Gần 400 chuyên gia, nhà giáo thảo luận về "nhân bản hóa AI" để thúc đẩy học sâu

Ngày 25/7, Trường Phổ thông Liên cấp Olympia (phường Đại Mỗ, thành phố Hà Nội) đã tổ chức Hội thảo giáo dục thường niên Vietnam Deeper Learning Conference 2026 (VDLC 2026) với chủ đề "Humanize AI for Deeper Learning" (Nhân bản hóa AI để Học sâu).

Bước sang mùa thứ hai, sự kiện đã thu hút gần 400 giáo viên, chuyên gia và nhà quản lý giáo dục đến từ 10 tỉnh, thành phố trên cả nước như Hà Nội, Bắc Ninh, Thành phố Hồ Chí Minh, Hưng Yên, Hòa Bình, Phú Thọ..., cùng các đại biểu quốc tế đến từ Phần Lan, Nam Ninh (Trung Quốc).

Diễn ra trong bối cảnh trí tuệ nhân tạo (AI) đang tác động sâu rộng đến mọi lĩnh vực của đời sống xã hội, hội thảo tập trung thảo luận về cách thức ứng dụng AI trong giáo dục theo hướng nhân văn, hiệu quả và bền vững. Các đại biểu cùng trao đổi về vai trò của công nghệ trong việc hỗ trợ giáo viên, khơi dậy tư duy, cảm hứng học tập và thúc đẩy năng lực học sâu của học sinh, thay vì chỉ dừng lại ở việc đưa AI vào lớp học như một công cụ hỗ trợ kỹ thuật.

Hội thảo quy tụ nhiều diễn giả uy tín, trong đó diễn giả chính là Giáo sư, Tiến sĩ Bùi Thị Minh Hồng - Biên tập viên tạp chí Applied Psychology: An International Review, từng công tác tại 5 trường đại học lớn của Vương quốc Anh (bao gồm Đại học Southampton và Đại học Bath) và được Forbes Việt Nam vinh danh trong danh sách 20 Phụ nữ truyền cảm hứng năm 2021.

Bên cạnh đó còn có sự tham gia của Phó Giáo sư, Tiến sĩ Phạm Sỹ Nam - Giảng viên cao cấp, Trưởng bộ môn, chủ nhiệm chuyên ngành Lý luận và phương pháp dạy học tại Trường Đại học Sài Gòn, Thành viên biên soạn Chương trình Giáo dục phổ thông môn Toán và là tác giả Sách giáo khoa Toán (bộ sách Cánh Diều) từ lớp 6-12; Tiến sĩ Nguyễn Ngọc Ánh và Tiến sĩ Đỗ Thùy Linh (Giảng viên khoa Sư phạm, Trường Đại học Giáo dục, Đại học Quốc gia Hà Nội); Tiến sĩ Phạm Thị Lan và Tiến sĩ Kiều Phương Thùy (Giảng viên chính, Khoa Công nghệ thông tin, Trường Toán học và Công nghệ thông tin, Trường Đại học Sư phạm Hà Nội); Thạc sĩ Sabina Mammadova - Đại sứ Kahoot! toàn cầu, Huấn luyện viên Học thuật tại Trường Quốc tế One World (OWIS, Singapore) và Thạc sĩ Mark Alceso - Trưởng bộ phận Khảo thí IGCSE, Điều phối viên môn Lý thuyết nhận thức (TOK) tại Trường Quốc tế One World (OWIS), chuyên gia đào tạo giáo viên chính thức của tổ chức IB.

Giáo viên cần giúp học sinh sử dụng AI một cách chủ động và có tư duy phản biện

Chia sẻ tại hội thảo, Giáo sư, Tiến sĩ Bùi Thị Minh Hồng cho rằng việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong giáo dục cần được nhìn nhận ở góc độ sử dụng đúng mục đích, đúng phạm vi và đúng vai trò, thay vì chỉ tập trung vào việc giáo viên có sử dụng AI hay không.

Dẫn kết quả từ chuỗi nghiên cứu kéo dài nhiều năm với hơn 1.800 khảo sát cùng hàng trăm công trình nghiên cứu về AI trong giáo dục, bà cho biết việc tiếp cận AI không đồng nghĩa với việc nâng cao năng lực ứng dụng AI trong giảng dạy. Yếu tố quyết định chất lượng giáo dục vẫn là vai trò của người thầy, chứ không phải bản thân công nghệ.

