Ngày 30/7, Tạp chí điện tử Giáo dục Việt Nam đăng tải bài viết "Băn khoăn về điều kiện đào tạo, CĐ Giao thông vận tải TƯ II từ chối phản hồi vì đang tuyển sinh" nêu lên thực trạng nhiều thí sinh phản ánh gặp khó khăn khi tìm hiểu chương trình hợp tác quốc tế cũng như điều kiện đào tạo chương trình thông thường tại Trường Cao đẳng Giao thông vận tải Trung ương II có nhiều thông tin chưa được công bố rộng rãi.
Để có thông tin giải đáp những băn khoăn của thí sinh, ngày 15/7, Tạp chí điện tử Giáo dục Việt Nam đã gửi câu hỏi tới nhà trường và ghi rõ "mọi thông tin phản hồi từ phía đơn vị gửi qua email Tòa soạn hoặc làm việc trực tuyến với phóng viên của Tạp chí".
Tuy nhiên, sau nhiều lần liên hệ, ngày 30/7, Thạc sĩ Nguyễn Văn Tuấn - hiệu trưởng nhà trường cho biết, nhà trường không có nội dung phản hồi phóng viên vì đang cao điểm tuyển sinh và phục vụ kiểm tra của Sở Giáo dục và Đào tạo.
Khi đào tạo buộc cơ sở giáo dục phải minh bạch thông tin
Điều 60, Luật Giáo dục đã quy định rõ nhiệm vụ và quyền hạn của nhà trường, trong đó yêu cầu các nhà trường trong hệ thống giáo dục quốc dân phải công khai nhiều thông tin để đảm bảo trách nhiệm giải trình trước cơ quan nhà nước có thẩm quyền, người học và xã hội về tổ chức, quản lý hoạt động và chất lượng đào tạo của mình.
Do đó, khi bài viết được đăng tải, nhiều độc giả bày tỏ quan điểm, khi nhà trường không công khai đầy đủ thông tin về hoạt động đào tạo, các điều kiện đảm bảo chất lượng rồi né tránh câu hỏi mà cơ quan báo chí nêu là thể hiện thiếu trách nhiệm giải trình. Điều này khiến nhiều phụ huynh gặp khó khăn trong việc tìm kiếm thông tin cần thiết để đưa ra quyết định chọn trường học cho con em của mình.
Bàn về việc thực hiện công khai thông tin của các trường cao đẳng hiện nay, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Bùi Thị An, Đại biểu Quốc hội khóa XIII nhận định: Để đảm bảo chất lượng của các chương trình hợp tác quốc tế ở các cơ sở giáo dục nghề nghiệp, trước hết Bộ Giáo dục và Đào tạo cần rà soát và công khai minh bạch danh sách các trường được phép liên kết đào tạo với nước ngoài. Đúng theo tinh thần "dân biết, dân bàn, dân kiểm tra", toàn bộ tiêu chí liên kết, ngành nghề đào tạo cho đến các điều kiện đảm bảo chất lượng đều phải được công bố rõ ràng để người dân, phụ huynh, học sinh cũng như các cơ quan chức năng cùng giám sát.
Bên cạnh đó, công tác quản lý cần chú trọng vào việc kiểm tra và hậu kiểm. Chúng ta phải giám sát xem các cơ sở đó có thực hiện đúng những tiêu chí đã cam kết hay không, đồng thời kiểm soát chặt chẽ cả chất lượng đầu ra. Có như vậy mới bảo vệ được quyền lợi chính đáng của người học và nâng cao chất lượng đào tạo. Đặc biệt trong lĩnh vực giáo dục, tuyệt đối không được mập mờ mà càng phải công khai, minh bạch".
Cũng theo Phó Giáo sư, Tiến sĩ Bùi Thị An việc Trường Cao đẳng Giao thông vận tải Trung ương II từ chối phản hồi thông tin báo chí với lý do "bận tuyển sinh" không tránh khỏi băn khoăn cho độc giả vì việc cung cấp thông tin về chương trình đào tạo là trách nhiệm bắt buộc của các cơ sở giáo dục. Đặc biệt, khi độc giải phản ánh tới báo chí, cơ quan báo báo chí tác nghiệp đúng quy định và đặt câu hỏi, nhà trường càng phải rõ trách nhiệm giải trình.
