Ngày 01/10/2026, Bộ Nội vụ ban hành Thông tư số 25/2026/TT-BNV quy định biện pháp để tổ chức, hướng dẫn thi hành Luật Thi đua, khen thưởng và Nghị định số 368/2026/NĐ-CP ngày 25 tháng 9 năm 2026 của Chính phủ quy định chi tiết một số điều và biện pháp để tổ chức, hướng dẫn thi hành Luật Thi đua, khen thưởng.
Thông tư này có hiệu lực thi hành kể từ ngày 01 tháng 10 năm 2026 và thay thế Thông tư số 15/2025/TT-BNV ngày 04 tháng 8 năm 2025 của Bộ trưởng Bộ Nội vụ quy định biện pháp để tổ chức, hướng dẫn thi hành Luật Thi đua, khen thưởng và Nghị định số 152/2025/NĐ-CP ngày 14 tháng 6 năm 2025 của Chính phủ quy định về phân cấp, phân quyền trong lĩnh vực thi đua, khen thưởng; quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Thi đua, khen thưởng.
Trong đó có 2 nội dung được đội ngũ cán bộ quản lý, giáo viên quan tâm là danh hiệu Lao động tiên tiến và việc hướng dẫn công nhận sáng kiến các cấp làm cơ sở để xét danh hiệu chiến sĩ thi đua cơ sở, chiến sĩ thi đua cấp tỉnh, toàn quốc.
Quy định về việc bình xét danh hiệu “Lao động tiên tiến”
Tại khoản 4 Điều 2 quy định về việc bình xét danh hiệu “Lao động tiên tiến” như sau: Việc bình xét danh hiệu “Lao động tiên tiến”, “Chiến sĩ tiên tiến” trong một số trường hợp cụ thể được thực hiện như sau:
Cá nhân tham gia chiến đấu, phục vụ chiến đấu hoặc có hành động dũng cảm cứu người, cứu tài sản của Nhà nước, của Nhân dân dẫn đến bị thương tích cần điều trị, điều dưỡng theo kết luận của bệnh viện hoặc Trung tâm y tế khu vực trở lên thì thời gian điều trị, điều dưỡng được tính để bình xét tặng danh hiệu “Lao động tiên tiến”, “Chiến sĩ tiên tiến”;
Cá nhân được cử tham gia đào tạo, bồi dưỡng ngắn hạn dưới 01 năm, chấp hành tốt quy định của cơ sở đào tạo, bồi dưỡng thì thời gian học tập được tính vào thời gian công tác tại cơ quan, tổ chức, đơn vị để được bình xét danh hiệu “Lao động tiên tiến”, “Chiến sĩ tiên tiến”.
Trường hợp cá nhân được cử tham gia đào tạo, bồi dưỡng từ 01 năm trở lên thì thời gian tham gia đào tạo, bồi dưỡng được tính vào thời gian để bình xét danh hiệu “Lao động tiên tiến”, “Chiến sĩ tiên tiến”. Ngoài các tiêu chuẩn, điều kiện theo quy định chung, trong thời gian tham gia đào tạo, bồi dưỡng, cá nhân phải chấp hành tốt quy định của cơ sở đào tạo, hoàn thành nhiệm vụ học tập, đạt kết quả học tập từ loại khá trở lên (đối với khóa đào tạo, bồi dưỡng có đánh giá, xếp loại kết quả học tập) hoặc được cơ sở đào tạo cấp chứng nhận hoàn thành chương trình bồi dưỡng (đối với các khóa đào tạo, bồi dưỡng không tổ chức đánh giá, xếp loại);
Quy định tại điểm b nhằm bảo đảm quyền lợi thi đua đối với cán bộ, công chức, viên chức, người lao động được cơ quan, đơn vị cử đi học để nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ.
Đối với khóa đào tạo, bồi dưỡng dưới 01 năm, nếu cá nhân chấp hành tốt quy định của cơ sở đào tạo, bồi dưỡng thì toàn bộ thời gian học được tính vào thời gian công tác tại cơ quan, đơn vị để bình xét danh hiệu. Điều này có ý nghĩa quan trọng bởi việc đi học trong trường hợp này xuất phát từ yêu cầu, sự cử đi của cơ quan, đơn vị chứ không phải cá nhân tự ý nghỉ công tác.
Đối với trường hợp được cử đi đào tạo, bồi dưỡng từ 01 năm trở lên, quy định đặt ra yêu cầu chặt chẽ hơn. Ngoài việc chấp hành tốt quy định của cơ sở đào tạo, cá nhân phải hoàn thành nhiệm vụ học tập và đạt kết quả từ loại khá trở lên nếu khóa học có đánh giá, xếp loại. Nếu khóa học không tổ chức đánh giá, xếp loại thì phải được cơ sở đào tạo cấp chứng nhận hoàn thành chương trình bồi dưỡng.
Đối với cá nhân chuyển công tác hoặc được điều động, biệt phái đến cơ quan, tổ chức, đơn vị khác trong một thời gian nhất định thì việc bình xét danh hiệu “Lao động tiên tiến”, “Chiến sĩ tiên tiến” do cơ quan, tổ chức, đơn vị có thẩm quyền đánh giá, xếp loại mức độ hoàn thành nhiệm vụ (đối với cá nhân là cán bộ, công chức, viên chức) hoặc cơ quan, tổ chức, đơn vị mới (đối với cá nhân không phải là cán bộ, công chức, viên chức) thực hiện. Trường hợp có thời gian công tác ở cơ quan cũ từ 06 tháng trở lên phải có ý kiến nhận xét của cơ quan cũ;
Quy định này giải quyết một tình huống khá phổ biến trong thực tế là một cá nhân không công tác tại một cơ quan, đơn vị trong suốt cả năm mà có sự thay đổi về nơi công tác do chuyển công tác, điều động hoặc biệt phái.
Theo đó, việc bình xét danh hiệu được thực hiện bởi cơ quan, tổ chức, đơn vị có thẩm quyền đánh giá, xếp loại mức độ hoàn thành nhiệm vụ đối với cán bộ, công chức, viên chức. Đối với người không phải là cán bộ, công chức, viên chức thì việc bình xét do cơ quan, tổ chức, đơn vị mới thực hiện.
Điểm đáng chú ý là trường hợp cá nhân đã công tác tại cơ quan cũ từ 06 tháng trở lên thì đơn vị thực hiện bình xét phải có ý kiến nhận xét của cơ quan cũ. Quy định này nhằm bảo đảm việc đánh giá có đầy đủ thông tin về quá trình công tác của cá nhân trong năm, tránh tình trạng chỉ căn cứ vào thời gian làm việc tại đơn vị mới mà bỏ qua kết quả thực hiện nhiệm vụ tại đơn vị cũ.
Không xét tặng danh hiệu “Lao động tiên tiến”, “Chiến sĩ tiên tiến” đối với cá nhân mới tuyển dụng dưới 06 tháng.
Những quy định mới về công nhận hiệu quả, khả năng nhân rộng của sáng kiến
Tại Điều 9. Về công nhận hiệu quả áp dụng, khả năng nhân rộng của sáng kiến; hiệu quả áp dụng, phạm vi ảnh hưởng của nhiệm vụ khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo để làm căn cứ xét tặng danh hiệu thi đua, hình thức khen thưởng
1. Việc xét công nhận sáng kiến thực hiện theo quy định của pháp luật về sáng kiến.
2. Việc đánh giá, công nhận hiệu quả áp dụng, khả năng nhân rộng của sáng kiến để làm căn cứ xét tặng danh hiệu thi đua, hình thức khen thưởng do người đứng đầu cơ quan, tổ chức, đơn vị có thẩm quyền xem xét, công nhận bằng văn bản.
3. Việc đánh giá hiệu quả nhiệm vụ khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo thực hiện theo quy định của pháp luật về khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo.
Cá nhân được công nhận có nhiệm vụ khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo để làm căn cứ xét danh hiệu thi đua, hình thức khen thưởng là Chủ nhiệm, thư ký và thành viên chính tham gia nghiên cứu nhiệm vụ khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo.
Việc xét công nhận phạm vi ảnh hưởng của nhiệm vụ khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo do người đứng đầu cơ quan, tổ chức, đơn vị có thẩm quyền xem xét, công nhận bằng văn bản.
