Kết nối Trung Quốc – ASEAN qua giáo dục STEM: Cùng nâng cao năng lực giáo viên trong kỷ nguyên số

28/07/2026 13:17

GDVN -Việc Trường ĐH Sư phạm - ĐH Đà Nẵng tham gia đồng tổ chức chương trình trong khuôn khổ Tuần lễ Hợp tác giáo dục Trung Quốc - ASEAN năm 2026 cho thấy vai trò ngày càng rõ nét của UED trong quốc tế hóa giáo dục và mở rộng hợp tác học thuật trong khu vực.

Ngày 28/7/2026, tại Qúy Châu (Trung Quốc), trong khuôn khổ Tuần lễ Hợp tác giáo dục Trung Quốc - ASEAN năm 2026, Trường Đại học Sư phạm - Đại học Đà Nẵng (UED) phối hợp với Học viện Nhân văn và Kĩ thuật Quý Dương tổ chức khai mạc Chương trình bồi dưỡng nâng cao năng lực giáo viên STEM Trung Quốc - ASEAN năm 2026.

Chương trình diễn ra từ ngày 28/7 đến 2/8/2026, với sự tham gia của các nhà giáo, chuyên gia giáo dục đến từ Trung Quốc, Việt Nam và Thái Lan.

Đây là một trong những hoạt động có ý nghĩa thiết thực trong khuôn khổ Tuần lễ Hợp tác giáo dục Trung Quốc - ASEAN, góp phần mở rộng không gian hợp tác giữa các cơ sở giáo dục, tăng cường trao đổi học thuật và cùng tìm kiếm những mô hình mới trong đào tạo, bồi dưỡng giáo viên đáp ứng yêu cầu của giáo dục trong thời đại số.

Tham dự chương trình, bên cạnh đội ngũ giảng viên, chuyên gia của cơ sở chủ nhà và đơn vị đồng tổ chức (Trường Đại học Sư phạm - Đại học Đà Nẵng), Viện Nghiên cứu và đào tạo Việt Anh (VNUK) thuộc Đại học Đà Nẵng, Trường Đại học Sư phạm Thành phố Hồ Chí Minh, Trường Đại học Sư phạm - Đại học Huế, Trường Đại học Quảng Bình, Trường Đại học Phạm Văn Đồng và Đại học hoàng gia Sakon Nakhon của Thái Lan.

Sự hiện diện của các đại biểu, giảng viên và giáo viên đến từ nhiều cơ sở giáo dục trong khu vực đã tạo nên một không gian học thuật đa chiều, nơi kinh nghiệm giáo dục, phương pháp giảng dạy và những cách tiếp cận mới về STEM có cơ hội được chia sẻ, đối thoại và cùng phát triển.

2aoboqnvuntovwtajvdl4njryezqupuxvhxsoy64.jpg
Các đại biểu tham dự chương trình (Ảnh: BTC)

STEM – từ phương pháp giáo dục đến năng lực kiến tạo tương lai

Phát biểu tại lễ khai mạc, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Võ Văn Minh, Hiệu trưởng Trường Đại học Sư phạm - Đại học Đà Nẵng, nhấn mạnh rằng lịch sử phát triển của nhân loại cho thấy mỗi cuộc cách mạng công nghệ đều kéo theo những thay đổi sâu sắc trong giáo dục.

Ngày nay, sự phát triển nhanh chóng của trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn và công nghệ số đang mở ra một bước chuyển có tính lịch sử đối với giáo dục. Trong bối cảnh đó, điều cần thay đổi không chỉ là phương pháp dạy học hay những công cụ hỗ trợ giảng dạy, mà sâu xa hơn là cách giáo dục chuẩn bị cho thế hệ tương lai năng lực thích ứng với một thế giới luôn biến đổi.

Theo đó, giáo viên của thời đại mới không chỉ dừng lại ở vai trò truyền đạt tri thức. Người giáo viên cần trở thành người kiến tạo môi trường học tập, truyền cảm hứng sáng tạo và dẫn dắt học sinh hình thành năng lực tư duy, hợp tác, đổi mới và sử dụng công nghệ một cách có trách nhiệm.

2aoboqnvuogusqlzxygqnks0mqvj3yetls3mfoei.jpg
PGS.TS. Võ Văn Minh, Hiệu trưởng Trường Đại học Sư phạm – Đại học Đà Nẵng phát biểu tại Lễ Khai mạc. (Ảnh: BTC)

Trong tiến trình đó, giáo dục STEM có một vị trí đặc biệt. STEM không đơn thuần là sự kết hợp của khoa học, công nghệ, kỹ thuật và toán học. Ở cấp độ sâu hơn, STEM là một cách tiếp cận giáo dục nhằm hình thành năng lực giải quyết vấn đề, tư duy sáng tạo, khả năng kết nối kiến thức liên ngành và năng lực vận dụng tri thức vào những vấn đề thực tiễn của cuộc sống.