Khi đơn vị cố tình né tránh, không tuân thủ quy định về công khai minh bạch,cơ quan chủ quản, lãnh đạo địa phương cũng như Bộ Giáo dục và Đào tạo cần làm rõ trách nhiệm và đưa ra quan điểm xử lý", bà An nhận định.
Đồng quan điểm, ông Ngô Văn Sửu - nguyên Vụ trưởng Vụ 1 (Ủy ban Kiểm tra Trung ương) nhấn mạnh: Hợp tác quốc tế là hoạt động rất cần thiết và là xu thế tất yếu trong bối cảnh hội nhập quốc tế hiện nay. Khi hội nhập sâu rộng và khoa học công nghệ phát triển, nếu liên kết đào tạo giúp nâng cao chất lượng đào tạo, đáp ứng chuẩn nguồn nhân lực chất lượng cao.
Tuy nhiên, khi thực hiện liên kết thì cơ sở đào tạo phải thực hiện nghiêm các quy định, tiêu chí một cách chặt chẽ. Cụ thể, cơ sở giáo dục phải đáp ứng đầy đủ điều kiện về cơ sở vật chất, đội ngũ giảng viên, cũng như năng lực quản trị thì mới được phép thực hiện. Không thể liên kết tràn lan khi chưa đủ điều kiện, dẫn đến tình trạng đào tạo kém chất lượng, gây tốn kém và phát sinh rắc rối cho người học.
Ngay cả với chương trình đào tạo thông thường, công tác quản lý, tài chính đến chương trình đào tạo đều phải được công khai, minh bạch trên trang thông tin của nhà trường để xã hội giám sát. Điều này không chỉ giúp người học dễ dàng tiếp cận thông tin mà còn tạo điều kiện cho xã hội và các cơ quan quản lý nhà nước thực hiện vai trò giám sát.
Không thể lấy lý do bận tuyển sinh để né tránh việc giải trình xã hội
Cũng theo nguyên Vụ trưởng Vụ 1 (Ủy ban Kiểm tra Trung ương), khi cơ sở giáo dục nghề nghiệp không công khai, minh bạch thông tin về điều kiện đảm bảo chất lượng, lúc này hoạt động kiểm tra, giám sát của cơ quan quản lý càng phải chặt chẽ hơn.
Bối cảnh hiện nay thông tin rất đa dạng, nhận thức và sự quan tâm của cộng đồng cũng ngày càng nâng cao. Do đó, việc công khai, minh bạch thông tin từ công tác giảng dạy cho đến quản lý nhà trường là yêu cầu bắt buộc. Khi thông tin được minh bạch, xã hội mới có thể tham gia giám sát hiệu quả, qua đó góp phần làm cho môi trường giáo dục, đào tạo ngày càng trong sạch và chất lượng hơn, không thể lấy lý do bận tuyển sinh để né tránh việc giải trình xã hội", ông Ngô Văn Sửu nhấn mạnh.
Cùng bàn về vấn đề này, ông Nguyễn Bá Thuyền - Đại biểu Quốc hội khoá XIII, nguyên Ủy viên Ủy ban Pháp luật của Quốc hội cho rằng, các cơ sở giáo dục khi thực hiện đào tạo thì phải công khai minh bạch, chi tiết thông tin. Việc chỉ công bố chung chung mà không nêu rõ các điều kiện đảm bảo chất lượng cụ thể là không đúng quy định và có dấu hiệu thiếu minh bạch.
Đối với việc Trường Cao đẳng Giao thông vận tải Trung ương II từ chối trả lời báo chí với lý do bận tuyển sinh khi đã có thời gian chuẩn bị cả tháng thì đây là cách ứng xử chưa đúng mực. Việc bận công việc chuyên môn không thể là lý do để né tránh trách nhiệm cung cấp thông tin và giải trình trước xã hội.
"Công khai, minh bạch thông tin về hoạt động đào tạo là yêu cầu bắt buộc đối với các cơ sở giáo dục hiện nay. Chỉ khi thông tin được công bố minh bạch rộng rãi thì xã hội, người học và các cơ quan chức năng mới có thể giám sát hiệu quả chất lượng đào tạo", ông Nguyễn Bá Thuyền khẳng định.