Theo đó, hai sinh viên y khoa của Trường Đại học Kinh doanh và Công nghệ Hà Nội đang trong thời gian đi thực tập tại Bệnh viện đa khoa Đức Giang (Hà Nội) nhưng khi livestream (phát trực tiếp) tại quầy lễ tân của bệnh viện đã chỉ tay vào màn hình và có hành vi chửi thề, nói sẽ "tiêm thuốc độc" cho một người đang tương tác trên livestream.
Ngoài ra, một sinh viên theo học ngành hộ sinh Trường Đại học Y Hà Nội khi chia sẻ trên mạng xã hội cũng đã có những phát ngôn thiếu chuẩn mực, thiếu tôn trọng người bệnh và không phù hợp với đạo đức nghề y. Cụ thể, trong video được chia sẻ, sinh viên này nói: "Bệnh nhân mắng mình 'sinh viên y thì đi ra, biết cái gì đâu, nên tí mình sẽ xếp giường cho bác ở trong góc và lấy ven trật 3 lần".
Những sự việc này đã dấy lên không ít lo ngại trong dư luận về thái độ, lối sống của những sinh viên này. Qua đó, nhiều ý kiến bày tỏ quan điểm rằng, trong các trường đại học có đào tạo sinh viên khối ngành sức khoẻ cũng cần tăng cường hơn nữa việc giáo dục đạo đức ngành y. Đồng thời, cần rèn luyện khắt khe để sinh viên sớm lĩnh hội phẩm chất "lương y như từ mẫu" ngay từ khi còn ngồi trên ghế nhà trường.
Xảy ra tiền lệ xấu, bệnh viện trở nên thận trọng hơn khi tiếp nhận sinh viên thực tập
Chia sẻ về vấn đề này, Phó Giáo sư, Tiến sĩ, Bác sĩ cao cấp Nguyễn Quốc Dũng - Phó Chủ tịch Hội Điện quang và Y học hạt nhân Việt Nam, nguyên Trưởng khoa Chẩn đoán hình ảnh, Bệnh viện Hữu Nghị Việt Xô cho rằng, trong bối cảnh hiện nay, sự thay đổi nhanh chóng của đời sống xã hội cùng với sự phát triển mạnh mẽ của mạng xã hội đã tác động sâu sắc đến nhận thức, hành vi và cách ứng xử của giới trẻ.
Khi hoạt động trên mạng xã hội, sinh viên có thể không lường trước được những hệ lụy nhưng trên thực tế, những phát ngôn và hành vi đó trên mạng xã hội lại có ảnh hưởng rất lớn đến chính các sinh viên và nhà trường. Thực tế phản ứng, bình luận của đông đảo người dùng mạng xã hội là minh chứng cho hậu quả dễ thấy này.
Phó Giáo sư Nguyễn Quốc Dũng bày tỏ: "Sự việc xảy ra vừa qua ít nhiều làm ảnh hưởng đến uy tín cơ sở đào tạo, ảnh hưởng cả với các sinh viên học khối ngành sức khoẻ ở các trường đó.
Bệnh viện không chỉ là nơi khám, chữa bệnh mà còn là môi trường đào tạo đặc thù. Vì vậy, các cơ sở y tế luôn đặt yêu cầu rất cao đối với ý thức kỷ luật, đạo đức nghề nghiệp và việc tuân thủ quy chế của sinh viên thực tập.
Khi xảy ra những vụ việc gây dư luận không tốt, đặc biệt liên quan đến quyền riêng tư của người bệnh hay hình ảnh của bệnh viện, các đơn vị tiếp nhận thực tập có thể trở nên thận trọng hơn trong quá trình phối hợp đào tạo sinh viên thực tập. Tuy không đồng nghĩa với việc bệnh viện sẽ từ chối sinh viên của một trường cụ thể, nhưng khiến các cơ sở y tế siết chặt hơn quy trình lựa chọn, quản lý và giám sát sinh viên trong thời gian thực hành lâm sàng vào những đợt thực tập tiếp theo".
