Sau 12 năm gắn bó với giáo dục vùng cao, cô Phạm Thị Như Nguyệt - giáo viên Trường Phổ thông dân tộc bán trú Tiểu học - Trung học cơ sở Vần Chải, xã Yên Minh, tỉnh Tuyên Quang, đã có nhiều thành tích trong quá trình giảng dạy như: 5 năm liền đạt danh hiệu Chiến sĩ thi đua cấp cơ sở từ năm học 2019- 2020 đến năm học 2024-2025, 2 lần được nhận bằng khen của chủ tịch Uỷ ban Nhân dân tỉnh Hà Giang (trước khi sáp nhập thành tỉnh Tuyên Quang) vì đã có thành tích Xuất sắc trong các năm học.
Tận tâm với học trò, bền bỉ vượt khó
35 tuổi, cô Phạm Thị Như Nguyệt (quê Tuyên Quang) đã có khoảng 12 năm gắn bó với nghề. Sau khi ra trường, cô bắt đầu công việc giảng dạy tại một trường học ở khu vực Đồng Văn (Hà Giang cũ), trước khi về công tác tại Trường Phổ thông dân tộc bán trú Tiểu học - Trung học cơ sở Vần Chải.
Nhiều năm làm việc tại vùng cao giúp cô hiểu rõ những khó khăn mà học sinh nơi đây phải đối mặt, từ điều kiện học tập đến cơ hội tiếp cận các hoạt động giáo dục bên ngoài địa phương. Trong công tác giảng dạy, cô Nguyệt luôn chú trọng tìm hiểu năng lực của từng học sinh để xây dựng kế hoạch giáo dục phù hợp. Với những em còn hạn chế về kiến thức, cô dành thời gian phụ đạo; với học sinh có năng khiếu, cô tổ chức bồi dưỡng, tạo điều kiện để các em phát huy khả năng.
Không chỉ thực hiện nhiệm vụ giảng dạy trên lớp, cô còn phụ trách các câu lạc bộ của nhà trường, trong đó có hoạt động bồi dưỡng học sinh có năng khiếu ở khối lớp 4, lớp 5 và rèn chữ đẹp cho học sinh nhỏ tuổi.
Theo cô Nguyệt, để học sinh tiến bộ, trước hết các em phải nắm chắc kiến thức nền tảng. Trên cơ sở đó, giáo viên mới có thể hướng dẫn nâng cao, đồng thời điều chỉnh phương pháp theo khả năng tiếp thu của từng em. Với học sinh bán trú, việc hỗ trợ cũng không dừng lại khi kết thúc các tiết học chính khóa. Cô cùng đồng nghiệp dành thêm thời gian cho các hoạt động phụ đạo, bồi dưỡng vào cuối buổi chiều. Có những hôm, thời gian sinh hoạt câu lạc bộ được kéo dài hơn để học sinh có thêm cơ hội luyện tập.
Những học sinh còn gặp khó khăn trong học tập cũng được cô quan tâm trong các buổi tự học buổi tối tại trường. Theo cô, mỗi em có khả năng tiếp thu khác nhau, vì vậy giáo viên cần kiên trì hướng dẫn, không áp dụng một cách dạy cứng nhắc cho tất cả học sinh.
Sự nỗ lực trong chuyên môn đã giúp cô Nguyệt hai lần đạt thành tích giáo viên dạy giỏi cấp tỉnh, vào các năm học 2020-2021 và 2024-2025.
Chia sẻ về quá trình tham gia hội thi, cô cho biết bản thân từng bước tích lũy kinh nghiệm từ cấp trường đến cấp huyện rồi cấp tỉnh. Bên cạnh việc chuẩn bị kiến thức chuyên môn, cô chú trọng rèn luyện kỹ năng thuyết trình, khả năng diễn đạt và sự tự tin khi đứng trước người nghe.
Đối với phần thi thực hành giảng dạy, theo cô, giáo viên cần nắm vững kiến thức, linh hoạt trong xử lý tình huống và có khả năng thích ứng với những đối tượng học sinh khác nhau. Những trải nghiệm từ các hội thi không chỉ giúp cô tích lũy kinh nghiệm mà còn là cơ hội để nhìn nhận, hoàn thiện phương pháp giảng dạy của bản thân.
Tuy nhiên, với cô Nguyệt, thành tích chuyên môn không phải là điều duy nhất có ý nghĩa. Niềm vui lớn hơn còn đến từ sự tiến bộ của học trò, nhất là những em có hoàn cảnh khó khăn, từng thiếu tự tin hoặc gặp trở ngại trong quá trình học tập.
Cậu học trò khuyết tật và hành trình chinh phục nét chữ đẹp
Trong những năm công tác tại Vần Chải, có một kỷ niệm khiến cô Nguyệt luôn nhớ mãi: hành trình đồng hành cùng một học sinh khuyết tật Sùng Mí Và chinh phục cuộc thi viết chữ đẹp.
