Theo Ủy ban nhân dân tỉnh Quảng Ninh, việc tổ chức đưa đón học sinh bằng xe buýt điện là giải pháp đồng bộ về giáo dục, giao thông, an sinh xã hội và chuyển đổi xanh, cụ thể hóa các chủ trương của Trung ương và của tỉnh về phát triển giao thông xanh, chuyển đổi năng lượng, phát triển vận tải hành khách công cộng và bảo đảm trật tự, an toàn giao thông; lấy học sinh làm trung tâm, đặt yêu cầu an toàn trong quá trình vận hành lên hàng đầu trong toàn bộ quá trình chuẩn bị, tổ chức vận hành và đánh giá kết quả.
Quan điểm của tỉnh là việc triển khai phải đúng thẩm quyền, trình tự, thủ tục; bảo đảm công khai, minh bạch, tiết kiệm, hiệu quả, phù hợp với nhu cầu thực tế và khả năng cân đối nguồn lực; phân định rõ trách nhiệm giữa cơ quan quản lý nhà nước, cơ sở giáo dục, đơn vị cung cấp dịch vụ và cha mẹ học sinh.
Tổ chức thực hiện theo lộ trình, bảo đảm đồng bộ, khả thi, an toàn, hiệu quả; chỉ đưa vào vận hành các tuyến, phương tiện và hạng mục đã đáp ứng đầy đủ điều kiện theo quy định.
Phương án tối ưu để giảm phương tiện cá nhân, giảm ùn tắc và nguy cơ mất an toàn giao thông
Trao đổi với phóng viên Tạp chí điện tử Giáo dục Việt Nam, đại diện Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Quảng Ninh cho biết, Sở được giao nhiệm vụ là đơn vị chỉ đạo, hướng dẫn các cơ sở giáo dục rà soát, cập nhật và tổng hợp nhu cầu sử dụng dịch vụ đưa đón học sinh; cung cấp đầy đủ, kịp thời thông tin về số lượng học sinh, khu vực cư trú, thời gian học tập và các thông tin cần thiết; phối hợp với Sở Xây dựng xây dựng, rà soát, điều chỉnh tuyến, lịch trình, vị trí điểm đón, trả và quy mô phương tiện phù hợp.
Chỉ đạo các cơ sở giáo dục bố trí đầu mối, khu vực đón, trả học sinh; phối hợp với cha mẹ học sinh và đơn vị cung cấp dịch vụ tổ chức quản lý, đưa, đón, bàn giao học sinh, bảo đảm an toàn, chặt chẽ, phù hợp với điều kiện thực tế của từng trường.
Chỉ đạo tổ chức thông tin, tuyên truyền, hướng dẫn học sinh chấp hành nội quy, quy định và kỹ năng an toàn khi sử dụng xe buýt; theo dõi, kiểm tra việc thực hiện tại các cơ sở giáo dục, kịp thời phối hợp xử lý các tình huống phát sinh; tổng hợp khó khăn, vướng mắc, đề xuất điều chỉnh, gửi Sở Xây dựng tổng hợp, báo cáo Ủy ban nhân dân tỉnh.
Mục tiêu của Sở cũng như chỉ đạo của Ủy ban nhân dân tỉnh là tổ chức mô hình đưa đón học sinh bằng xe buýt điện an toàn, văn minh, hiện đại, thuận tiện; nâng cao chất lượng phục vụ học sinh; giảm phương tiện cá nhân, giảm ùn tắc và nguy cơ mất an toàn giao thông tại khu vực trường học; từng bước hình thành thói quen sử dụng phương tiện vận tải hành khách công cộng.
Ứng dụng chuyển đổi số trong quản lý, vận hành; áp dụng các giải pháp công nghệ kết nối giữa nhà trường, phụ huynh và đơn vị vận hành nhằm bảo đảm an toàn, thuận tiện, minh bạch;
Đánh giá đầy đủ nhu cầu, mức độ an toàn, chất lượng dịch vụ, hiệu quả vận hành, chi phí ngân sách và khả năng huy động nguồn lực để hoàn thiện mô hình, làm cơ sở kịp thời điều chỉnh và xem xét nhân rộng khi đủ điều kiện.
Cũng theo đại diện Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Quảng Ninh, trước mắt việc đưa đón học sinh được thí điểm trên địa bàn các phường Hạ Long, Hồng Gai và Hà Tu, tỉnh Quảng Ninh - khu vực có mật độ trường học, học sinh và nhu cầu đi lại lớn, thường xuyên xảy ra ùn tắc giao thông trong các khung giờ đưa đón học sinh; đồng thời có điều kiện hạ tầng cơ bản đáp ứng yêu cầu tổ chức vận tải bằng xe buýt điện.
