Bộ trưởng Hoàng Minh Sơn, Thứ trưởng Thường trực Phạm Ngọc Thưởng, Thứ trưởng Nguyễn Thị Quyên Thanh, Thứ trưởng Phạm Quang Hưng chủ trì hội nghị.
Dự hội nghị có lãnh đạo tỉnh Phú Thọ; lãnh đạo các Vụ, Cục, đơn vị thuộc, trực thuộc Bộ Giáo dục và Đào tạo; Giám đốc, Phó Giám đốc, lãnh đạo các phòng chuyên môn của 34 Sở Giáo dục và Đào tạo.
Nhận diện đúng vấn đề đặt ra, thống nhất giải pháp có tính hành động cao, tạo chuyển biến rõ nét
Phát biểu khai mạc hội nghị, Thứ trưởng Thường trực Bộ Giáo dục và Đào tạo Phạm Ngọc Thưởng nhấn mạnh: Hội nghị diễn ra trong bối cảnh ngành Giáo dục đang đứng trước yêu cầu phải tạo ra những chuyển biến mạnh mẽ, thực chất hơn trong tổ chức thực hiện các chủ trương của Đảng, Nhà nước về phát triển giáo dục và đào tạo. Nghị quyết số 71-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo đã xác định những định hướng lớn, những nhiệm vụ có tính chiến lược và những yêu cầu mới đối với toàn ngành.
Câu hỏi đặt ra là gần một năm thực hiện Nghị quyết 71, trong lĩnh vực giáo dục mầm non, giáo dục phổ thông, giáo dục thường xuyên, toàn ngành đã tham mưu cho các cấp lãnh đạo những chính sách gì để đột phá phát triển giáo dục? Chúng ta đã tổ chức triển khai như thế nào để giáo dục chuyển biến mạnh mẽ hơn? Hơn một năm thực hiện chính quyền địa phương hai cấp, sáp nhập tỉnh thành phố, sáp nhập các Sở Giáo dục và Đào tạo, công tác quản lý dạy học, chất lượng giáo dục đạt được kết quả gì? Những điểm nghẽn nào cần trao đổi, bàn giải pháp để tháo gỡ?
“Vì vậy, hội nghị lần này không chỉ để thông tin, báo cáo tình hình, mà quan trọng hơn là cùng nhận diện đúng những vấn đề đang đặt ra, trao đổi thẳng thắn về khó khăn, vướng mắc và thống nhất những giải pháp có tính hành động cao, khả thi, tạo chuyển biến rõ nét ngay từ năm học 2026-2027”, Thứ trưởng khẳng định.
Để hội nghị đạt mục tiêu đề ra, Thứ trưởng Thường trực Phạm Ngọc Thưởng đề nghị các báo cáo tham luận, ý kiến tập trung làm rõ những khó khăn, vướng mắc nổi lên trong thực tiễn quản lý và tổ chức các hoạt động giáo dục tại địa phương; nhất là những vấn đề liên quan đến đội ngũ nhà giáo, cơ sở vật chất, mạng lưới trường lớp, phân cấp quản lý, chuyển đổi số, tổ chức dạy học và bảo đảm chất lượng giáo dục.
Những nguyên nhân chủ yếu, cả về cơ chế, chính sách, tổ chức thực hiện và trách nhiệm của từng cấp, từng đơn vị. Đề xuất những giải pháp cụ thể, có tính đột phá, có thể triển khai ngay trong năm học tới; trong đó cần xác định 6 rõ: “rõ người, rõ việc, rõ thời gian, rõ trách nhiệm, rõ thẩm quyền, rõ kết quả”.
Cho biết, Bộ Giáo dục và Đào tạo xác định chủ đề năm học 2026-2027 là "Đổi mới tư duy, chuyển biến mạnh mẽ, kết quả thực chất", Thứ trưởng Thường trực đề nghị hội nghị tập trung thảo luận sâu 5 nhóm vấn đề trọng tâm cần có giải pháp đột phá.