Cùng quan điểm về vấn đề này, ông Bùi Văn Phương - Đại biểu Quốc hội khóa XIII, XIV cho rằng, tính chất đặc thù của ngành y, một lĩnh vực gắn trực tiếp với sức khỏe, tính mạng con người lại thường xuyên tiếp xúc với bệnh nhân nên đòi hỏi chuẩn mực đạo đức rất cao.
Chính vì vậy, bất kỳ hành vi nào chưa phù hợp của người học ngành y đều dễ tạo ra phản ứng mạnh mẽ từ dư luận và lan tỏa rộng rãi hơn nhiều so với các ngành nghề khác. Từ góc độ quản lý giáo dục, việc xử lý kỷ luật đối với những sinh viên vi phạm là cần thiết nhằm bảo đảm tính nghiêm minh của các quy định và giữ gìn kỷ cương trong môi trường đào tạo cũng như bệnh viện. Tuy nhiên, điều lo ngại nhất chính là hệ quả sau những hành vi thiếu kiểm soát của các sinh viên này để lại.
Bên cạnh đó, ông Bùi Văn Phương cũng cho rằng, sau sự việc này thì Trường Đại học Y Hà Nội cũng như Trường Đại học Kinh doanh và Công nghệ Hà Nội cũng nên nhìn nhận và đánh giá lại các quy trình đào tạo chuyên môn và việc giáo dục, nâng cao y đức nghề nghiệp của các sinh viên.
"Đây chỉ mới là các sinh viên đi thực tập mà các em đã có những phát ngôn và suy nghĩ coi thường sức khỏe của người khác như "dọa tiêm thuốc độc" hay "dọa lấy ven trật 3 lần". Nếu không được nâng cao đạo đức nghề nghiệp hơn nữa, không chỉ với các sinh viên vi phạm mà đối với các sinh viên khác đang theo học thì rất có thể sau này khi các em ra trường, hành nghề sẽ có nhiều hệ lụy hơn nữa", ông Bùi Văn Phương nhấn mạnh.
Với các bệnh viện, ông Phương cho rằng, với các trường đại học có sinh viên khi thực tập nhưng từng để lại "tai tiếng" cũng khiến cho các cơ sở y tế này thận trọng và cân nhắc hơn khi bố trí vị trí thực tập cho các sinh viên.
Qua đó, ông Bùi Văn Phương nhận định: "Quan trọng là sau khi sự việc xảy ra, chính các trường đại học cũng nên có sự đánh giá tổng quan về kiến thức chuyên môn mà sinh viên đã tiếp thu cũng như phẩm chất y đức mà các em có được. Đặc biệt là việc đánh giá trước khi cử các sinh viên đến cơ sở y tế để thực hành.
Bên cạnh đó, ngoài các khung xử lý sinh viên vi phạm trong quá trình học tập tại trường hoặc đi thực tập tại các cơ sở y tế như hiện nay thì các trường cũng nên bổ sung thêm các quy định trong lối ứng xử, phát ngôn trên các nền tảng mạng xã hội để các em có hành động chuẩn mực hơn".
Cần nâng cao hơn nữa việc giáo dục đạo đức hành nghề cho sinh viên y khoa
Theo Bác sĩ Nguyễn Quốc Dũng, qua sự việc vừa qua, các nhà trường có sinh viên vi phạm nói riêng và các trường có đào tạo khối ngành sức khỏe nói chung cần nghiêm túc nhìn nhận lại công tác giáo dục đạo đức, lối sống và văn hóa nghề nghiệp cho sinh viên.
Nếu trước đây việc đào tạo chuyên môn thường được đặt ở vị trí trung tâm thì hiện nay, giáo dục y đức, trách nhiệm nghề nghiệp, kỹ năng ứng xử và ý thức sử dụng mạng xã hội cũng phải được coi là những nội dung đồng hành liên tục đến khi sinh viên đó tốt nghiệp.