4. Người đứng đầu cơ quan, tổ chức, đơn vị có thẩm quyền căn cứ hiệu quả áp dụng, khả năng nhân rộng của sáng kiến, phạm vi ảnh hưởng của nhiệm vụ khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo để xét, tặng danh hiệu chiến sĩ thi đua các cấp cho cá nhân theo quy định.
Sáng kiến hiệu quả áp dụng, khả năng nhân rộng hoặc nhiệm vụ khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo có phạm vi ảnh hưởng trong cơ quan, đơn vị thì đề nghị xét, tặng danh hiệu “Chiến sĩ thi đua cơ sở”; Sáng kiến có hiệu quả áp dụng, khả năng nhân rộng hoặc nhiệm vụ khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo có phạm vi ảnh hưởng trong Bộ, ban, ngành, tỉnh thì xét, tặng danh hiệu Chiến sĩ thi đua cấp Bộ, ban, ngành, tỉnh; Sáng kiến có hiệu quả áp dụng, khả năng nhân rộng hoặc nhiệm vụ khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo có phạm vi ảnh hưởng trong toàn quốc thì đề nghị xét, tặng danh hiệu "Chiến sĩ thi đua toàn quốc" .
5. Căn cứ quy định về đối tượng, tiêu chuẩn, thành tích đạt được và hiệu quả áp dụng, khả năng nhân rộng của sáng kiến hoặc phạm vi ảnh hưởng của nhiệm vụ khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, người đứng đầu cơ quan, tổ chức, đơn vị có thẩm quyền khen thưởng hoặc đề nghị cấp trên khen thưởng các hình thức theo tiêu chuẩn có sáng kiến hoặc nhiệm vụ khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo.
Theo người viết, quy định này nhấn mạnh phạm vi ảnh hưởng của sáng kiến là căn cứ quan trọng để xác định cấp danh hiệu thi đua, chứ không phải cứ có sáng kiến là đương nhiên được xét “Chiến sĩ thi đua” ở cấp tương ứng.
Ví dụ, nếu sáng kiến có hiệu quả áp dụng, có khả năng nhân rộng trong phạm vi cơ quan, đơn vị thì phù hợp để đề nghị xét tặng danh hiệu “Chiến sĩ thi đua cơ sở”. Nếu hiệu quả và khả năng nhân rộng đã vượt ra ngoài phạm vi một cơ quan, đơn vị, có ảnh hưởng trong Bộ, ban, ngành hoặc tỉnh, thì có thể xem xét danh hiệu “Chiến sĩ thi đua” cấp Bộ, ban, ngành, tỉnh. Cao hơn nữa, khi sáng kiến hoặc nhiệm vụ khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo chứng minh được hiệu quả, khả năng áp dụng, nhân rộng trên phạm vi toàn quốc, thì mới đặt vấn đề đề nghị “Chiến sĩ thi đua toàn quốc”.
Như vậy, có thể hình dung phạm vi ảnh hưởng tăng dần tương ứng với cấp độ danh hiệu thi đua: cơ quan, đơn vị → Bộ, ban, ngành, tỉnh → toàn quốc. Điểm quan trọng là việc xác định phạm vi ảnh hưởng cần dựa trên hiệu quả áp dụng thực tế và khả năng nhân rộng, không chỉ dựa vào việc sáng kiến đã được công nhận.
Chẳng hạn, một giải pháp quản lý học sinh chỉ được áp dụng hiệu quả tại một trường thì phù hợp với phạm vi cơ sở; nếu được triển khai và chứng minh hiệu quả tại nhiều trường trong tỉnh thì phạm vi ảnh hưởng có thể được xem xét ở cấp tỉnh; còn để đạt phạm vi toàn quốc cần có cơ sở chứng minh giải pháp có giá trị áp dụng rộng rãi, có khả năng nhân rộng ở nhiều địa phương, cơ quan, đơn vị trên cả nước. Điều này giúp hạn chế tình trạng đánh đồng giữa “có sáng kiến” với “sáng kiến có phạm vi ảnh hưởng lớn”, đồng thời tạo sự phân hóa hợp lý giữa các cấp danh hiệu thi đua.
Đọc toàn văn Thông tư 25/2026/TT-BNV TẠI ĐÂY
(*) Văn phong, nội dung bài viết thể hiện góc nhìn, quan điểm của tác giả.