Em Sùng Mí Và có hoàn cảnh gia đình khó khăn, bị hạn chế về khả năng vận động tay chân. Việc cầm bút, điều khiển các ngón tay để viết chữ đã là một thử thách lớn, chưa kể đến yêu cầu luyện viết chữ đẹp để tham gia các cuộc thi.
Ban đầu, cô Nguyệt cũng không khỏi băn khoăn liệu mình có thể giúp em đạt được mong muốn hay không. Thế nhưng, khi nhận thấy cậu học trò rất yêu thích việc viết chữ và luôn muốn được luyện tập như các bạn, cô quyết định tạo điều kiện để em tham gia câu lạc bộ.
“Lúc đầu, tôi cũng chỉ nghĩ rằng em thích viết chữ thì mình tạo điều kiện cho em tham gia cùng các bạn. Nhưng khi chứng kiến sự cố gắng của Sùng Mí Và, tôi quyết tâm giúp em có cơ hội được đi thi”, cô Nguyệt chia sẻ.
Từ đó, hai cô trò bắt đầu hành trình luyện tập bền bỉ. Với một học sinh gặp khó khăn trong vận động, việc viết được những nét chữ theo yêu cầu đòi hỏi nhiều thời gian và sự kiên trì. Cô phải đồng hành cùng em qua từng giai đoạn, động viên khi em mệt mỏi, tìm cách giúp em duy trì niềm yêu thích và không bỏ cuộc trước những trở ngại.
Quá trình ấy không phải lúc nào cũng thuận lợi. Có những lúc tay đau, việc luyện viết trở nên khó khăn, Và đã bật khóc. Nhưng sau những giây phút nản lòng, em vẫn tiếp tục cố gắng. Chính sự quyết tâm của học trò đã tiếp thêm động lực cho cô giáo. Cô nhận ra rằng, khi được trao cơ hội và hướng dẫn phù hợp, học sinh có thể làm được nhiều điều mà người khác từng nghĩ là khó khăn.
Sau thời gian kiên trì rèn luyện, em tham gia cuộc thi viết chữ đẹp và đạt giải Ba cấp huyện (cũ). Kết quả ấy là niềm vui lớn đối với cả cô và trò, bởi phía sau giải thưởng là một quá trình nỗ lực kéo dài qua nhiều năm học.
Với cô Nguyệt, điều đáng quý nhất không chỉ là thành tích đạt được mà còn là việc học sinh đã vượt qua những giới hạn của bản thân, tự tin theo đuổi điều mình yêu thích. Câu chuyện ấy cũng giúp cô thêm tin tưởng vào ý nghĩa của việc giáo dục theo hướng phát huy năng lực từng học sinh. Mỗi em có một hoàn cảnh, khả năng và tốc độ tiến bộ khác nhau. Điều quan trọng là giáo viên không vội đánh giá hay giới hạn khả năng của các em, mà cần kiên trì tìm cách hỗ trợ phù hợp.
Không chỉ đồng hành với học sinh khuyết tật, cô Nguyệt còn dành nhiều tâm huyết cho công tác bồi dưỡng học sinh có năng khiếu. Trong một cuộc thi cấp huyện, lớp học do cô hướng dẫn có 13 học sinh tham gia, trong đó 11 em đạt giải.Những kết quả ấy là sự ghi nhận cho quá trình cô trò cùng nỗ lực, nhưng cũng cho thấy vai trò của việc phát hiện, bồi dưỡng năng lực và tạo cơ hội để học sinh vùng cao tham gia các sân chơi giáo dục.
Theo cô Nguyệt, các cuộc thi không chỉ giúp học sinh củng cố kiến thức hay rèn luyện kỹ năng. Đối với nhiều em ở vùng cao, đây còn là dịp được giao lưu, gặp gỡ bạn bè và trải nghiệm những điều mới mẻ ngoài môi trường sống quen thuộc.
Điều kiện đi lại khó khăn khiến việc đến các địa phương khác không phải là trải nghiệm dễ dàng đối với mọi học sinh. Có em lần đầu được đến trung tâm huyện, có em lần đầu đặt chân đến thành phố Hà Giang khi tham gia cuộc thi cấp tỉnh. Bởi vậy, cô cho rằng bên cạnh những áp lực nhất định đối với giáo viên và học sinh, các sân chơi này vẫn mang lại nhiều giá trị tích cực nếu được tổ chức phù hợp, giúp các em có thêm cơ hội học hỏi và trưởng thành.
