Nghị định 259/2026/NĐ-CP do Chính phủ ban hành vào ngày 30/06/2026, có hiệu lực từ ngày 01/07/2026, quy định về tuyển dụng, sử dụng và quản lý viên chức được đông đảo đội ngũ cán bộ quản lý, giáo viên quan tâm.
Theo đó, ngoài việc đáp ứng các tiêu chuẩn về phẩm chất, năng lực, quy hoạch và kết quả công tác, viên chức được xem xét bổ nhiệm giữ chức vụ quản lý cao hơn còn phải bảo đảm điều kiện về thời gian giữ chức vụ liền kề. Đây là điểm mới đáng quan tâm tại Nghị định 259/2026/NĐ-CP nhằm bảo đảm người được bổ nhiệm đã có quá trình rèn luyện, tích lũy kinh nghiệm quản lý trước khi đảm nhận vị trí cao hơn.
Muốn bổ nhiệm hiệu trưởng phải giữ chức vụ phó hiệu trưởng ít nhất 12 tháng trở lên
Tại Điều 29 Nghị định 259/2026/NĐ-CP quy định về 10 tiêu chuẩn, điều kiện bổ nhiệm phải đảm bảo các tiêu chuẩn dưới đây:
Thứ nhất, bảo đảm tiêu chuẩn chung theo quy định của Đảng và của pháp luật và tiêu chuẩn cụ thể của chức vụ, chức danh bổ nhiệm theo quy định của cấp có thẩm quyền.
Thứ hai, đối với nhân sự từ nguồn tại chỗ phải được quy hoạch vào chức vụ, chức danh bổ nhiệm hoặc được quy hoạch chức vụ, chức danh tương đương trở lên. Đối với nhân sự nguồn từ nơi khác phải được quy hoạch chức vụ, chức danh tương đương trở lên. Trường hợp đặc biệt do cấp có thẩm quyền bổ nhiệm xem xét, quyết định trên cơ sở rà soát, đánh giá toàn diện về nguồn nhân sự trong quy hoạch, thành tích, sản phẩm, kết quả cụ thể và chịu trách nhiệm về quyết định của mình.
Trường hợp cơ quan, tổ chức, đơn vị được thành lập mới hoặc do chia tách, hợp nhất, sáp nhập, tổ chức lại hình thành cơ quan, tổ chức, đơn vị mới mà chưa thực hiện việc phê duyệt quy hoạch thì cấp có thẩm quyền bổ nhiệm xem xét, quyết định.
Thứ ba, trường hợp được bổ nhiệm giữ chức vụ cao hơn phải có thời gian giữ chức vụ đang đảm nhiệm liền kề hoặc chức vụ, chức danh tương đương liền kề với chức vụ dự kiến bổ nhiệm ít nhất là 01 năm (12 tháng), nếu không liên tục thì được cộng dồn (chỉ cộng dồn đối với thời gian giữ chức vụ tương đương).
Trường hợp trước khi bổ nhiệm đã có thời gian giữ chức vụ, chức danh được xác định là chức vụ, chức danh cao hơn, bằng, tương đương hoặc thấp hơn liền kề chức vụ dự kiến bổ nhiệm thì thời gian đó được tính vào thời gian giữ chức vụ, chức danh tương đương để cộng dồn; không áp dụng đối với trường hợp thôi giữ chức vụ do bị xử lý kỷ luật.
Trường hợp đặc biệt chưa bảo đảm thời gian giữ chức vụ, chức danh thấp hơn liền kề thì cấp có thẩm quyền bổ nhiệm xem xét, quyết định trên cơ sở đánh giá khách quan thành tích, sản phẩm, kết quả cụ thể.
Đối với lĩnh vực giáo dục, quy định này sẽ tác động trực tiếp đến việc bổ nhiệm hiệu trưởng, phó hiệu trưởng các cơ sở giáo dục công lập. Theo đó, khi xem xét bổ nhiệm hiệu trưởng, người được bổ nhiệm về nguyên tắc phải có ít nhất 12 tháng giữ chức vụ phó hiệu trưởng hoặc chức vụ tương đương liền kề; trường hợp thời gian giữ chức vụ tương đương không liên tục thì được phép cộng dồn theo quy định. Đây là điều kiện nhằm bảo đảm người được bổ nhiệm đã có đủ thời gian trải nghiệm công tác quản lý, điều hành trước khi đảm nhận vị trí đứng đầu nhà trường.