Thứ nhất là cùng nhận thức sâu sắc về chủ đề năm học.
Thứ hai là giải pháp phát triển đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục, khắc phục tình trạng thiếu giáo viên, mất cân đối cơ cấu đội ngũ, nâng cao chất lượng công tác đào tạo, bồi dưỡng, giảm áp lực hành chính để giáo viên có thêm thời gian tập trung cho nhiệm vụ chuyên môn.
Thứ ba là giải pháp bảo đảm cơ sở vật chất, trang thiết bị dạy học và mạng lưới trường lớp, nhất là tại vùng khó khăn, vùng dân tộc thiểu số, miền núi, biên giới và những địa bàn có tốc độ tăng dân số cơ học cao.
Thứ tư là giải pháp đẩy mạnh chuyển đổi số, xây dựng và khai thác dữ liệu ngành, ứng dụng khoa học, công nghệ và trí tuệ nhân tạo trong quản lý, dạy học; đồng thời bảo đảm an toàn, hiệu quả, phù hợp với đặc điểm lứa tuổi và yêu cầu phát triển toàn diện người học.
Thứ năm là giải pháp nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước về giáo dục trong điều kiện tổ chức chính quyền địa phương hai cấp; tiếp tục đẩy mạnh phân cấp, phân quyền gắn với kiểm tra, giám sát và trách nhiệm giải trình.
“Kết quả quan trọng nhất của hội nghị không chỉ là sự thống nhất về nhận thức, mà phải là sự thống nhất trong hành động; là những nhiệm vụ được xác định rõ hơn, những giải pháp cụ thể hơn và sự phối hợp chặt chẽ hơn giữa Bộ Giáo dục và Đào tạo và các địa phương trong năm học tới”, Thứ trưởng Phạm Ngọc Thưởng nhấn mạnh.
Tạo nền tảng cho đột phá phát triển giáo dục và đào tạo
Báo cáo kết quả thực hiện nhiệm vụ năm học 2025-2026, Chánh Văn phòng Bộ Giáo dục và Đào tạo Trần Quang Nam cho biết: Năm học 2025-2026 diễn ra trong bối cảnh ngành Giáo dục đồng thời thực hiện các nhiệm vụ thường xuyên, vận hành theo mô hình chính quyền địa phương hai cấp và triển khai các chủ trương lớn của Đảng, Nhà nước về giáo dục và đào tạo. Bám sát các nhiệm vụ, giải pháp được giao tại Nghị quyết số 71-NQ/TW của Bộ Chính trị và các nghị quyết chiến lược của Đảng, toàn ngành đã chủ động đổi mới phương thức quản lý, tập trung nguồn lực, tổ chức thực hiện đồng bộ các nhiệm vụ trọng tâm, tạo nhiều chuyển biến tích cực và đặt nền tảng quan trọng cho giai đoạn phát triển mới.
Điểm nhấn nổi bật của năm học là những đột phá trong hoàn thiện thể chế, tạo hành lang pháp lý cho đổi mới và phát triển giáo dục. Bộ Giáo dục và Đào tạo đã trình Quốc hội 3 luật và 2 nghị quyết; trình Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ 20 nghị định, 2 nghị quyết, 12 quyết định và chỉ thị. Hệ thống văn bản tập trung vào những vấn đề cốt lõi như phân cấp, phân quyền; phát triển đội ngũ nhà giáo; mở rộng cơ hội học tập cho người học; phổ cập giáo dục mầm non; phát triển giáo dục nghề nghiệp, giáo dục đại học; quản lý dữ liệu giáo dục và thúc đẩy khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số.
Tại các địa phương, Sở Giáo dục và Đào tạo đã chủ động tham mưu cấp ủy, chính quyền ban hành nhiều cơ chế, chính sách nhằm cụ thể hóa các chủ trương của Trung ương và Bộ, góp phần đưa chính sách nhanh chóng đi vào thực tiễn.
