Mục tiêu giảm ít nhất 30% đầu mối cơ sở giáo dục được tính toán kỹ lưỡng
Trao đổi với phóng viên Tạp chí điện tử Giáo dục Việt Nam, đại diện Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Lạng Sơn cho biết, việc sắp xếp hệ thống cơ sở giáo dục mầm non, phổ thông, giáo dục thường xuyên và giáo dục nghề nghiệp công lập trên địa bàn tỉnh đang được triển khai theo đúng chỉ đạo của Trung ương và Ủy ban nhân dân tỉnh Lạng Sơn, đồng thời bám sát các quy định của pháp luật hiện hành.
Cụ thể, ngày 13/7/2026, Ủy ban nhân dân tỉnh đã ban hành Công văn số 1828/UBND-NC giao Sở Giáo dục và Đào tạo tham mưu xây dựng phương án thay thế Phương án số 66/PA-UBND, bảo đảm phù hợp với chủ trương, chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ và các quy định hiện hành. Trên cơ sở nhiệm vụ được giao, ngày 20/7/2026, Sở đã trình Ủy ban nhân dân tỉnh tỉnh Tờ trình số 3226/TTr-SGDĐT đề nghị ban hành Phương án sắp xếp các cơ sở giáo dục công lập trên địa bàn.
Sau khi tiếp thu ý kiến chỉ đạo tại cuộc họp do đồng chí Trần Thanh Nhàn - Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh chủ trì, được thông báo tại Thông báo số 194/TB-UBND ngày 23/7/2026, Sở tiếp tục rà soát, hoàn thiện và trình Ủy ban nhân dân tỉnh Tờ trình số 3337/TTr-SGDĐT ngày 26/7/2026.
Tiếp đó, thực hiện kết luận tại Thông báo số 198/TB-UBND ngày 28/7/2026 về cuộc họp giao ban Chủ tịch, các Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh, Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Lạng Sơn đã khẩn trương cập nhật, hoàn thiện phương án và ban hành Tờ trình số 3384/TTr-SGDĐT cùng ngày 28/7/2026 để trình Ủy ban nhân dân tỉnh xem xét, quyết định.
Theo đại diện Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Lạng Sơn, việc thực hiện mục tiêu giảm ít nhất 30% đầu mối cơ sở giáo dục sẽ được triển khai trên cơ sở sắp xếp hệ thống các cơ sở giáo dục theo hướng hình thành các đơn vị có quy mô lớn, đồng thời lựa chọn mô hình tổ chức phù hợp với điều kiện thực tế của từng địa phương, bảo đảm tinh gọn bộ máy đi đôi với nâng cao chất lượng giáo dục.
Đối với các cơ sở giáo dục mầm non, phổ thông công lập, tỉnh Lạng Sơn định hướng triển khai 02 mô hình. Mô hình thứ nhất là trường một cấp học quy mô lớn có các phân hiệu, với cấu trúc gồm 1 trường chính và các phân hiệu, điểm trường. Bộ máy quản lý gồm 1 hiệu trưởng, các phó hiệu trưởng, 1 bộ phận hành chính - nhân sự (kế toán, thủ quỹ, văn thư) dùng chung, cùng các nhân sự hỗ trợ giáo dục theo chuyên môn đặc thù. Các tổ chuyên môn được tổ chức phù hợp với từng phân hiệu, điểm trường nhằm nâng cao hiệu quả sinh hoạt chuyên môn và tổ chức dạy học.
Căn cứ quy mô lớp học, số lượng học sinh và khoảng cách địa lý đến trường chính, mỗi phân hiệu có thể được bố trí 1 phó hiệu trưởng phụ trách trong tổng số định mức biên chế được giao để bảo đảm chất lượng giáo dục.
Đối với các xã đã có trường liên cấp, tùy điều kiện thực tế có thể tổ chức lại thành các trường cùng cấp học nhằm tạo thuận lợi cho công tác quản lý và bảo đảm chất lượng giáo dục theo đặc thù từng cấp học.
Mô hình thứ hai là trường phổ thông nhiều cấp học quy mô lớn, được tổ chức tại một địa điểm hoặc nhiều địa điểm khác nhau. Cấu trúc gồm 1 trường chính với các phân hiệu, điểm trường có nhiều cấp học. Cơ cấu nhân sự gồm 1 hiệu trưởng, các phó hiệu trưởng, bộ phận hành chính - nhân sự (kế toán, thủ quỹ, văn thư) dùng chung, các nhân sự hỗ trợ giáo dục theo chuyên môn đặc thù; các tổ chuyên môn được tổ chức phù hợp với từng cấp học, phân hiệu và điểm trường nhằm nâng cao hiệu quả sinh hoạt chuyên môn và tổ chức dạy học.
Trên cơ sở tình hình thực tế về cấp học, quy mô lớp, số lượng học sinh và khoảng cách địa lý đến trường chính, mỗi phân hiệu cũng có thể được bố trí 1 phó hiệu trưởng phụ trách trong tổng số định mức biên chế được giao để bảo đảm chất lượng giáo dục.