Thứ tư, có hồ sơ, lý lịch cá nhân, bản kê khai tài sản, thu nhập đầy đủ, rõ ràng và được cơ quan chức năng có thẩm quyền thẩm định, xác minh.
Thứ năm, được cấp có thẩm quyền nhận xét, đánh giá hoàn thành tốt nhiệm vụ trở lên trong 3 năm gần nhất.
Một trong những tiêu chuẩn quan trọng khi xem xét bổ nhiệm hiệu trưởng, phó hiệu trưởng là người được đề nghị bổ nhiệm phải được cấp có thẩm quyền nhận xét, đánh giá xếp loại chất lượng từ mức hoàn thành tốt nhiệm vụ trở lên trong 03 năm công tác gần nhất. Quy định này nhằm bảo đảm chỉ những cán bộ quản lý có quá trình công tác ổn định, liên tục hoàn thành tốt nhiệm vụ, có uy tín, năng lực quản lý và tinh thần trách nhiệm mới được xem xét giao giữ chức vụ lãnh đạo nhà trường. Đồng thời, đây cũng là căn cứ để các cơ quan có thẩm quyền sàng lọc, lựa chọn đội ngũ hiệu trưởng, phó hiệu trưởng có đủ phẩm chất và năng lực đáp ứng yêu cầu đổi mới quản lý giáo dục trong giai đoạn hiện nay.
Thứ sáu, có kinh nghiệm công tác, kinh nghiệm quản lý, điều hành, thành tích, kết quả và sản phẩm cụ thể phù hợp với vị trí dự kiến bổ nhiệm; trường hợp bổ nhiệm nhân sự nguồn từ nơi khác thì thành tích, kết quả, sản phẩm cụ thể phải bảo đảm phù hợp với yêu cầu thực hiện nhiệm vụ của chức vụ, chức danh dự kiến bổ nhiệm.
Thứ bảy, điều kiện về tuổi bổ nhiệm:
Viên chức được dự kiến bổ nhiệm lần đầu giữ chức vụ quản lý hoặc dự kiến bổ nhiệm giữ chức vụ cao hơn thì phải đủ tuổi để công tác trọn thời hạn bổ nhiệm. Thời điểm tính tuổi bổ nhiệm thực hiện theo quy định của cấp có thẩm quyền. Trường hợp đặc biệt không đủ tuổi để công tác trọn thời hạn bổ nhiệm thì cấp có thẩm quyền bổ nhiệm xem xét, quyết định trên cơ sở đánh giá khách quan thành tích, sản phẩm, kết quả cụ thể;
Viên chức được bổ nhiệm giữ chức vụ mới tương đương hoặc thấp hơn chức vụ, chức danh hiện đảm nhiệm thì không tính điều kiện về tuổi bổ nhiệm theo quy định tại điểm a khoản này.
Thứ tám, đủ sức khỏe để hoàn thành nhiệm vụ và chức trách được giao.
Thứ chín, không thuộc một trong các trường hợp sau đây:
Bị cấm đảm nhiệm chức vụ theo quy định của Đảng và của pháp luật;
Đang trong thời hạn xử lý kỷ luật;
Đang trong thời gian thi hành quyết định kỷ luật theo quy định của cấp có thẩm quyền;
Đang trong thời gian giải quyết tố cáo (đã có quyết định thành lập đoàn giải quyết tố cáo), giải quyết khiếu nại kỷ luật, kiểm tra khi có dấu hiệu vi phạm hoặc đang bị kiến nghị xử lý vi phạm theo kết luận thanh tra, kiểm toán; đang bị tạm đình chỉ công tác;
Đang bị tạm giữ, tạm giam, khởi tố, điều tra, truy tố, xét xử;
Thuộc trường hợp khác chưa xem xét bổ nhiệm vào chức vụ cao hơn theo quy định của cơ quan có thẩm quyền.
Thứ mười, các điều kiện khác theo quy định của cấp có thẩm quyền.
Trường hợp đặc biệt chưa bảo đảm thời gian giữ chức vụ, chức danh thấp hơn liền kề thì xem xét ra sao?
Cũng tại Nghị định 259 quy định về trường hợp đặc biệt như sau: Trường hợp đặc biệt chưa bảo đảm thời gian giữ chức vụ, chức danh thấp hơn liền kề thì cấp có thẩm quyền bổ nhiệm xem xét, quyết định trên cơ sở đánh giá khách quan thành tích, sản phẩm, kết quả cụ thể.