Cùng với đó, ngành Giáo dục đã chủ động triển khai việc sắp xếp tổ chức bộ máy và thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp. Bộ Giáo dục và Đào tạo đã kịp thời tham mưu ban hành các quy định về phân định thẩm quyền, phân cấp, phân quyền trong quản lý nhà nước về giáo dục, đồng thời hướng dẫn các địa phương tổ chức thực hiện. Việc tiếp nhận và triển khai các nhiệm vụ được phân quyền đã giúp nâng cao tính chủ động, linh hoạt của các địa phương, bảo đảm hoạt động giáo dục diễn ra thông suốt, đồng bộ trong toàn hệ thống.
Một trong những mục tiêu xuyên suốt của Nghị quyết số 71-NQ/TW là bảo đảm công bằng trong tiếp cận giáo dục. Năm học vừa qua, mục tiêu này tiếp tục được cụ thể hóa thông qua nhiều chính sách hỗ trợ người học như miễn học phí, miễn phí sách giáo khoa theo lộ trình, hỗ trợ bữa ăn bán trú, học bổng, tín dụng học sinh, sinh viên... Đồng thời, các địa phương tập trung mở rộng mạng lưới trường lớp, tuyển dụng giáo viên, đổi mới công tác tuyển sinh đầu cấp. Nhờ đó, chỉ tiêu tuyển sinh lớp 10 năm học 2026-2027 tiếp tục tăng, đạt khoảng 79,3% số học sinh tốt nghiệp trung học cơ sở; 34/34 tỉnh, thành phố đã ban hành kế hoạch triển khai phổ cập giáo dục mầm non cho trẻ em từ 3 đến 5 tuổi và đăng ký lộ trình hoàn thành vào năm 2030.
Chất lượng giáo dục ở các cấp học tiếp tục được củng cố và nâng cao. Các địa phương duy trì ổn định việc triển khai Chương trình giáo dục phổ thông 2018, chú trọng đổi mới phương pháp dạy học, kiểm tra, đánh giá; tăng cường giáo dục STEM, ngoại ngữ, năng lực số, hướng nghiệp và phân luồng. Công tác phổ cập giáo dục, xóa mù chữ tiếp tục được giữ vững; đồng thời nhiều địa phương chủ động chuẩn bị các điều kiện về đội ngũ, cơ sở vật chất, học liệu để triển khai Chương trình giáo dục mầm non mới và các yêu cầu đổi mới giáo dục trong giai đoạn tiếp theo.
Một dấu ấn quan trọng khác trong năm học là việc triển khai quyết liệt chủ trương xây dựng hệ thống trường phổ thông nội trú liên cấp tại các xã biên giới đất liền. Bộ Giáo dục và Đào tạo đã tham mưu ban hành các cơ chế, chính sách đối với học sinh và nhà trường; hướng dẫn chuẩn bị đội ngũ, cơ sở vật chất, công tác tuyển sinh và tổ chức hoạt động. Các địa phương phát động chiến dịch "100 ngày đêm", huy động nguồn lực để hoàn thành các công trình giai đoạn 1 trước năm học mới.
Trong năm học 2025-2026, chuyển đổi số trong giáo dục chuyển từ giai đoạn xây dựng nền tảng sang khai thác dữ liệu và cung cấp dịch vụ thực chất. Bộ Giáo dục và Đào tạo đã hoàn thành thử nghiệm và đưa vào vận hành Cơ sở dữ liệu quốc gia về giáo dục và đào tạo, tích hợp 5 cơ sở dữ liệu lớn, quản lý thông tin của khoảng 50.000 cơ sở giáo dục, 27 triệu học sinh và 1,4 triệu giáo viên. Toàn ngành đã tạo lập hơn 10,3 triệu học bạ số và 1,2 triệu văn bằng số, trong đó phần lớn đã được đồng bộ lên ứng dụng VNeID, góp phần giảm giấy tờ, nâng cao hiệu quả quản lý và tạo nền tảng để ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong giáo dục.