Đối tượng phục vụ là học sinh đang theo học tại các trường có cấp tiểu học, trung học cơ sở và trung học phổ thông trên địa bàn các phường Hạ Long, Hồng Gai và Hà Tu, có nhu cầu, đăng ký sử dụng dịch vụ và được bố trí theo khả năng phục vụ của từng tuyến.
Thời gian thực hiện: trong năm học 2026-2027. Hoàn thành các điều kiện chuẩn bị, kiểm tra, nghiệm thu trước ngày 30/8/2026 để sẵn sàng vận hành theo kế hoạch năm học; tổ chức sơ kết sau học kỳ I và tổng kết khi kết thúc năm học.
Tổ chức vận hành 6 tuyến xe buýt điện, dự kiến phục vụ 2.151/2.596 học sinh
Theo đại diện Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Quảng Ninh, việc tổ chức sẽ vận hành mạng lưới gồm 6 tuyến xe buýt điện đưa đón học sinh, kết nối giữa khu dân cư, các điểm đón, trả học sinh với trường hoặc cụm trường; dự kiến phục vụ 2.151/2.596 học sinh có nhu cầu theo phương án tuyến, đạt khoảng 82,9%. Tuyến, điểm đón, trả được xác định trên cơ sở nhu cầu thực tế, thời gian học tập, điều kiện hạ tầng giao thông, bảo đảm thuận tiện, an toàn và hạn chế ùn tắc, xung đột giao thông.
Giai đoạn đầu dự kiến bố trí khoảng 50 xe buýt điện loại 30 chỗ để tổ chức đưa đón học sinh trong năm học 2026-2027. Trường hợp nhu cầu tăng, việc bổ sung phương tiện được xem xét trên cơ sở kết quả triển khai thực hiện Đề án, khả năng cân đối nguồn lực và quyết định của cấp có thẩm quyền; tổng số phương tiện theo định hướng của Đề án không vượt quá 100 xe.
Phương tiện, lái xe, nhân viên phục vụ và đơn vị vận hành phải đáp ứng đầy đủ các quy chuẩn, tiêu chuẩn kỹ thuật, điều kiện kinh doanh vận tải bằng xe ô tô và các quy định của pháp luật về trật tự, an toàn giao thông đường bộ; phương tiện phải được trang bị đầy đủ thiết bị giám sát hành trình, camera, thiết bị phòng cháy, chữa cháy, dụng cụ thoát hiểm, hệ thống nhận diện và các điều kiện cần thiết khác phục vụ công tác đưa đón học sinh; đảm bảo đầy đủ yêu cầu an toàn đối với hoạt động kinh doanh vận tải và đưa đón học sinh.
Hoạt động vận hành được tổ chức phù hợp với thời gian học tập của từng cơ sở giáo dục; bảo đảm việc quản lý, đón, trả và vận chuyển học sinh an toàn; tăng cường sự phối hợp giữa đơn vị vận tải, nhà trường và cha mẹ học sinh trong quá trình tổ chức thực hiện. Đơn vị cung cấp dịch vụ phải xây dựng phương án vận hành, phương án bảo đảm an toàn, xử lý tai nạn, sự cố và tổ chức chạy thử trước khi vận hành chính thức.
Sở cũng chú trọng ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số trong quản lý học sinh, điều hành, theo dõi hành trình phương tiện và cung cấp thông tin cho cha mẹ học sinh, nhà trường; công khai tuyến, điểm đón, trả, giờ chạy, đường dây nóng; thiết lập hệ thống tiếp nhận, xử lý, phản hồi kiến nghị và sự cố trong quá trình vận hành; thực hiện kiểm tra, giám sát thường xuyên nhằm bảo đảm chất lượng dịch vụ, trật tự, an toàn giao thông và an ninh, an toàn trong suốt quá trình triển khai.
Về kinh phí thực hiện Đề án bao gồm kinh phí tổ chức hoạt động đưa đón học sinh bằng xe buýt điện; đầu tư, cải tạo, hoàn thiện hạ tầng kỹ thuật phục vụ hoạt động của xe buýt điện; ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý, điều hành và các chi phí cần thiết khác để tổ chức thực hiện Đề án.
Nguồn kinh phí thực hiện Đề án được bảo đảm từ ngân sách địa phương theo phân cấp, trong phạm vi dự toán được cấp có thẩm quyền giao và khả năng cân đối ngân sách; nguồn vốn của tổ chức, doanh nghiệp tham gia thực hiện Đề án và các nguồn vốn hợp pháp khác theo quy định của pháp luật.
Nhu cầu kinh phí được xác định trên cơ sở quy mô, phạm vi triển khai, phương án tổ chức vận hành và các định mức, tiêu chuẩn, đơn giá, chế độ theo quy định của pháp luật, bảo đảm tiết kiệm, hiệu quả.
