Nghị định 232/2026/NĐ-CP quy định về vị trí việc làm viên chức, có hiệu lực từ ngày 1/7/2026. Theo đó, tại Phụ lục I kèm theo Nghị định, tổ trưởng chuyên môn và tương đương, tổ phó chuyên môn và tương đương được xếp trong danh mục vị trí việc làm viên chức quản lý.
Theo khoản 2 Điều 4 Luật Viên chức số 129/2025/QH15 có hiệu lực từ ngày 1/7/2026 nêu: “Viên chức quản lý là người được bổ nhiệm giữ chức vụ quản lý có thời hạn, chịu trách nhiệm điều hành, tổ chức thực hiện một hoặc một số công việc trong đơn vị sự nghiệp công lập”. Đồng thời, khoản 7 Điều 4 luật này cũng nhấn mạnh: “Bổ nhiệm là việc cấp có thẩm quyền quyết định giao viên chức giữ một chức vụ quản lý”.
Từ đó, một vấn đề được nhiều người đặt ra là quy trình bổ nhiệm tổ trưởng, tổ phó hiện nay phải thực hiện thế nào mới đúng quy định? Việc nhiều trường áp dụng theo Điều lệ trường tiểu học, trường trung học cơ sở, trường trung học phổ thông và trường phổ thông có nhiều cấp học ban hành kèm theo Thông tư số 15/2026/TT-BGDĐT có còn phù hợp?
Tổ trưởng, tổ phó chuyên môn quy định ra sao trong Thông tư 15?
Theo Điều 8 Điều lệ trường TH, trường THCS, trường THPT và trường phổ thông có nhiều cấp học (kèm theo Thông tư số 15/2026/TT-BGDĐT ngày 24/3/2026 của Bộ trưởng Bộ GD-ĐT), cơ cấu tổ chức nhà trường bao gồm: “Hội đồng trường (đối với trường tư thục); hiệu trưởng và phó hiệu trưởng; hội đồng thi đua, khen thưởng; hội đồng kỷ luật; hội đồng tư vấn; tổ chức Đảng Cộng sản Việt Nam; tổ chức Công đoàn (đối với trường tư thục); tổ chức Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh, tổ chức Đội Thiếu niên Tiền phong Hồ Chí Minh; các tổ chuyên môn; tổ văn phòng; tổ giáo dục đặc thù (nếu có); lớp học sinh”.
Có thể thấy, bộ máy nhà trường được tạo thành từ việc hợp lại của các “hội đồng” và “tổ chức” trong đơn vị. Chỉ có 2 chức danh được định danh cụ thể là “hiệu trưởng” và “phó hiệu trưởng”, bởi từ trước đến nay đây là 2 vị trí việc làm quản lý. Trong khi đó, tổ trưởng, tổ phó chuyên môn trước thời điểm 1/7/2026 chỉ được xem là công việc kiêm nhiệm.
Chính vì thế, khoản 1 Điều 13 Thông tư số 15/2026/TT-BGDĐT quy định: “Hiệu trưởng, phó hiệu trưởng, giáo viên, nhân sự làm công tác thư viện, thiết bị giáo dục, làm công tác tư vấn cho học sinh của nhà trường được tổ chức thành các tổ chuyên môn. Tổ chuyên môn có tổ trưởng, nếu có từ 07 thành viên trở lên thì có tổ phó. Tổ trưởng, tổ phó tổ chuyên môn do hiệu trưởng bổ nhiệm, chịu sự quản lý, chỉ đạo của hiệu trưởng”.
Theo đó, quy định trên chỉ dừng lại ở việc xác lập thành phần tổ chuyên môn và quyền bổ nhiệm tổ trưởng và tổ phó của hiệu trưởng, chứ không có quy định tiêu chuẩn cụ thể dành cho 2 vị trí này như quy định tiêu chuẩn đối với hiệu trưởng và hiệu phó. Mặt khác, khoản 2 Điều 13 Thông tư 15 cũng liệt kê các nhiệm vụ của tổ chuyên môn, chứ không nêu nhiệm vụ của tổ trưởng, tổ phó. Những nhiệm vụ này là nhiệm vụ chung của tập thể, nơi tổ trưởng chỉ đóng vai trò là người đại diện điều hành nhóm tổ nhằm giúp hiệu trưởng hiện thực hóa kế hoạch giáo dục. Về mặt thẩm quyền, hiệu trưởng vẫn là người duy nhất bổ nhiệm và chỉ đạo trực tiếp các vị trí này; mọi đề xuất từ tập thể tổ chuyên môn cũng chỉ mang tính chất tham khảo, không làm thay đổi quyết định cuối cùng của hiệu trưởng.
Trong khi đó, Nghị định 232/2026/NĐ-CP đã xếp tổ trưởng, tổ phó vào danh mục vị trí việc làm viên chức quản lý, thì việc bổ nhiệm các chức danh này phải tuân thủ theo một quy trình nghiêm ngặt.
Quy trình bổ nhiệm viên chức quản lý như thế nào?
Có thể đối chiếu với Nghị định số 259/2026/NĐ-CP quy định về tuyển dụng, sử dụng và quản lý viên chức. Trong đó, tại Mục 2 của Nghị định quy định “Bổ nhiệm, bổ nhiệm lại, kéo dài thời gian công tác đến tuổi nghỉ hưu đối với viên chức quản lý”, từ Điều 28 đến 40.
Theo đó, viên chức quản lý được bổ nhiệm thời hạn là 05 năm, không hạn chế số lần bổ nhiệm lại. Để được bổ nhiệm, nhân sự phải bảo đảm đầy đủ các tiêu chuẩn, điều kiện về quy hoạch, thời gian giữ chức vụ liền kề, sức khỏe, lý lịch; không bị kỷ luật hay vi phạm pháp luật; và có đánh giá hoàn thành tốt nhiệm vụ trở lên trong 3 năm gần nhất.
Quy trình bổ nhiệm đối với nguồn tại chỗ được thực hiện qua 4 bước hội nghị: Tập thể lãnh đạo, Tập thể lãnh đạo mở rộng, Cán bộ chủ chốt, Tập thể lãnh đạo biểu quyết. Ngoài ra, hồ sơ bổ nhiệm bao gồm văn bản đánh giá, kê khai tài sản, xác nhận sức khỏe và quy hoạch theo đúng thẩm quyền người đứng đầu hoặc cấp có thẩm quyền quyết định.
Đồng thời, Nghị định còn quy định, người đứng đầu đơn vị sự nghiệp sẽ ra quyết định bổ nhiệm theo thẩm quyền hoặc trình cấp có thẩm quyền xem xét, quyết định dựa theo kết quả ở quy trình trên.
Nghị định 232/2026/NĐ-CP đã xác lập tổ trưởng, tổ phó chuyên môn là vị trí việc làm viên chức quản lý, thì quy trình bổ nhiệm các chức danh này cần phải tuân thủ đúng theo Nghị định số 259/2026/NĐ-CP.
Tuy nhiên, hiện nay, các trường phổ thông đang phải gấp rút sắp xếp bộ máy để chuẩn bị cho năm học mới, nên một số cơ sở giáo dục vẫn đang áp dụng quy trình bổ nhiệm theo Thông tư số 15/2026/TT-BGDĐT cũng là điều hiểu được. Nhưng về lâu dài, việc chuẩn hóa quy trình bổ nhiệm theo đúng tinh thần của Luật Viên chức và Nghị định 259 là cần thiết, nhằm đưa công tác quản trị nhà trường theo đúng quy định.
(*) Văn phong, nội dung bài viết thể hiện góc nhìn, quan điểm của tác giả.