Song song với đó, tỉnh sẽ thực hiện giải thể các điểm trường lẻ không đạt tiêu chuẩn tối thiểu về cơ sở vật chất tại các địa bàn vùng sâu, vùng xa, vùng biên giới, vùng đồng bào dân tộc thiểu số, nhằm tập trung nguồn lực hình thành các trường nội trú, bán trú cho học sinh tại các điểm trường chính.
Việc sắp xếp chỉ được triển khai khi bảo đảm đầy đủ các điều kiện cần thiết, không làm ảnh hưởng đến việc đi học cũng như công tác huy động trẻ em, học sinh đến trường.
Đại diện Sở cũng nhấn mạnh, tỉnh không sáp nhập trường mầm non với trường phổ thông, không sáp nhập trường phổ thông với các trung tâm giáo dục thường xuyên hoặc trung tâm giáo dục nghề nghiệp - giáo dục thường xuyên. Việc sắp xếp sẽ ưu tiên tổ chức lại các cơ sở giáo dục cùng cấp học hoặc có vị trí địa lý gần nhau.
Đồng thời, có thể tổ chức lại các trường liên cấp thành các trường cùng cấp học nếu phù hợp với điều kiện thực tế của địa phương. Nguyên tắc xuyên suốt là bảo đảm mỗi đơn vị hành chính cấp xã có ít nhất một trường mầm non, một trường tiểu học và một trường trung học cơ sở hoặc một cơ sở giáo dục có nhiều cấp học.
Đối với các cơ sở giáo dục thường xuyên, giáo dục nghề nghiệp - giáo dục thường xuyên, tỉnh sẽ thực hiện sắp xếp, sáp nhập thành các trung tâm giáo dục nghề nghiệp - giáo dục thường xuyên theo mô hình tổ chức hoạt động giáo dục, đào tạo tại trụ sở chính và các địa điểm thực hành theo quy định của pháp luật. Đồng thời, sẽ thực hiện hợp nhất các trung tâm giáo dục nghề nghiệp - giáo dục thường xuyên khi đáp ứng đầy đủ các tiêu chí, điều kiện thành lập trường trung học nghề theo quy định.
Việc sắp xếp không ảnh hưởng đến khả năng tiếp cận giáo dục của học sinh, bảo đảm quyền lợi của đội ngũ
Cũng theo đại diện Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Lạng Sơn, việc sắp xếp các cơ sở giáo dục trên địa bàn tỉnh hướng tới mục tiêu giảm đầu mối, tinh gọn tổ chức bộ máy, giảm biên chế quản lý, đồng thời tăng biên chế trực tiếp giảng dạy, qua đó góp phần khắc phục tình trạng thiếu giáo viên theo quy định.
Đối với các địa bàn miền núi, vùng sâu, vùng xa, Sở khẳng định việc sắp xếp sẽ không làm thay đổi các địa điểm tổ chức dạy học hiện có. Khoảng cách đi học, khả năng tiếp cận giáo dục, điều kiện học tập cũng như các chính sách và quyền lợi của học sinh được giữ nguyên, bảo đảm không ảnh hưởng đến công tác huy động trẻ em, học sinh đến trường, duy trì sĩ số và kết quả phổ cập giáo dục, đặc biệt đối với học sinh mầm non và tiểu học.
Về phương án bố trí đội ngũ sau sắp xếp, đại diện Sở cho biết, việc tổ chức lại các cơ sở giáo dục sẽ được thực hiện đồng bộ với phương án sắp xếp, bố trí cán bộ quản lý, giáo viên và nhân viên theo đúng quy định, phù hợp với vị trí việc làm và mô hình tổ chức của các đơn vị sau sắp xếp.
Quá trình triển khai được thực hiện trên nguyên tắc bảo đảm ổn định tổ chức, không làm gián đoạn các hoạt động giáo dục và không phát sinh tăng biên chế, đồng thời sử dụng hiệu quả nguồn nhân lực và bảo đảm quyền lợi của đội ngũ.
Tuy nhiên, trong quá trình xây dựng phương án, Sở Giáo dục và Đào tạo cũng nhận thấy một số khó khăn, vướng mắc cần sớm được tháo gỡ. Theo đó, mô hình trường học có quy mô lớn hiện chưa được quy định đầy đủ về vị trí việc làm, số lượng người làm việc, số lượng phó hiệu trưởng và cơ cấu tổ chức theo quy định tại Nghị định số 299/2026/NĐ-CP ngày 28/7/2026 của Chính phủ quy định tổ chức đơn vị sự nghiệp công lập.
"Ngoài ra, đến nay vẫn chưa có các quy định, hướng dẫn cụ thể về chế độ, chính sách đối với cán bộ quản lý, giáo viên và nhân viên chịu tác động của việc sắp xếp. Đây là một trong những vướng mắc lớn, gây khó khăn cho địa phương trong quá trình cơ cấu lại đội ngũ, bố trí nhân sự phù hợp với mô hình mới và bảo đảm sự ổn định của các cơ sở giáo dục sau khi thực hiện sắp xếp", đại diện Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Lạng Sơn cho hay.