Đó cũng là lý do việc nâng cao năng lực giáo viên STEM ngày càng trở thành một yêu cầu quan trọng đối với các hệ thống giáo dục.

Khi công nghệ thay đổi nhanh hơn tốc độ cập nhật của chương trình và sách giáo khoa, năng lực của giáo viên chính là yếu tố quyết định khả năng chuyển hóa những tiến bộ công nghệ thành giá trị giáo dục. Một nền giáo dục có thể tiếp cận những công nghệ hiện đại, nhưng nếu thiếu đội ngũ giáo viên có năng lực thiết kế hoạt động học tập, tổ chức trải nghiệm và dẫn dắt học sinh khám phá tri thức thì công nghệ khó có thể phát huy đầy đủ giá trị.

Vì vậy, đầu tư cho giáo viên chính là đầu tư cho tương lai. Và nâng cao năng lực giáo viên STEM không chỉ nhằm tạo ra những giờ học STEM tốt hơn, mà còn góp phần hình thành một thế hệ học sinh có khả năng tư duy khoa học, làm việc liên ngành, thích ứng với công nghệ và chủ động tham gia giải quyết những vấn đề phức tạp của xã hội.

Hợp tác giáo dục để cùng giải quyết những vấn đề chung

Một trong những thông điệp được nhấn mạnh tại lễ khai mạc là ý nghĩa của việc xây dựng một không gian hợp tác giáo dục xuyên biên giới.

Theo Phó Giáo sư, Tiến sĩ Võ Văn Minh, giá trị lớn nhất của chương trình không chỉ nằm ở các nội dung chuyên môn về STEM, trí tuệ nhân tạo hay chuyển đổi số, mà còn ở việc tạo dựng một diễn đàn để các nhà quản lí, nhà khoa học, chuyên gia và giáo viên đến từ nhiều quốc gia cùng chia sẻ kinh nghiệm, học hỏi lẫn nhau và cùng kiến tạo những giải pháp mới cho giáo dục.

Trong một thế giới ngày càng kết nối, những thách thức lớn của giáo dục không còn là vấn đề riêng của từng quốc gia. Chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo, biến đổi khí hậu, phát triển bền vững hay yêu cầu hình thành nguồn nhân lực chất lượng cao đều là những vấn đề có tính khu vực và toàn cầu.

Điều đó đặt ra yêu cầu về một cách tiếp cận mới trong hợp tác giáo dục: từ giao lưu, trao đổi đoàn và trao đổi sinh viên, tiến tới hợp tác sâu hơn về đào tạo giáo viên, nghiên cứu khoa học, phát triển chương trình, xây dựng học liệu, chuyển giao công nghệ giáo dục và cùng giải quyết những bài toán thực tiễn.

Trong ý nghĩa đó, chương trình bồi dưỡng giáo viên STEM Trung Quốc - ASEAN năm 2026 có thể được xem như một mô hình hợp tác có chiều sâu, trong đó STEM vừa là nội dung chuyên môn, vừa là ngôn ngữ chung để kết nối các nền giáo dục.

Bởi cùng với những khác biệt về văn hóa, ngôn ngữ và mô hình giáo dục, Trung Quốc và các quốc gia trong ASEAN đang đứng trước nhiều yêu cầu tương đồng: nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, phát triển khoa học - công nghệ, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và chuẩn bị cho thế hệ trẻ năng lực thích ứng với tương lai.

STEM, vì thế, không chỉ kết nối các môn học mà còn có thể kết nối các nhà trường, các quốc gia và các cộng đồng giáo dục.

UED – từ đào tạo giáo viên đến kết nối hệ sinh thái giáo dục khu vực

Việc Trường Đại học Sư phạm - Đại học Đà Nẵng tham gia đồng tổ chức chương trình trong khuôn khổ Tuần lễ Hợp tác giáo dục Trung Quốc - ASEAN năm 2026 cũng cho thấy vai trò ngày càng rõ nét của UED trong tiến trình quốc tế hóa giáo dục và mở rộng hợp tác học thuật trong khu vực.

Là một cơ sở đào tạo giáo viên có vai trò quan trọng ở khu vực miền Trung và Tây Nguyên, UED xác định đào tạo giáo viên trong kỉ nguyên mới phải gắn chặt với đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, nghiên cứu liên ngành và hội nhập quốc tế.