Đây là lời cảnh báo để các nhà trường đánh giá lại hiệu quả của quá trình giáo dục toàn diện, tránh tình trạng việc bồi dưỡng phẩm chất nghề nghiệp dần bị xem nhẹ trước áp lực đào tạo theo nhu cầu thị trường.
"Bên cạnh việc xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm, các trường cần xây dựng môi trường giáo dục nhân văn, lấy định hướng và cảm hóa làm trọng tâm. Theo đó, không phải cứ đuổi học sinh viên là giải pháp tối ưu, điều quan trọng hơn là giúp các em nhận ra sai lầm, có cơ hội sửa chữa và hình thành ý thức nghề nghiệp đúng đắn để trở thành những cán bộ y tế có chuyên môn và có y đức.
Hơn hết, tất cả cần rút ra kinh nghiệm về cách ứng xử, trách nhiệm khi sử dụng mạng xã hội cũng như vai trò của giáo dục đạo đức trong đào tạo nhân lực ngành y. Chỉ khi các bên cùng nhìn nhận đúng bản chất vấn đề và cùng hành động với tinh thần xây dựng, những sự việc tương tự mới có thể được hạn chế, góp phần nâng cao chất lượng đào tạo và củng cố niềm tin của xã hội đối với đội ngũ nhân viên y tế trong tương lai", Bác sĩ Nguyễn Quốc Dũng nhấn mạnh.
Cùng bày tỏ quan điểm về vấn đề này, Phó Giáo sư Trần Hậu - Uỷ viên Hội đồng tư vấn về Khoa học - Giáo dục và Môi trường (nay là Hội đồng tư vấn về Khoa học công nghệ và Chuyển đổi số) thuộc Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam cho rằng, sự việc vừa qua có thể là một phút bồng bột, thiếu suy nghĩ của các sinh viên, thế nhưng nó để lại hệ lụy rất lớn, ảnh hưởng đến sự nghiệp học tập của sinh viên đó.
Phó Giáo sư Trần Hậu nhấn mạnh, sự việc lần này tuy không phải là phổ biến nhưng nó chính là hồi chuông báo động về ý thức, cảnh báo để trường đại học có đào tạo khối ngành sức khỏe xem xét lại chất lượng đào tạo chung.
Trong quan niệm của người Việt Nam từ nhiều đời nay, có hai nghề được người dân tôn kính gọi là thầy, đó là "thầy giáo" và "thầy thuốc". Bởi lẽ, cả hai danh xưng này đều gắn liền với hai chữ "tôn sư" và đạo đức cao cả, đại diện cho những người mang lại tri thức, sự sống và lòng nhân ái để phục vụ con người và xã hội. Vì thế, đối với những người hoạt động trong ngành y tế, ngoài trách nhiệm cứu người thì họ còn phải là điểm tựa tinh thần cho người bệnh theo đúng ý nghĩa "lương y như từ mẫu".
Việc có các sinh viên theo học khối ngành sức khỏe, dù đang trong thời gian thực tập tại bệnh viện nhưng đã có những phát ngôn thiếu suy nghĩ, nếu không được chấn chỉnh thì sẽ là hệ lụy rất lớn nếu sau này các em tốt nghiệp và trực tiếp hành nghề.
"Có thể thấy rằng, vấn đề ở đây không phải sinh viên chưa từng được học về y đức mà là quá trình đào tạo chưa giúp họ chuyển những nguyên tắc đã tiếp nhận thành cách ứng xử phù hợp trong từng hoàn cảnh nghề nghiệp.
Vì vậy, thông qua những sự việc đã xảy ra, các trường đại học hiện đang đào tạo sinh viên khối ngành sức khỏe hiện nay cũng nên tăng cường hoặc cải tiến phương pháp dạy học gắn với nâng cao phẩm chất y đức của sinh viên. Quan trọng hơn cả là tạo được lòng nhân ái xuất phát từ chính mỗi sinh viên chứ không phải để các em tự bộc phát hành động trước mỗi sự việc mà các em đối diện", Phó Giáo sư Trần Hậu cho hay.