Bộ Giáo dục và Đào tạo đang tổ chức lấy ý kiến dự thảo Hướng dẫn tổ chức phong trào rèn luyện thể chất và thực hành nghệ thuật cho học sinh trong các cơ sở giáo dục phổ thông từ năm học 2026-2027.
Học sinh tự nguyện đăng ký theo nguyện vọng
Căn cứ vào nội dung của dự thảo này, các trường được yêu cầu khảo sát, công khai khả năng đáp ứng và tạo điều kiện để học sinh tự nguyện đăng ký ít nhất một môn thể thao, một loại hình nghệ thuật hay chơi một loại nhạc cụ.
Việc lựa chọn của học sinh dựa trên năng lực, sở thích và tình trạng sức khỏe, hoàn cảnh của từng học sinh. Nhà trường tổ chức các hoạt động phù hợp với điều kiện sân bãi, cơ sở vật chất, đội ngũ và đặc điểm của từng địa phương.
Cũng theo dự thảo này, các hoạt động thể thao, nghệ thuật có thể được bố trí trong buổi học thứ hai tại những trường có tổ chức dạy và học hai buổi/ngày, có thể thực hiện việc lồng ghép vào các hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp, sinh hoạt tập thể, hoặc có thể triển khai thông qua các câu lạc bộ, đội nhóm, ngày hội, hội diễn, triển lãm, giao lưu và thi đấu.
Việc tổ chức cũng phải đảm bảo không làm tăng thời lượng học chính khóa, không gây quá tải cho học sinh, giáo viên cũng như không được làm phát sinh thêm hồ sơ, sổ sách.
Góp ý về nội dung dự thảo này, trao đổi với phóng viên Tạp chí điện tử Giáo dục Việt Nam, cô Hà Thị Kim Sa, Hiệu trưởng Trường trung học cơ sở - trung học phổ thông Hồng Hà cho rằng, đây là một định hướng rất tích cực từ Bộ, phù hợp với mục tiêu là phát triển toàn diện cho học sinh.
Theo cô Hà Thị Kim Sa, việc học sinh thường xuyên tham gia vào một môn thể thao, một hoạt động nghệ thuật sẽ giúp cho các em rèn luyện sức khỏe, tăng khả năng cảm thụ nghệ thuật, phát triển sự tự tin, tinh thần hợp tác và khám phá năng khiếu của bản thân.
Tại Thành phố Hồ Chí Minh, nhiều trường vẫn đang có các câu lạc bộ liên quan đến thể thao, nghệ thuật, kỹ năng sống được bố trí hai tiết cố định/tuần, thường tổ chức vào buổi học thứ Hai.
Tuy nhiên, cô Hà Thị Kim Sa cũng nêu thách thức lớn nhất với nhiều trường chính là đội ngũ giáo viên phụ trách.
“Trường học sẽ rất khó có sẵn giáo viên đủ chuyên môn để có thể tổ chức nhiều môn thể thao, hay nhiều loại hình nghệ thuật khác nhau”, cô Hà Thị Kim Sa nhấn mạnh.
Do vậy, cô đề xuất, đối với các trường tùy theo nguồn lực thực tế thì có thể thuê người hướng dẫn bên ngoài, phối hợp với các chuyên gia, nghệ nhân hoặc huấn luyện viên.
Đồng thời, các trường có thể kết hợp với hội phụ huynh để tìm những người có chuyên môn, kinh nghiệm và sẵn sàng đồng hành cùng với nhà trường trong một số hoạt động dành cho học sinh.
Song song đó, cô Hà Thị Kim Sa còn đề cập đến vấn đề hạn chế kinh phí của trường học, nên cũng có thể áp dụng việc lựa chọn một vài giáo viên thể dục hoặc nghệ thuật đưa đi tập huấn chuyên sâu.
Sau đó, những thầy cô này sẽ về trường tập huấn, hướng dẫn cho những giáo viên còn lại trong trường để có thể thực hiện công tác giảng dạy cho học sinh.
Còn theo Thạc sĩ Huỳnh Thanh Phú – Hiệu trưởng Trường trung học phổ thông Bùi Thị Xuân (phường Bến Thành, Thành phố Hồ Chí Minh), khi thực hiện hướng dẫn này thì các điều kiện về sân bãi và cơ sở vật chất cũng là bài toán các trường cần tính đến.
Thầy Huỳnh Thanh Phú cho hay, hiện nay, tại những đô thị lớn trong cả nước, nhiều trường học có diện tích xây dựng rất nhỏ, nên cũng khó mà có đủ không gian để học sinh có thể lựa chọn môn thể thao cần sân tập riêng hoặc cần diện tích lớn. Vì thế, thầy đề nghị, việc triển khai hướng dẫn này cần được thực hiện linh hoạt, căn cứ vào nguyện vọng đăng ký của học sinh cũng như là điều kiện thực tế của từng trường.
“Đây sẽ là bước đi tích cực để giúp học sinh phát triển toàn diện tất cả các mặt”, thầy Huỳnh Thanh Phú khẳng định.
Theo thầy Phú, các cơ sở giáo dục nào có quỹ đất, sân bãi, nguồn lực tốt thì có thể phát triển tối đa các môn thể thao. Còn với những trường nào có hạn chế về mặt không gian nên tập trung vào những môn thể thao đặc thù, tránh việc tổ chức dàn trải.
Mong có cơ chế để thực hiện xã hội hóa
Trao đổi với phóng viên, cô Nguyễn Vĩnh Bảo Châu – Hiệu trưởng Trường tiểu học Trần Văn Ơn (phường Đông Hưng Thuận, Thành phố Hồ Chí Minh) nói rằng, đây là một chủ trương rất nhân văn của Bộ, hướng đến sự phát triển toàn diện cho học sinh, nhất là học sinh nhỏ tuổi như cấp tiểu học.
Nếu thông tư được ban hành, đây sẽ là một cơ hội tuyệt vời để các em học sinh có thể rèn luyện thể chất, nuôi dưỡng tâm hồn cũng như phát triển toàn diện các năng khiếu cá nhân mà không bị áp lực điểm số, áp lực học tập.
Theo cô Nguyễn Vĩnh Bảo Châu, điểm thuận lợi lớn nhất của dự thảo này chính là đã tạo ra cơ chế triển khai rất linh hoạt, thông qua hoạt động của câu lạc bộ, hoạt động trải nghiệm ở buổi thứ hai. Tuy nhiên, nếu được triển khai trong thực tế, các trường chắc chắn sẽ gặp không ít thách thức.
“Vấn đề lớn nhất là bài toán về cơ sở vật chất và đội ngũ giáo viên thực hiện. Hiện phần lớn các trường học chưa đủ phòng chức năng đạt chuẩn để chơi được các loại nhạc cụ, hay diện tích sân bãi dành để chơi nhiều môn thể thao cùng lúc. Đồng thời, đội ngũ giáo viên nghệ thuật, thể thao cũng khó có thể đáp ứng hết các nhu cầu đa dạng của đông đảo học sinh”, Hiệu trưởng Trường tiểu học Trần Văn Ơn bày tỏ.
Do vậy, để chủ trương này đi vào cuộc sống một cách hiệu quả, tránh hình thức, cô Nguyễn Vĩnh Bảo Châu mong rằng, Bộ Giáo dục và Đào tạo cũng sẽ sớm có hướng dẫn về hình thức thực hiện xã hội hóa. Đặc biệt, các trường học rất mong sẽ có một hành lang pháp lý rõ ràng, để nhà trường có thể chủ động liên kết mời nghệ sĩ, huấn luyện viên thể thao về phối hợp giảng dạy.
Ngoài ra, cũng cần xem xét việc đầu tư các trang thiết bị ban đầu cho trường ở vùng khó khăn là rất cần thiết, nhằm đảm bảo cho mọi học sinh đều có cơ hội tiếp cận công bằng giống nhau về chủ trương này.