Song hành với chuyển đổi số, cải cách hành chính tiếp tục được đẩy mạnh theo hướng lấy người dân và cơ sở giáo dục làm trung tâm phục vụ. Bộ Giáo dục và Đào tạo đã đề xuất cắt giảm mạnh các điều kiện đầu tư kinh doanh, đơn giản hóa thủ tục hành chính, rút ngắn thời gian và giảm chi phí thực hiện thủ tục. Những kết quả này thể hiện rõ sự chuyển đổi từ phương thức quản lý truyền thống sang quản trị dựa trên phân cấp, dữ liệu và dịch vụ số, góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước và tạo môi trường thuận lợi hơn cho hoạt động giáo dục.
Chuẩn bị đồng bộ các điều kiện cho năm học 2026-2027
Tại hội nghị, lãnh đạo một số đơn vị Bộ Giáo dục và Đào tạo đã có các báo cáo chuyên đề làm rõ kết quả, nhiệm vụ trọng tâm của các bậc học: mầm non, phổ thông, giáo dục nghề nghiệp - giáo dục thường xuyên; về tình hình đội ngũ nhà giáo, điều kiện cơ sở vật chất, chuyển đổi số trong giáo dục. Trong đó, nhấn mạnh các mục tiêu, giải pháp đồng bộ cho năm học 2026-2027.
Báo cáo về công tác chuẩn bị cơ sở vật chất, thiết bị trường học phục vụ năm học 2026-2027, Vụ trưởng Vụ Kế hoạch - Tài chính Trương Anh Dũng cho biết: Cả nước hiện có 36.794 cơ sở giáo dục mầm non và phổ thông công lập với 582.659 phòng học, trong đó tỷ lệ phòng học kiên cố đạt 87%. Toàn ngành còn thiếu 45.691 phòng học, 27.084 phòng học chức năng; tại một số vùng khó khăn còn 6.477 phòng học nhờ, mượn.
Đối với chủ trương xây dựng trường phổ thông nội trú liên cấp tại các xã biên giới đất liền, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã ban hành các văn bản chỉ đạo, hướng dẫn và phối hợp với các bộ, ngành kiểm tra, đôn đốc, tháo gỡ khó khăn trong quá trình triển khai. Các địa phương đang thực hiện chiến dịch "100 ngày đêm", huy động tối đa nguồn lực để hoàn thành 100 trường giai đoạn 1 trước ngày 30/8/2026.
Bộ Giáo dục và Đào tạo đã hướng dẫn các địa phương rà soát, sắp xếp mạng lưới trường lớp phù hợp với mô hình chính quyền địa phương hai cấp; đồng thời đánh giá hiện trạng cơ sở vật chất, xây dựng kế hoạch đầu tư, sửa chữa, nâng cấp trường học và mua sắm thiết bị dạy học bảo đảm điều kiện triển khai năm học mới.
Bộ Giáo dục và Đào tạo cũng định hướng ưu tiên huy động nguồn lực từ các Chương trình mục tiêu quốc gia để đầu tư cơ sở vật chất, thiết bị dạy học, tập trung kiên cố hóa trường lớp, bổ sung phòng học, phòng bộ môn, nhà công vụ giáo viên, khu nội trú; tăng cường đầu tư thiết bị STEM/STEAM, thiết bị số, ứng dụng AI và ưu tiên các địa bàn vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi, biên giới và hải đảo.
Để khắc phục tình trạng thiếu giáo viên và thực hiện tốt công tác phát triển đội ngũ nhà giáo trong năm học mới, Cục trưởng Cục Nhà giáo và Cán bộ quản lý giáo dục Vũ Minh Đức cho biết: Bộ Giáo dục và Đào tạo sẽ tiếp tục hoàn thiện hệ thống văn bản nhằm tạo cơ sở pháp lý vững chắc xây dựng quy hoạch, chế độ chính sách đặc thù bảo đảm bền vững, lâu dài để thu hút và giữ chân nhà giáo yên tâm công tác trong ngành Giáo dục.