Đây cũng là quy định tại Quyết định 874/QĐ-BNV ngày 22/7/2026 về việc công bố thủ tục hành chính nội bộ giữa các cơ quan hành chính nhà nước mới ban hành, được sửa đổi, bổ sung và bãi bỏ lĩnh vực viên chức thuộc phạm vi chức năng quản lý của Bộ Nội vụ
Quyết định 874/QĐ-BNV cũng mở ra cơ chế xem xét đối với một số trường hợp đặc biệt. Theo đó, trường hợp nhân sự chưa đủ 01 năm giữ chức vụ liền kề nhưng có yêu cầu cấp thiết về công tác cán bộ hoặc có thành tích, năng lực nổi trội thì cấp có thẩm quyền có thể xem xét, quyết định theo quy định của pháp luật và quy định của cấp có thẩm quyền. Việc xem xét này không phải áp dụng đương nhiên mà phải căn cứ vào từng trường hợp cụ thể
Quy định về hồ sơ bổ nhiệm viên chức quản lý
Tại Điều 34 Nghị định 259 quy định cụ thể về Hồ sơ bổ nhiệm viên chức quản lý như sau:
1. Tờ trình, biên bản hội nghị, bảng tổng hợp kết quả kiểm phiếu kèm theo biên bản kiểm phiếu ở các bước.
2. Sơ yếu lý lịch theo quy định do cá nhân tự khai có dán ảnh màu khổ 4 x 6 cm, được cơ quan trực tiếp quản lý cán bộ xác nhận và đóng dấu.
3. Đánh giá, nhận xét 3 năm gần nhất của tập thể lãnh đạo cơ quan, đơn vị theo phân cấp quản lý cán bộ về:
a) Phẩm chất đạo đức, lối sống, ý thức tổ chức kỷ luật, đoàn kết nội bộ;
b) Năng lực công tác và kết quả thực hiện chức trách, nhiệm vụ được giao, trong đó thể hiện rõ sản phẩm cụ thể, thành tích công tác, hạn chế, khuyết điểm, vi phạm trong quá trình công tác (nếu có);
c) Uy tín và triển vọng phát triển.
4. Đánh giá, nhận xét của chi bộ cơ sở hoặc đảng ủy nơi công tác.
5. Nhận xét của cấp ủy nơi cư trú đối với bản thân và gia đình.
6. Bản tự nhận xét, đánh giá 03 năm công tác gần nhất.
7. Kết luận về tiêu chuẩn chính trị của cấp có thẩm quyền theo quy định.
8. Bản kê khai tài sản, thu nhập theo quy định.
9. Bản sao các văn bằng, chứng chỉ (có xác nhận của cơ quan có thẩm quyền quản lý hồ sơ hoặc của cơ quan có thẩm quyền) theo tiêu chuẩn chức vụ, chức danh bổ nhiệm. Trường hợp văn bằng do cơ sở giáo dục nước ngoài hoặc cơ sở giáo dục trong nước liên kết với nước ngoài cấp thì thực hiện việc công nhận theo quy định của pháp luật.
10. Giấy chứng nhận sức khỏe do cơ sở y tế có thẩm quyền cấp.
Trường hợp các thành phần trong hồ sơ bổ nhiệm quy định tại Điều này đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt và tồn tại trong cơ sở dữ liệu quốc gia thì được sử dụng để thay thế bản giấy tương ứng.
Thành phần hồ sơ quy định tại các khoản 1, khoản 2, khoản 3, khoản 4, khoản 5, khoản 6, khoản 8 và khoản 10 Điều này (bao gồm cả ảnh chụp) không quá 06 tháng tính đến thời điểm xem xét.
Trường hợp thực hiện quy hoạch, bổ nhiệm, bổ nhiệm lại, giới thiệu ứng cử hoặc các nội dung khác trong công tác cán bộ ở các thời điểm khác nhau trong vòng 06 tháng tính từ thời điểm nộp hồ sơ lần đầu và cùng cấp có thẩm quyền quyết định thì được sử dụng hồ sơ lần đầu để thực hiện cho các quy trình trong công tác cán bộ ở những lần sau, trừ trường hợp có nội dung mới phát sinh hoặc phải bổ sung thành phần hồ sơ theo quy định.
Trường hợp bổ nhiệm lại, bổ nhiệm chức vụ bằng, tương đương hoặc thấp hơn chức vụ đang giữ, kéo dài thời gian giữ chức vụ thì không phải có thành phần hồ sơ quy định tại khoản 7 và khoản 9 Điều này nếu không có nội dung mới phát sinh.
(*) Văn phong, nội dung bài viết thể hiện góc nhìn, quan điểm của tác giả.