Theo Giáo sư, Tiến sĩ Minh Hồng, hiện nay phần lớn giáo viên mới sử dụng AI ở những công việc mang tính hỗ trợ như tìm kiếm tài liệu, xây dựng ý tưởng bài giảng, thiết kế hoạt động học tập hay xây dựng tiêu chí đánh giá. Đây là những nhiệm vụ thuộc "vùng ngoại biên" của hoạt động dạy học, nơi AI có thể giúp tiết kiệm thời gian và nâng cao hiệu quả công việc.

Trong khi đó, các hoạt động cốt lõi như đánh giá học sinh, phản hồi bài làm, giao tiếp, thấu hiểu tâm lý và đồng hành cùng người học vẫn cần do giáo viên trực tiếp đảm nhiệm. Đặc biệt, với học sinh dưới 18 tuổi, giáo viên giữ vai trò định hướng và kiểm soát để giúp các em hình thành tư duy độc lập, tránh phụ thuộc vào các câu trả lời có sẵn từ AI.

Một kết quả nghiên cứu khác được Giáo sư Minh Hồng chia sẻ cho thấy những giáo viên sử dụng AI thành thạo lại là nhóm thận trọng nhất khi đưa công nghệ này vào các hoạt động chuyên môn.

Theo vị giáo sư, điều này phản ánh nhận thức ngày càng rõ ràng về giới hạn của AI, đồng thời khẳng định công nghệ chỉ nên đóng vai trò hỗ trợ, còn các quyết định liên quan đến phương pháp giáo dục và sự phát triển của học sinh vẫn phải thuộc về người thầy.

Bên cạnh đó, Giáo sư, Tiến sĩ Minh Hồng cũng lưu ý AI không thể tự tạo ra đổi mới trong giáo dục. Dẫn nghiên cứu trên 729 giảng viên đại học tại Việt Nam, vị giáo sư cho rằng động lực của đổi mới đến từ việc giáo viên cùng học tập, chia sẻ kinh nghiệm, phản biện cách sử dụng AI và xây dựng các cộng đồng học tập chuyên môn, thay vì chỉ đơn thuần tiếp cận các công cụ công nghệ.

Đối với người học, Giáo sư, Tiến sĩ Minh Hồng nhấn mạnh AI chỉ phát huy hiệu quả khi đi kèm với năng lực tự điều chỉnh, bao gồm khả năng xác định mục tiêu, theo dõi quá trình học tập và tự đánh giá kết quả. Theo kết quả nghiên cứu, việc chỉ sử dụng AI đơn thuần không mang lại hiệu quả cho đa số học sinh, trong khi AI kết hợp với năng lực tự điều chỉnh có thể nâng cao đáng kể khả năng học tập và phát triển.

Từ những kết quả nghiên cứu trên, Giáo sư, Tiến sĩ Minh Hồng khuyến nghị giáo viên cần thay đổi cách tổ chức hoạt động dạy học theo hướng giúp học sinh sử dụng AI một cách chủ động và có tư duy phản biện. Thay vì chỉ cấm hoặc cho phép sử dụng AI, giáo viên cần hướng dẫn học sinh xác định mục tiêu học tập trước khi sử dụng công nghệ, đồng thời yêu cầu các em tự đánh giá, giải thích những điều chỉnh sau khi tham khảo kết quả do AI tạo ra.

“Mục tiêu của giáo dục trong kỷ nguyên AI không chỉ là truyền đạt tri thức mà quan trọng hơn là rèn luyện cho học sinh khả năng tư duy, phản biện và sử dụng công nghệ một cách có trách nhiệm. Vai trò của người thầy vì thế không hề giảm đi, mà càng trở nên quan trọng trong việc dẫn dắt và phát triển năng lực học tập của người học.

Giáo viên có thể không còn là người biết tất cả mọi thứ, nhưng vẫn là người có thể dạy học sinh cách tư duy. Đó là giá trị mà AI không thể thay thế", Giáo sư, Tiến sĩ Bùi Thị Minh Hồng khẳng định.

