Là một trong những cơ sở giáo dục đại học được Bộ Giáo dục và Đào tạo phê duyệt chương trình kỹ sư tài năng STEM tham gia Đề án “Đào tạo nguồn nhân lực phục vụ phát triển công nghệ cao giai đoạn 2025-2035 và định hướng tới năm 2045”, Trường Đại học Giao thông vận tải đã và đang tập trung nâng cao chất lượng đào tạo, nghiên cứu khoa học và tăng cường kết nối với doanh nghiệp để thực hiện nhiệm vụ được giao.
Được biết, Đề án “Đào tạo nguồn nhân lực phục vụ phát triển công nghệ cao giai đoạn 2025–2035 và định hướng tới năm 2045” được triển khai theo Quyết định số 1002/QĐ-TTg ngày 24/5/2025 của Thủ tướng Chính phủ. Theo quyết định của Bộ Giáo dục và Đào tạo, đợt II năm 2026 có 13 chương trình đào tạo kỹ sư, thạc sĩ tài năng thuộc các lĩnh vực STEM của các cơ sở đào tạo được phê duyệt tham gia Đề án.
Trong đó, Trường Đại học Giao thông vận tải có 3 chương trình đào tạo kỹ sư tài năng được phê duyệt, gồm chương trình Đường sắt và đường sắt đô thị, thuộc ngành Kỹ thuật xây dựng công trình giao thông, lĩnh vực Kiến trúc và xây dựng; chương trình Kỹ thuật ô tô, thuộc ngành Kỹ thuật ô tô, lĩnh vực Kỹ thuật; và chương trình Kỹ thuật điều khiển và tự động hóa, thuộc ngành Kỹ thuật điều khiển và tự động hóa, lĩnh vực Kỹ thuật. Được biết, đây cũng là những lĩnh vực gắn với thế mạnh đào tạo, nghiên cứu khoa học và phát triển nguồn nhân lực kỹ thuật của Trường Đại học Giao thông vận tải.
Đẩy mạnh đào tạo, nghiên cứu trong lĩnh vực đường sắt
Đường sắt là một trong những lĩnh vực luôn được Trường Đại học Giao thông vận tải chú trọng phát triển trong thời gian qua.
Theo đó, hoạt động đào tạo được triển khai theo hướng gắn với yêu cầu thực tiễn, đồng thời tăng cường kết nối với doanh nghiệp, cơ sở nghiên cứu và các đối tác trong nước, quốc tế.
Trong lĩnh vực này, nhằm nâng cao chất lượng đào tạo và nghiên cứu, Nhà trường đã tổ chức nhiều hội thảo quốc tế chất lượng như Hội thảo quốc tế “Công nghệ đường sắt hiện đại”, Hội thảo “Cầu nhịp độ lớn cho đường sắt tốc độ cao” cùng nhiều hoạt động chuyên môn khác. Những diễn đàn học thuật này không chỉ tạo điều kiện trao đổi kiến thức, kinh nghiệm và công nghệ mà còn góp phần kết nối các nhà khoa học, chuyên gia, doanh nghiệp với cơ sở đào tạo.
Từ thực tiễn phát triển ngành đường sắt, Trường Đại học Giao thông vận tải đã chủ động xây dựng chuẩn đào tạo bậc đại học cho lĩnh vực đường sắt; phát triển và tổ chức các chương trình đào tạo đại học, sau đại học và các chương trình đào tạo ngắn hạn về đường sắt tốc độ cao, đường sắt đô thị và đường sắt điện khí hóa.
Cùng với mở rộng chương trình đào tạo, Nhà trường đã tăng cường hợp tác với nhiều cơ sở nghiên cứu, trường đại học cùng doanh nghiệp trong và ngoài nước, nhằm hình thành mạng lưới chuyên gia, đối tác phục vụ phát triển nguồn nhân lực và khoa học công nghệ đường sắt.
Trong đó, hợp tác với doanh nghiệp được xác định là một hướng quan trọng để đưa đào tạo, nghiên cứu tiếp cận gần hơn với thực tiễn. Nhà trường đã hợp tác với một số doanh nghiệp trong và ngoài nước có uy tín như Tập đoàn Đường sắt Việt Nam, Tập đoàn Thông tin Tín hiệu Đường sắt Trung Quốc... Nhờ vậy, giúp người học có thêm điều kiện tiếp cận những yêu cầu thực tế của ngành, trong khi hoạt động đào tạo và nghiên cứu có cơ hội tiếp cận công nghệ hiện đại.
Việc hợp tác cũng tạo điều kiện để Nhà trường phát triển hệ thống phòng thí nghiệm và trung tâm thử nghiệm đường sắt tốc độ cao với các thiết bị hiện đại, phục vụ nghiên cứu, kiểm thử và đánh giá các giải pháp công nghệ tiên tiến.
Không chỉ tập trung vào đào tạo và nghiên cứu, Trường Đại học Giao thông vận tải còn tham gia thực hiện nhiều nhiệm vụ quan trọng liên quan đến phát triển ngành đường sắt. Nhà trường được Bộ Xây dựng giao chủ trì nghiên cứu, đề xuất và triển khai một số nhiệm vụ như rà soát, hoàn thiện hệ thống tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật áp dụng cho đường sắt tốc độ cao, đường sắt đô thị và đường sắt điện khí hóa.
Bên cạnh đó, các nhiệm vụ nghiên cứu, đề xuất công nghệ khảo sát, thiết kế công trình đường sắt tốc độ cao; nghiên cứu thiết kế, chế tạo thử nghiệm và sản xuất kết cấu đường ray dạng bản không ballast cho đường sắt tốc độ cao; nghiên cứu thiết kế, chế tạo hệ thống điện động lực cho đường sắt tốc độ cao; nghiên cứu vật liệu, cấu kiện đúc sẵn, thiết bị vận chuyển, lao lắp và thi công công trình đường sắt tốc độ cao cũng được Nhà trường tích cực tham gia, đóng góp.
Những nhiệm vụ này đã góp phần tạo thêm điều kiện để hoạt động đào tạo và nghiên cứu của Nhà trường gắn với những vấn đề thực tế đặt ra trong quá trình phát triển hạ tầng giao thông. Đồng thời, đây cũng là môi trường để giảng viên, nhà khoa học và người học tiếp cận các bài toán kỹ thuật có tính ứng dụng cao.
Tăng cường nghiên cứu và các hoạt động chuyên môn, trao đổi học thuật
Cùng với đường sắt, kỹ thuật điều khiển và tự động hóa là lĩnh vực luôn được Nhà trường chú trọng phát triển. Trong nhiều năm qua, Trường Đại học Giao thông vận tải đã tổ chức các hội thảo quốc tế về công nghệ mới và ứng dụng trong lĩnh vực Điện - Điện tử - Tự động hóa. Đây là những hoạt động góp phần cập nhật xu hướng công nghệ, tạo diễn đàn trao đổi chuyên môn và mở rộng kết nối giữa đào tạo, nghiên cứu với thực tiễn.
Đồng thời, Nhà trường còn xây dựng và phát triển các câu lạc bộ nhằm khuyến khích tinh thần sáng tạo, nghiên cứu và ứng dụng công nghệ của sinh viên, trong đó có Câu lạc bộ Robocon. Thông qua các hoạt động học thuật, thực hành và sáng tạo, sinh viên có thêm cơ hội vận dụng kiến thức được học vào giải quyết các bài toán kỹ thuật, từng bước hình thành năng lực làm việc trong môi trường công nghệ.
Đối với lĩnh vực kỹ thuật ô tô, Nhà trường cũng đẩy mạnh các hoạt động chuyên môn, nghiên cứu và trao đổi học thuật. Một trong những hoạt động được tổ chức thường xuyên là Hội thảo quốc tế về Động lực học và Điều khiển ô tô. Đây là diễn đàn để trao đổi về các vấn đề liên quan đến động lực học, điều khiển và xu hướng phát triển phương tiện giao thông thông minh, đồng thời góp phần tăng cường hoạt động nghiên cứu trong lĩnh vực kỹ thuật ô tô.
Có thể nói, việc ba chương trình đào tạo của Trường Đại học Giao thông vận tải được phê duyệt tham gia Đề án không chỉ góp phần mở thêm cơ hội để Nhà trường phát triển các chương trình đào tạo kỹ sư tài năng mà còn đặt ra yêu cầu tiếp tục nâng cao chất lượng đào tạo, nghiên cứu khoa học và năng lực hợp tác.
Từ nền tảng sẵn có, Nhà trường có điều kiện tiếp tục phát triển các chương trình đào tạo chất lượng cao trong những lĩnh vực kỹ thuật gắn với giao thông vận tải và công nghệ. Trọng tâm không chỉ nằm ở việc cung cấp kiến thức chuyên môn mà còn hướng tới tăng cường năng lực thực hành, nghiên cứu, khả năng tiếp cận công nghệ mới và kết nối với nhu cầu thực tế của ngành.
Việc kết hợp giữa đào tạo, nghiên cứu khoa học, hợp tác doanh nghiệp và tham gia các nhiệm vụ công nghệ cũng tạo môi trường để người học được tiếp cận gần hơn với những vấn đề thực tiễn. Đây là cơ sở quan trọng để đào tạo nguồn nhân lực kỹ thuật có khả năng thích ứng với sự thay đổi nhanh của công nghệ, nhất là trong các lĩnh vực đang có yêu cầu cao về trình độ chuyên môn và năng lực nghiên cứu.
Đồng thời, đây cũng là cơ sở để Nhà trường tiếp tục mở rộng hợp tác quốc tế, huy động nguồn lực chuyên gia và từng bước hoàn thiện hệ sinh thái đào tạo - nghiên cứu - chuyển giao công nghệ, góp phần phục vụ yêu cầu phát triển nhân lực chất lượng cao trong giai đoạn mới.
Với ba chương trình kỹ sư tài năng gồm Đường sắt và đường sắt đô thị, Kỹ thuật ô tô, Kỹ thuật điều khiển và tự động hóa, Trường Đại học Giao thông vận tải đang tiếp tục phát huy thế mạnh trong đào tạo và nghiên cứu các lĩnh vực kỹ thuật cốt lõi. Qua đó, Nhà trường hướng tới nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, tăng cường năng lực khoa học công nghệ và đáp ứng yêu cầu phát triển của ngành giao thông vận tải trong bối cảnh công nghệ cao ngày càng giữ vai trò quan trọng