Thời gian qua, tại địa bàn tỉnh Bình Thuận cũ (nay thuộc tỉnh Lâm Đồng), việc thực hiện chế độ phụ cấp ưu đãi đối với giáo viên trực tiếp giảng dạy học sinh khuyết tật học hòa nhập đã phát sinh một số cách hiểu và cách áp dụng khác nhau. Điều này khiến không ít giáo viên tâm tư vì cách thực hiện mỗi trường một kiểu.
Theo phản ánh của giáo viên, thầy cô dạy nhóm học sinh này đều có kế hoạch giáo dục riêng được ban giám hiệu phê duyệt nhưng có trường quy đổi mỗi tiết dạy của giáo viên ở lớp có học sinh khuyết tật học hòa nhập chỉ bằng 5 phút thực dạy. Có trường lại tính 7 phút, 10 phút, thậm chí 12 phút cho mỗi tiết.
Cùng một đối tượng, cùng thực hiện một chính sách nhưng mức hưởng lại phụ thuộc vào từng trường học.
Không chỉ khác nhau về cách quy đổi thời gian, nhiều trường còn tự đặt ra những tiêu chí mà theo tìm hiểu của người viết các văn bản hiện hành không có quy định.
Có nơi chỉ tính phụ cấp cho các tiết Toán và Tiếng Việt. Có nơi tính các môn chính khóa nhưng lại loại trừ Tin học, Ngoại ngữ ở lớp 1, lớp 2 với lý do đây là "môn tự chọn".
Có trường tính tất cả các môn nhưng lại không tính các tiết tăng thêm, mặc dù những tiết học này vẫn nằm trong thời khóa biểu chính thức và được hiệu trưởng phân công giảng dạy.
Bất cập hơn, một số trường còn tự phân loại dạng khuyết tật của học sinh để xác định môn nào được tính phụ cấp, môn nào không. Những cách vận dụng khác nhau này đã tạo nên nhiều băn khoăn trong đội ngũ giáo viên bởi chế độ, chính sách phải được thực hiện thống nhất, không thể phụ thuộc vào cách hiểu của từng đơn vị.
Công văn 3751 của Sở Giáo dục và Đào tạo Lâm Đồng đã làm rõ căn cứ thực hiện
Trong bối cảnh trên, Công văn số 3751/SGDĐT-TCCB ngày 23/7/2026 của Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Lâm Đồng về hướng dẫn thực hiện phụ cấp ưu đãi cho giáo viên giảng dạy học sinh khuyết tật theo Nghị định số 28/2012/NĐ-CP đã nêu rõ ý kiến của Sở.
Công văn nêu rõ: "Hiện nay, việc xác định đối tượng, lập hồ sơ và chi trả chế độ phụ cấp ưu đãi đối với nhà giáo trực tiếp giảng dạy người khuyết tật theo phương thức giáo dục hòa nhập được thực hiện thống nhất theo các văn bản quy phạm pháp luật của Trung ương, bao gồm:
Nghị định số 28/2012/NĐ-CP ngày 10/4/2012 của Chính phủ quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Người khuyết tật (quy định tại khoản 2 Điều 7 về chế độ phụ cấp ưu đãi).
Thông tư liên tịch số 42/2013/TTLT-BGDĐT-BLĐTBXH-BTC ngày 31/12/2013 của Liên Bộ: Giáo dục và Đào tạo, Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội, Bộ Tài chính quy định về chính sách giáo dục đối với người khuyết tật (quy định tại Mục II về chế độ phụ cấp ưu đãi).
Thông tư số 03/2018/TT-BGDĐT ngày 29/01/2018 của Bộ Giáo dục và Đào tạo quy định về giáo dục hòa nhập đối với người khuyết tật".
Văn bản nhấn mạnh, hiện tại, tỉnh Lâm Đồng không ban hành văn bản quy phạm pháp luật riêng biệt về mức chi mà áp dụng trực tiếp, nghiêm túc theo các văn bản quy định của Trung ương nêu trên.
Công văn nêu, theo quy định tại điểm b Điều 7 Nghị định số 28/2012/NĐ-CP thì giáo viên trực tiếp giảng dạy người khuyết tật theo phương thức giáo dục chuyên biệt trong các cơ sở giáo dục công lập sẽ được hưởng phụ cấp ưu đãi.
Theo đó, giáo viên chủ nhiệm và giáo viên bộ môn được hưởng phụ cấp khi trực tiếp có tiết dạy thực tế cho lớp có học sinh khuyết tật học hòa nhập theo thời khóa biểu được ban giám hiệu phê duyệt. Tiền phụ cấp được tính trên số giờ dạy thực tế nhân với mức phụ cấp được hưởng theo công thức quy định tại khoản 2 Điều 7 Nghị định số 28/2012/NĐ-CP.
Giáo viên dạy thay nếu được hiệu trưởng phân công bằng văn bản để trực tiếp giảng dạy các tiết học có học sinh khuyết tật hòa nhập thì được tính hưởng phụ cấp ưu đãi đối với số tiết thực dạy đó.
Giáo viên dạy tăng cường hoặc hỗ trợ không trực tiếp giảng dạy theo thời khóa biểu thì không thuộc đối tượng được hưởng phụ cấp ưu đãi theo quy định này. Chế độ phụ cấp này chỉ tính trên số giờ/tiết trực tiếp lên lớp giảng dạy theo kế hoạch giáo dục
Rõ ràng, đối chiếu các quy định hiện hành với thực tế ở cơ sở cho thấy có những cách tính mà một số trường đang áp dụng là chưa có căn cứ pháp lý. Đơn cử, các văn bản hiện hành không quy định chỉ tính phụ cấp đối với môn Toán, Tiếng Việt hay một số môn chính khóa. Cũng không có quy định nào loại trừ Tin học, Ngoại ngữ, các môn tự chọn hoặc các tiết tăng thêm nếu những tiết học này vẫn nằm trong thời khóa biểu chính thức và giáo viên được nhà trường phân công trực tiếp giảng dạy.
Nghị định số 28/2012/NĐ-CP, Thông tư liên tịch số 42/2013 và Thông tư số 03/2018 cũng không có quy định nào phân loại từng dạng khuyết tật để quyết định giáo viên dạy môn nào được hưởng hay không được hưởng phụ cấp.
Khi pháp luật không quy định thì cơ sở giáo dục cũng không thể tự đặt thêm điều kiện để làm giảm quyền lợi của giáo viên.
Theo người viết, sau khi công văn trên, cơ sở giáo dục nào làm chưa đúng cần chủ động rà soát lại toàn bộ việc thực hiện chế độ phụ cấp đối với giáo viên trực tiếp giảng dạy học sinh khuyết tật học hòa nhập.
(*) Văn phong, nội dung bài viết thể hiện góc nhìn, quan điểm của tác giả.