37 phiên tham luận và workshop thực hành chuyên sâu

Vietnam Deeper Learning Conference 2026 mang đến hơn 37 phiên tham luận và workshop thực hành chuyên sâu, trải rộng trên nhiều lĩnh vực như Toán, Ngữ văn, Tiếng Anh, Lịch sử, Địa lí, Khoa học, STEM, giáo dục cảm xúc - xã hội (SEL), chương trình LiFE (Giáo dục phòng ngừa), Giáo dục Kinh tế và Pháp luật, hướng nghiệp...

Các phiên chuyên đề được dẫn dắt bởi đội ngũ giáo viên của Trường Phổ thông Liên cấp Olympia, Trường Edison Schools Ecopark, Trường Mầm non Nanning Meisha (Trung Quốc), Đại học Oulu (Phần Lan) cùng nhiều chuyên gia giáo dục trong nước và quốc tế.

Nhiều workshop tập trung vào đổi mới phương pháp dạy học theo từng môn học. Với môn Toán, Nghiên cứu sinh Trần Quốc Dân - Hiệu trưởng Trường Tiểu học và Trung học cơ sở Olympia chia sẻ về "Học Toán với tư duy phát triển", trong khi Thạc sĩ Đặng Thu Hương giới thiệu các hoạt động đọc - viết trong môn Toán nhằm phát triển năng lực tư duy và diễn đạt toán học. Với giáo viên trung học, Thạc sĩ Trần Minh Sơn trình bày về việc vận dụng Approaches to Learning (IB-ATL) trong giảng dạy Toán theo chuẩn Tú tài Quốc tế (IB).

Với môn Ngữ văn, workshop "Ngữ văn THCS: Cách tạo Prompt trong dạy học Ngữ văn" do Thạc sĩ Kiều Thị Huế, Thạc sĩ Nguyễn Thị Huệ và cô Phan Thị Thanh Hà chủ trì giới thiệu phương pháp xây dựng câu lệnh (prompt) hiệu quả để hỗ trợ học sinh khai thác AI một cách sáng tạo nhưng vẫn bảo đảm phát triển tư duy và năng lực cảm thụ văn học.

Bên cạnh hệ thống workshop ngắn, Vietnam Deeper Learning Conference 2026 còn tổ chức chuỗi Deep Dive, tạo điều kiện để đại biểu đi sâu vào từng chủ đề, trực tiếp thực hành, trao đổi chuyên môn và xây dựng giải pháp ứng dụng trong thực tiễn.

Các phiên Deep Dive được thiết kế với quy mô chuyên sâu, hướng tới từng nhóm đối tượng cụ thể như giáo viên theo môn học, cán bộ quản lý, chuyên gia thiết kế chương trình hay đội ngũ phụ trách đổi mới giáo dục.

Trong lĩnh vực STEM, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Phạm Sỹ Nam dẫn dắt Deep Dive với nội dung "Từ bài giảng truyền thống đến thiết kế hoạt động sinh động với AI". Phiên thảo luận dành cho giáo viên Toán và Khoa học sẽ hướng dẫn cách chuyển đổi bài giảng truyền thống thành các hoạt động học tập tương tác, lấy học sinh làm trung tâm với sự hỗ trợ của AI.

Ở lĩnh vực Khoa học xã hội, Tiến sĩ Nguyễn Ngọc Ánh chia sẻ tại Deep Dive "AI và năng lực số dành cho giáo viên Địa lí trong dạy học, đánh giá và nghiên cứu kỷ nguyên số". Nội dung tập trung vào việc phát triển năng lực số, khai thác AI trong thiết kế bài giảng, kiểm tra đánh giá và nghiên cứu khoa học giáo dục dành cho giáo viên Địa lí, Lịch sử và Giáo dục Kinh tế - Pháp luật.

Thông qua chuỗi hoạt động học thuật và các phiên trao đổi chuyên môn, Vietnam Deeper Learning Conference 2026 đã tạo diễn đàn kết nối các nhà giáo dục trong nước và quốc tế, đồng thời góp phần thúc đẩy những cách tiếp cận mới trong việc ứng dụng AI nhằm nâng cao chất lượng dạy học và phát triển năng lực học tập sâu cho học sinh trong bối cảnh giáo dục đang chuyển đổi mạnh mẽ.

Một số hình ảnh tại Hội thảo giáo dục thường niên Vietnam Deeper Learning Conference 2026: