọng cho nhà giáo hợp đồng toàn thời gian sau khi nghỉ hưu như được hưởng tiền lương, phụ cấp và các quyền lợi theo thỏa thuận; được tôn trọng, bảo vệ danh dự, nhân phẩm; được thực hiện đầy đủ các quyền của nhà giáo trong quá trình giảng dạy và được đơn phương chấm dứt hợp đồng theo quy định của pháp luật lao động. Những quy định này góp phần tạo sự bình đẳng giữa nhà giáo nghỉ hưu làm việc theo hợp đồng với các nhà giáo khác, đồng thời khuyến khích đội ngũ có trình độ, kinh nghiệm tiếp tục cống hiến cho ngành giáo dục.
Thứ năm, giáo viên nghỉ hưu hợp đồng toàn thời gian chỉ ký hợp đồng toàn thời gian với 01 (một) cơ sở giáo dục
Tại khoản 3 Điều 6 quy định trách nhiệm của nhà giáo hợp đồng toàn thời gian sau khi nghỉ hưu chỉ ký hợp đồng toàn thời gian với 01 (một) cơ sở giáo dục
Chỉ ký hợp đồng toàn thời gian với 01 (một) cơ sở giáo dục;
Thực hiện đúng định mức, chất lượng giảng dạy, nghiên cứu khoa học và các nội dung đã thỏa thuận trong hợp đồng;
Thực hiện nhiệm vụ giảng dạy, nghiên cứu theo đúng quy định của pháp luật về giáo dục; bảo đảm chất lượng chuyên môn và tuân thủ thời gian làm việc, chế độ làm việc, các nội quy, quy chế của cơ sở giáo dục liên quan đến nội dung giảng dạy; chấp hành quy định về đạo đức nghề nghiệp, liêm chính khoa học và quy tắc ứng xử của nhà giáo;
Chủ động cập nhật kiến thức, đổi mới phương pháp giảng dạy; tham gia bồi dưỡng, hỗ trợ phát triển đội ngũ nhà giáo kế cận theo kế hoạch của cơ sở giáo dục;
Thực hiện đầy đủ nghĩa vụ thuế, bảo hiểm (nếu có) và các quy định khác của pháp luật về lao động liên quan đến hợp đồng đã giao kết;
Chịu trách nhiệm bồi thường thiệt hại, bồi hoàn chi phí (nếu có), xử lý vi phạm theo quy định của pháp luật và thỏa thuận trong hợp đồng nếu vi phạm nghĩa vụ, đơn phương chấm dứt hợp đồng trái quy định của pháp luật hoặc gây tổn thất về tài sản, uy tín cho cơ sở giáo dục.
Giáo viên nghỉ hưu ký hợp đồng toàn thời gian chỉ được ký hợp đồng toàn thời gian với 01 cơ sở giáo dục. Quy định này nhằm bảo đảm nhà giáo tập trung thực hiện đầy đủ trách nhiệm, định mức giảng dạy, nghiên cứu khoa học và các nhiệm vụ đã cam kết trong hợp đồng, đồng thời hạn chế tình trạng ký hợp đồng toàn thời gian ở nhiều nơi, ảnh hưởng đến chất lượng giảng dạy và việc thực hiện nghĩa vụ với cơ sở giáo dục.
Ngoài trách nhiệm hoàn thành nhiệm vụ chuyên môn, nhà giáo hợp đồng toàn thời gian sau khi nghỉ hưu còn phải tuân thủ các quy định về đạo đức nghề nghiệp, liêm chính khoa học, quy tắc ứng xử của nhà giáo; chủ động cập nhật kiến thức, đổi mới phương pháp giảng dạy và tham gia bồi dưỡng đội ngũ kế cận. Đồng thời, họ phải thực hiện đầy đủ nghĩa vụ về thuế, bảo hiểm (nếu có) và chịu trách nhiệm bồi thường, xử lý theo quy định của pháp luật nếu vi phạm hợp đồng hoặc gây thiệt hại cho cơ sở giáo dục.
Những quy định này cho thấy nhà giáo nghỉ hưu khi làm việc theo hợp đồng toàn thời gian không chỉ được bảo đảm quyền lợi mà còn phải thực hiện đầy đủ trách nhiệm như các nhà giáo đang công tác.
(*) Văn phong, nội dung bài viết thể hiện góc nhìn, quan điểm của tác giả.