Từ cách tiếp cận đó, hợp tác quốc tế của UED không chỉ hướng đến việc mở rộng mạng lưới đối tác, mà ngày càng chú trọng xây dựng những chương trình hợp tác có chiều sâu, tạo ra giá trị học thuật và tác động thực chất đối với hoạt động đào tạo, nghiên cứu và phát triển đội ngũ giáo viên.

Chương trình lần này là một minh chứng cho định hướng đó.

Từ một khóa bồi dưỡng chuyên môn, sự kiện mở ra khả năng hình thành những mạng lưới hợp tác rộng hơn giữa các trường đại học sư phạm, các cơ sở giáo dục và các chuyên gia trong khu vực. Qua đó, UED có thể phát huy vai trò là một điểm kết nối giữa các cơ sở giáo dục Việt Nam với các đối tác quốc tế, đặc biệt trong những lĩnh vực có tính chiến lược như giáo dục STEM, trí tuệ nhân tạo, chuyển đổi số, khoa học giáo dục và phát triển năng lực giáo viên.

Đây cũng là hướng đi phù hợp với yêu cầu đổi mới giáo dục đại học hiện nay: các trường đại học không chỉ đào tạo nguồn nhân lực cho quốc gia mà còn cần trở thành những trung tâm kết nối tri thức, nơi các ý tưởng, công nghệ, kinh nghiệm và sáng kiến được chia sẻ, thử nghiệm và lan tỏa.

2aoboqnvunya2oldbl0yus5eguburgjskikp1umu.jpg
Lãnh đạo một số cơ sở giáo dục đại học cùng các chuyên gia, giảng viên UED tham gia chương trình.

Từ một khóa tập huấn đến những hợp tác lâu dài

Chương trình bồi dưỡng diễn ra trong 6 ngày, từ ngày 28/7 đến 2/8/2026, được kì vọng không chỉ cung cấp những kiến thức và kĩ năng chuyên môn về giáo dục STEM mà còn tạo nền tảng cho những kết nối lâu dài giữa các nhà giáo và các cơ sở giáo dục.

Điều đáng chú ý là thành phần tham dự có sự hiện diện của các trường đại học sư phạm và cơ sở giáo dục đến từ nhiều địa phương của Việt Nam, cùng với đại diện từ Trung Quốc và Thái Lan. Đây là điều kiện thuận lợi để hình thành những trao đổi đa chiều về chương trình đào tạo giáo viên, phương pháp tổ chức dạy học STEM, phát triển học liệu và ứng dụng công nghệ trong giáo dục.

Từ những kết nối ban đầu này, các bên có thể hướng tới những chương trình hợp tác sâu hơn như xây dựng mạng lưới nghiên cứu giáo dục STEM Trung Quốc - ASEAN; phát triển các chương trình bồi dưỡng giáo viên xuyên quốc gia; đồng phát triển học liệu số và tài nguyên giáo dục mở; tổ chức các dự án nghiên cứu chung về AI trong giáo dục; xây dựng các phòng thí nghiệm giáo dục STEM và không gian đổi mới sáng tạo dành cho giáo viên, sinh viên sư phạm.

Xa hơn, đó có thể là việc cùng nhau nghiên cứu những mô hình giáo dục phù hợp với đặc điểm văn hóa, kinh tế và xã hội của từng quốc gia, nhưng vẫn dựa trên những giá trị chung của giáo dục hiện đại: khoa học, sáng tạo, hợp tác và phát triển bền vững.

Phát biểu tại lễ khai mạc, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Võ Văn Minh nhấn mạnh một thông điệp giàu ý nghĩa: tri thức chỉ thực sự có giá trị khi được chia sẻ; đổi mới chỉ thực sự bền vững khi được hợp tác; và tương lai chỉ có thể được kiến tạo khi các quốc gia cùng hành động trên nền tảng của sự tin cậy, tôn trọng và hiểu biết lẫn nhau.

Trong bối cảnh đó, giáo dục STEM có thể trở thành một trong những cầu nối quan trọng của hợp tác Trung Quốc - ASEAN. Và những chương trình như khóa bồi dưỡng giáo viên STEM năm 2026 không chỉ góp phần nâng cao năng lực chuyên môn cho đội ngũ nhà giáo, mà còn đặt thêm một viên gạch cho một cộng đồng giáo dục khu vực cởi mở, sáng tạo và cùng hướng tới tương lai.

Từ Quý Châu (Trung Quốc), những kết nối hôm nay có thể mở ra những hành trình hợp tác mới ngày mai – nơi các trường đại học không chỉ cùng nhau chia sẻ tri thức, mà còn cùng nhau kiến tạo những giải pháp giáo dục cho một thế giới đang thay đổi nhanh chóng.