Phương án tài chính và dự toán kinh phí thực hiện Đề án phải xác định rõ nguồn vốn, trách nhiệm bảo đảm kinh phí của các cơ quan, đơn vị và tiến độ bố trí nguồn lực; phù hợp với khả năng cân đối ngân sách nhà nước và đúng quy định của pháp luật.
Xây dựng cơ chế, chính sách hỗ trợ hoạt động đưa đón học sinh, khuyến khích các tổ chức, doanh nghiệp tham gia đầu tư, cung cấp dịch vụ đưa đón học sinh bằng xe buýt điện, trình cấp có thẩm quyền xem xét, quyết định; bảo đảm phù hợp với tiến độ triển khai Đề án.
Việc lựa chọn đơn vị cung cấp dịch vụ; quản lý, sử dụng, thanh toán và quyết toán kinh phí; đầu tư, quản lý, khai thác tài sản và hạ tầng phục vụ Đề án thực hiện theo quy định của pháp luật về ngân sách nhà nước, đầu tư công (đối với các nội dung thuộc phạm vi điều chỉnh của pháp luật về đầu tư công), giá, đấu thầu, quản lý, sử dụng tài sản công và các quy định pháp luật có liên quan.
Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Quảng Ninh cũng chỉ đạo các cơ sở giáo dục thuộc phạm vi triển khai Đề án phối hợp với đơn vị vận hành và cha mẹ học sinh rà soát, cập nhật nhu cầu sử dụng dịch vụ; bố trí đầu mối, khu vực đón, trả học sinh; tuyên truyền, hướng dẫn học sinh chấp hành nội quy, quy định và kỹ năng an toàn khi sử dụng xe buýt điện; phối hợp tổ chức đón, trả, giao, nhận học sinh chặt chẽ, an toàn; kịp thời phối hợp xử lý các tình huống phát sinh, cung cấp đầy đủ thông tin phục vụ tổ chức vận hành.
Đơn vị vận hành dịch vụ đưa đón học sinh bằng xe buýt điện tổ chức cung cấp dịch vụ theo đúng phương án tổ chức vận hành được cấp có thẩm quyền phê duyệt và hợp đồng đã ký; bảo đảm chất lượng dịch vụ, an toàn kỹ thuật phương tiện, an toàn giao thông, an ninh, trật tự và đầy đủ các điều kiện kinh doanh vận tải theo quy định. Tổ chức quản lý, điểm danh, giám sát học sinh trong suốt quá trình đưa đón; ứng dụng công nghệ trong quản lý, điều hành, theo dõi hành trình; cung cấp kịp thời thông tin cho cơ sở giáo dục và cha mẹ học sinh; phối hợp xử lý các tình huống phát sinh trong quá trình vận hành.
Đầu tư, hoàn thiện trạm sạc và các hạng mục hạ tầng kỹ thuật thuộc trách nhiệm của đơn vị, bảo đảm tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật, an toàn điện, phòng cháy, chữa cháy và đủ điều kiện vận hành trước ngày 30/8/2026.
Đối với Ủy ban nhân dân các phường Hạ Long, Hồng Gai và Hà Tu, Ủy ban nhân dân phường Hà Tu chủ trì thực hiện các thủ tục và tổ chức đầu tư xây dựng bãi đỗ xe tại vị trí bãi đất tiếp giáp đường Nguyễn Thị Minh Khai, khu Hà Phong 5, phường Hà Tu, thuộc quỹ đất có ký hiệu 3C.BX-01 thuộc Điều chỉnh Quy hoạch phân khu 3 được Ủy ban nhân dân tỉnh phê duyệt tại Quyết định số 2702/QĐ-UBND ngày 23/9/2024; hoàn thành, bảo đảm đủ điều kiện đưa vào sử dụng trước ngày 10/8/2026.
Ủy ban nhân dân các phường chủ trì, phối hợp với Sở Xây dựng, các cơ sở giáo dục và cơ quan liên quan rà soát, xác định vị trí các điểm đón, trả học sinh; tổ chức đầu tư, cải tạo, hoàn thiện hạ tầng điểm đón, trả trên địa bàn, hoàn thành trước ngày 15/8/2026.
Chủ trì xây dựng, triển khai phương án tổ chức giao thông tại khu vực cổng trường và các điểm đón, trả học sinh; phối hợp bảo đảm trật tự, an toàn giao thông trong quá trình vận hành.
Tổ chức tuyên truyền, vận động người dân, cha mẹ học sinh đồng thuận, tạo điều kiện cho học sinh sử dụng dịch vụ đưa đón bằng xe buýt điện; giải quyết theo thẩm quyền và phối hợp thực hiện các nhiệm vụ của Đề án trên địa bàn; kịp thời báo cáo Sở Xây dựng các khó khăn, vướng mắc vượt thẩm quyền.