Tiếp tục phối hợp với Bộ Nội vụ rà soát số lượng chỉ tiêu biên chế và số lượng giáo viên hiện có của các địa phương để báo cáo Trung ương bổ sung biên chế ngành giáo dục giai đoạn 2027-2031. Tiếp tục chỉ đạo, đôn đốc các địa phương trong việc tổ chức tuyển dụng hết số biên chế được cấp có thẩm quyền giao, thực hiện tốt việc sắp xếp các cơ sở giáo dục để giảm biên chế quản lý và nhân viên, bổ sung biên chế giáo viên trực tiếp giảng dạy theo chỉ đạo của Chính phủ.
Đối với các địa phương, theo Cục trưởng Vũ Minh Đức, cần thực hiện tốt việc sắp xếp các cơ sở giáo dục để giảm biên chế quản lý và nhân viên, bổ sung biên chế giáo viên trực tiếp giảng dạy. Tổ chức tuyển dụng đủ số biên chế được cấp có thẩm quyền giao, rà soát để đặt hàng đào tạo giáo viên bảo đảm đủ nguồn tuyển dụng của địa phương. Tăng cường kiểm tra, thanh tra công tác tuyển dụng, sử dụng đội ngũ. Đẩy mạnh việc thực hiện tinh giản biên chế gắn với sắp xếp lại tổ chức trường, lớp và cơ cấu lại đội ngũ viên chức.
Chia sẻ về bối cảnh năm học mới 2026-2027 khi cả nước bước vào giai đoạn đẩy mạnh thực hiện các chủ trương, chiến lược về phát triển đất nước dựa trên khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, Vụ trưởng Vụ Giáo dục Phổ thông Thái Văn Tài cho biết: Trong bối cảnh đó, giáo dục phổ thông tiếp tục hoàn thiện và nâng cao chất lượng triển khai Chương trình giáo dục phổ thông 2018; đổi mới phương pháp dạy học, kiểm tra, đánh giá theo định hướng phát triển phẩm chất, năng lực học sinh; đẩy mạnh giáo dục STEM, ngoại ngữ, chuyển đổi số và ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong dạy học và quản trị nhà trường; nâng cao chất lượng giáo dục mũi nhọn, giáo dục hòa nhập và giáo dục vùng đồng bào dân tộc thiểu số; tăng cường phân luồng, hướng nghiệp gắn với nhu cầu phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao; đồng thời tiếp tục bảo đảm công bằng trong tiếp cận giáo dục, thu hẹp khoảng cách giữa các vùng miền và nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước về giáo dục.
Để tiếp tục nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác học sinh, sinh viên trong năm học 2026-2027, theo Vụ trưởng Vụ Học sinh, sinh viên Hoàng Đức Minh, ngành Giáo dục sẽ tiếp tục hoàn thiện thể chế, cơ chế, chính sách về công tác học sinh, sinh viên, hoàn thành Bộ tiêu chí quốc gia đánh giá trường học an toàn, không bạo lực.
Bộ Giáo dục và Đào tạo cũng sẽ hoàn thiện cơ chế phối hợp liên ngành giáo dục - công an - y tế - gia đình - địa phương, đẩy mạnh chuyển đổi số và hiện đại hóa công tác quản lí học sinh, sinh viên. Trong đó, tiếp tục xây dựng, hoàn thiện cơ sở dữ liệu về học sinh, sinh viên theo hướng đồng bộ, thống nhất và kết nối với cơ sở dữ liệu ngành Giáo dục.
Cùng với đó sẽ triển khai bảo đảm quyền lợi và tạo điều kiện phát triển toàn diện cho người học. Thực hiện đầy đủ, kịp thời các chính sách hỗ trợ học sinh, sinh viên, hoàn thiện cơ chế quản lí và sử dụng Quỹ Học bổng Quốc gia, Quỹ hỗ trợ học sinh, sinh viên…