Những năm tháng gắn bó với học trò vùng cao cũng để lại trong cô nhiều kỷ niệm giản dị. Đó là những bó hoa cải, hoa mua, hoa sở được học sinh tự tay hái trên rừng mang tặng cô, hay những tấm thiệp nhỏ được các em chuẩn bị vào dịp lễ.
Có những học sinh đã chuyển sang môi trường học tập khác nhưng vẫn nhớ cô giáo cũ, gửi lời chúc hoặc trở về thăm trường. Những tình cảm chân thành ấy trở thành nguồn động viên để cô tiếp tục gắn bó với nghề.
Mong được trở về quê hương để tiếp tục cống hiến
Dành nhiều tâm huyết cho công việc, song phía sau hành trình gắn bó với giáo dục vùng cao, cô Nguyệt cũng có những trăn trở riêng về cuộc sống gia đình.
Nhà bố mẹ đẻ của cô ở Yên Sơn, còn gia đình chồng ở Hàm Yên, Tuyên Quang cũ. Trong khi đó, nơi công tác hiện tại cách xa quê nhà, khiến việc đi lại và sum họp với người thân không dễ dàng.
Cô Nguyệt chia sẻ, khi còn trẻ, cô dành nhiều tâm huyết cho ước mơ nghề nghiệp và mong muốn được cống hiến. Nhưng theo thời gian, những lo toan của cuộc sống gia đình khiến khát khao được trở về gần bố mẹ, người thân ngày càng lớn hơn.
Hiện tại, cô vẫn sống cùng bố mẹ chồng khi không ở trường. Gia đình hai bên đều có những người thân sinh sống ở các địa phương khác nhau, nhưng cô vẫn mong có cơ hội trở về quê hương để thuận tiện chăm sóc, gần gũi với bố mẹ.
“Điều tôi mong mỏi nhất là được chuyển về gần gia đình, để vừa có thể chăm sóc bố mẹ, vừa tiếp tục công việc giảng dạy và cống hiến cho giáo dục quê hương”, cô Nguyệt bày tỏ.
Mong muốn ấy không làm thay đổi tình cảm và trách nhiệm của cô đối với học sinh nơi mình đang công tác. Trong những năm qua, cô vẫn kiên trì với từng giờ lên lớp, dành thời gian bồi dưỡng học sinh có năng khiếu và hỗ trợ những em còn gặp khó khăn trong học tập.
Cô cũng mong muốn học sinh vùng cao tiếp tục nhận được sự quan tâm, hỗ trợ nhiều hơn về điều kiện học tập và các chính sách giáo dục, để các em có thêm cơ hội phát triển năng lực, tự tin bước ra ngoài môi trường quen thuộc.
Sau 12 năm gắn bó với nghề, cô Phạm Thị Như Nguyệt vẫn giữ tâm huyết với công việc đã lựa chọn. Hành trình đồng hành cùng học sinh khuyết tật chinh phục giải thưởng viết chữ đẹp, những kết quả trong công tác bồi dưỡng học sinh và tình cảm chân thành của học trò là những dấu ấn đáng nhớ trong sự nghiệp của cô. Và giữa những nỗ lực bền bỉ nơi vùng cao, cô vẫn ấp ủ một mong ước giản dị: một ngày được trở về quê nhà, tiếp tục đứng lớp, gieo chữ và đồng hành cùng những thế hệ học trò trên chính mảnh đất quê hương mình.
Chia sẻ về cô Phạm Thị Như Nguyệt, thầy Phạm Văn Dũng, nguyên Hiệu trưởng Trường Phổ thông dân tộc bán trú Tiểu học và Trung học cơ sở Vần Chải, nhận xét cô là giáo viên có chuyên môn vững vàng, tâm huyết với nghề và được đồng nghiệp tín nhiệm.
Theo thầy Dũng, cô Nguyệt đạt nhiều thành tích trong công tác giảng dạy, nổi bật là danh hiệu giáo viên dạy giỏi cấp tỉnh và thành tích bồi dưỡng học sinh giỏi. Cô cũng từng tham gia làm báo cáo viên, tập huấn các chương trình giáo dục ở cấp huyện và cấp tỉnh.
“Cô Nguyệt hòa đồng, nhiệt tình, có trách nhiệm với công việc và được tập thể cán bộ, giáo viên nhà trường tin tưởng”, thầy Dũng chia sẻ.
Thầy cho biết, nhà trường từng tạo điều kiện để cô Nguyệt làm thủ tục xin chuyển công tác về gần quê nhà, thuận tiện chăm sóc bố mẹ tuổi cao. Tuy nhiên, việc điều chuyển còn phụ thuộc vào đơn vị tiếp nhận và cơ quan quản lý có thẩm quyền.
Thầy Dũng mong các cấp quản lý giáo dục quan tâm, xem xét nguyện vọng của cô, tạo điều kiện để nữ giáo viên được trở về quê công tác, chăm sóc gia đình.