Đề xuất giảm số môn thi tuyển sinh lớp 10 xuống còn hai môn bắt buộc Toán, Ngữ văn đang thu hút sự quan tâm của dư luận.
Trao đổi với phóng viên Tạp chí điện tử Giáo dục Việt Nam, một số lãnh đạo trường trung học phổ thông ở Hà Nội đồng tình với đề xuất nêu trên sẽ giúp giảm áp lực cho học sinh, nhà trường, tiết kiệm ngân sách. Tuy nhiên, các nhà trường cho rằng cần tính toán giải pháp phù hợp để việc không thi Ngoại ngữ không khiến học sinh xem nhẹ môn học này, nhất là tại khu vực nông thôn.
Giảm áp lực cho học sinh và nhà trường
Trao đổi với phóng viên Tạp chí điện tử Giáo dục Việt Nam, cô Lê Thị Phương Thảo - Phó Hiệu trưởng Trường Trung học phổ thông Xuân Mai (xã Xuân Mai, Hà Nội), số lượng môn thi tác động trực tiếp đến áp lực học tập của học sinh. Khi phải chuẩn bị nhiều môn, các em không chỉ tăng thời gian học mà còn chịu áp lực từ việc ôn luyện, kiểm tra và kỳ vọng của gia đình.
“Nếu thi hai môn thì học sinh sẽ đỡ vất vả hơn rất nhiều. Các em có thêm thời gian nghỉ ngơi, không phải học quá khuya để cùng lúc chuẩn bị nhiều môn. Khi giảm số môn thi, áp lực đối với học sinh và gia đình cũng giảm theo”, cô Thảo chia sẻ.
Theo cô, việc giảm số môn thi cũng giúp các trường giảm khối lượng công việc phục vụ kỳ thi, từ xây dựng kế hoạch, bố trí phòng thi, phân công cán bộ, giáo viên đến chuẩn bị các điều kiện hậu cần. Giáo viên coi thi có thể phải di chuyển đến những địa điểm cách xa nơi công tác hàng chục cây số, vì vậy việc giảm số ngày thi cũng góp phần giảm áp lực cho đội ngũ.
Cùng quan điểm, cô Hoàng Hương - Phó Hiệu trưởng Trường Trung học phổ thông Tô Hiệu (xã Chương Dương, Hà Nội), cho rằng, mỗi môn thi đều kéo theo nhiều công việc tổ chức như bố trí phòng thi, phân công cán bộ, giáo viên coi thi, giám sát, chuẩn bị cơ sở vật chất và bảo đảm việc đi lại.
“Với kỳ thi vào lớp 10, nếu không tổ chức môn thi thứ ba thì có thể giảm một phần đáng kể chi phí. Cán bộ, giáo viên coi thi không phải di chuyển thêm một ngày, các khoản chi phí đi lại, tổ chức cũng giảm theo. Ví dụ như trong kỳ thi tuyển sinh vào lớp 10 của nhà trường vừa qua có khoảng 1.000 thí sinh, đơn vị cần phải bố trí 100 người trong kỳ thi, mỗi người được nhận hỗ trợ trên 300.000 đồng/ngày, nếu bớt được nửa ngày thi với môn tiếng Anh thì cũng tiết kiệm ngân sách được hơn chục triệu đồng”, cô Hương cho biết.
Còn theo cô Phạm Thị Huyền - Hiệu trưởng Trường Trung học phổ thông Chuyên Sơn Tây, Toán và Ngữ văn đều là những môn học nền tảng, có vai trò quan trọng trong việc đánh giá năng lực học sinh. Trong đó, Toán thuộc nhóm khoa học tự nhiên cơ bản, còn Ngữ văn đánh giá năng lực ngôn ngữ, tư duy và khả năng diễn đạt.
“Tôi tin tưởng rằng thi hai môn vẫn có thể bảo đảm chất lượng đánh giá đầu vào của học sinh. Khi lên trung học phổ thông, các em vẫn học tập theo yêu cầu của chương trình giáo dục phổ thông và hoàn toàn có thể đáp ứng được yêu cầu của cấp học”, cô Huyền chia sẻ.
Theo nữ hiệu trưởng, nếu chỉ tổ chức thi Toán và Ngữ văn, học sinh sẽ giảm áp lực ôn tập, đồng thời giảm chi phí cho gia đình. Việc giảm số môn thi cũng có thể kéo theo giảm nhân lực phục vụ kỳ thi, qua đó tiết kiệm ngân sách và công sức tổ chức.
“Điều đầu tiên cần hướng tới trong đổi mới thi cử là giảm áp lực cho học sinh. Nếu đồng thời giảm được ngân sách và công sức tổ chức thì càng tốt”, cô Huyền nói.
Không nhất thiết cứ phải có thi môn tiếng Anh thì các cháu mới học
Trước băn khoăn về việc nếu bỏ môn thi thứ 3 vào 10, liệu học sinh có thể sao nhãng môn ngoại ngữ, cô Phạm Thị Huyền cho rằng, không nhất thiết phải đưa một môn vào kỳ thi thì học sinh mới có ý thức học tập môn đó.
Theo cô, trong bối cảnh ngoại ngữ ngày càng quan trọng đối với nguồn nhân lực và tiếng Anh được định hướng trở thành ngôn ngữ thứ hai, nhu cầu học môn này vẫn rất lớn. Nhiều gia đình đã chủ động cho con học tiếng Anh từ sớm. Vì vậy, việc không thi môn này trong kỳ tuyển sinh lớp 10 không đồng nghĩa với việc học sinh sẽ bỏ bê ngoại ngữ.
“Không nhất thiết cứ phải có thi môn tiếng Anh thì các cháu mới học. Nhiều học sinh vẫn có ý thức học tiếng Anh rất tốt, nhiều gia đình cũng định hướng cho con học ngoại ngữ từ nhỏ”, cô Huyền chia sẻ.
Đối với Trường Trung học phổ thông Chuyên Sơn Tây, cô Huyền cho rằng, việc bỏ môn Ngoại ngữ khỏi nhóm môn thi chung sẽ không tác động đáng kể đến chất lượng học tập tiếng Anh của học sinh. Đặc thù của trường chuyên là học sinh có năng lực học tập tốt và ý thức học ngoại ngữ khá cao.
“Đối với những học sinh yêu thích tiếng Anh, các em vẫn sẽ học tốt dù có thi môn Ngoại ngữ đầu vào hay không. Nhu cầu học ngoại ngữ chắc chắn vẫn rất cao”, cô Huyền nói.
Theo nữ hiệu trưởng, nhiều học sinh của trường có chứng chỉ ngoại ngữ quốc tế. Điều này cho thấy động lực học tiếng Anh của học sinh không chỉ đến từ yêu cầu của kỳ thi tuyển sinh. Vì vậy, nếu phương án tuyển sinh lớp 10 chỉ gồm Toán và Ngữ văn được triển khai, cô Huyền cho rằng chất lượng đầu vào của nhà trường vẫn có thể được bảo đảm, trong khi áp lực thi cử, chi phí và nguồn lực tổ chức kỳ thi có thể được giảm bớt.
Theo Phó Hiệu trưởng Trường Trung học phổ thông Xuân Mai, tác động của việc không thi tiếng Anh có thể rõ hơn ở khu vực nông thôn, nơi điều kiện tiếp cận với môi trường học ngoại ngữ còn hạn chế.
“Với những học sinh có điều kiện, các em vẫn có thể học thêm, luyện IELTS hoặc tham gia những môi trường sử dụng tiếng Anh. Nhưng với nhiều học sinh ở khu vực nông thôn, nhà trường vẫn là môi trường quan trọng để các em duy trì việc học ngoại ngữ”, cô Thảo phân tích.
Từ thực tế này, cô cho rằng nếu tiếng Anh không còn là môn thi, ngành giáo dục cần có giải pháp khác để duy trì động lực học tập, tránh tạo ra khoảng cách lớn hơn giữa các nhóm học sinh. Một trong những giải pháp được cô đề xuất là tăng cường môi trường sử dụng tiếng Anh trong thực tế thông qua các câu lạc bộ, hoạt động giao lưu, tranh biện, thuyết trình, cuộc thi hoặc dự án trải nghiệm.
“Không nhất thiết phải là những cuộc thi quá lớn. Các trường, các cụm trường hoàn toàn có thể tổ chức những sân chơi phù hợp để học sinh được giao lưu, sử dụng tiếng Anh và có thêm động lực học tập”, cô Thảo đề xuất.