Tham dự buổi làm việc có Bí thư Thành ủy Quản Minh Cường, Chủ tịch UBND thành phố Bùi Văn Khắng.
Tiên phong triển khai nhiều mô hình, chính sách giáo dục mới
Báo cáo với Bộ trưởng, Chủ tịch UBND thành phố Quảng Ninh Bùi Văn Khắng cho biết, Quảng Ninh đang cụ thể hóa các chủ trương đổi mới giáo dục bằng nhiều mô hình, chính sách mới, gắn với đặc thù của một địa bàn vừa có đô thị, công nghiệp, vừa có miền núi, biên giới, hải đảo.
Hiện thành phố có 346 cơ sở giáo dục mầm non, phổ thông, giáo dục thường xuyên và 368 cơ sở giáo dục mầm non độc lập, với trên 360.000 người học; cùng 3 trường đại học, 6 trường cao đẳng, 2 trường trung cấp với khoảng 27.300 người học. Đáng chú ý, tỷ lệ học sinh trung học phổ thông ngoài công lập đạt 34%, cao nhất cả nước.
Một trong những điểm nổi bật là hệ thống chính sách giáo dục đặc thù với quy mô gần 800 tỷ đồng mỗi năm học, trên 539.000 lượt người học và nhà giáo thụ hưởng. Quảng Ninh đã cấp miễn phí sách giáo khoa cho học sinh phổ thông; hỗ trợ sữa học đường cho khoảng 200.000 trẻ mầm non, học sinh tiểu học; hỗ trợ ăn trưa cho khoảng 36.900 trẻ em, học sinh; hỗ trợ ăn, ở tập trung và đưa đón khoảng 8.100 học sinh, học viên ở những địa bàn khó khăn.
Đặc biệt, thành phố đang thí điểm xe buýt điện miễn phí đưa đón học sinh với 6 tuyến, 50 phương tiện, 171 điểm đón trả; sau một tháng triển khai, bình quân đã có trên 2.000 học sinh sử dụng mỗi ngày.
Quảng Ninh cũng triển khai khá sớm những định hướng mới về ngoại ngữ, STEM và trường học số. Thành phố đã lựa chọn 20 cơ sở giáo dục thí điểm đưa tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học. Xuất phát từ đặc thù địa bàn biên giới, 19/29 trường phổ thông tại các xã, phường biên giới đã tổ chức dạy tiếng Trung Quốc, hướng tới 100% trường phổ thông khu vực biên giới dạy ngôn ngữ nước láng giềng. 122/232 cơ sở giáo dục phổ thông đã được trang bị phòng thực hành STEM.
Trong tổ chức hệ thống, Quảng Ninh thực hiện sắp xếp mạng lưới trường học với quy mô lớn, gắn tinh gọn đầu mối với đổi mới quản trị và điều tiết lại đội ngũ. Đợt sắp xếp tháng 10/2025 đã giảm 280/570 đầu mối cơ sở giáo dục công lập; thành phố đang xây dựng phương án tiếp tục giảm thêm 105 cơ sở.
Tại cuộc làm việc, đại diện các sở, ngành, cơ sở giáo dục của thành phố và các vụ, cục thuộc Bộ Giáo dục và Đào tạo đã trao đổi, làm rõ thêm những vấn đề đặt ra từ thực tiễn, trong đó có sắp xếp mạng lưới cơ sở giáo dục; phát triển đội ngũ; triển khai Chương trình giáo dục phổ thông; phát triển giáo dục nghề nghiệp, giáo dục đại học gắn với nhu cầu nhân lực; chuyển đổi số và những cơ chế, chính sách cần thiết để triển khai các mô hình mới.
Tiếp tục tiên phong, trở thành hình mẫu trong đổi mới giáo dục
Phát biểu tại cuộc làm việc, Bí thư Thành ủy Quảng Ninh Quản Minh Cường nhấn mạnh yêu cầu tiếp tục nâng cao chất lượng giáo dục, dạy và học thực chất, đồng thời thực hiện công bằng trong giáo dục.
Đặt giáo dục trong yêu cầu phát triển vượt bậc của Quảng Ninh những năm tới, Bí thư Thành ủy cho rằng, muốn duy trì tốc độ tăng trưởng cao phải có nguồn nhân lực đáp ứng cả về số lượng và chất lượng. Vì vậy, giáo dục và đào tạo phải thực sự tạo ra nguồn nhân lực phục vụ phát triển kinh tế - xã hội của thành phố.
Cùng với nguồn lực Nhà nước, Bí thư Thành ủy nhấn mạnh yêu cầu đẩy mạnh xã hội hóa, thu hút nguồn lực tư nhân tham gia phát triển giáo dục, phát huy tốt hơn tiềm năng của giáo dục trong thu hút người học, nguồn lực đầu tư và đóng góp cho sự phát triển của thành phố.
Phát biểu kết thúc buổi làm việc, Bộ trưởng Hoàng Minh Sơn ghi nhận những kết quả quan trọng của giáo dục Quảng Ninh. Bộ trưởng đặc biệt đánh giá cao tinh thần tiên phong của Quảng Ninh trong sắp xếp mạng lưới cơ sở giáo dục gắn với đổi mới quản trị; đầu tư cơ sở vật chất; nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện và mũi nhọn; chuyển đổi số. Một số mô hình, cách làm đã có giá trị tham khảo và lan tỏa. “Đã tiên phong trong đổi mới thì thời gian tới Quảng Ninh cần tiếp tục tiên phong, trở thành hình mẫu trong phát triển giáo dục và đào tạo”, Bộ trưởng nhấn mạnh.
Bổ sung vào những định hướng phát triển giáo dục của thành phố, Bộ trưởng lưu ý một vấn đề cần được quan tâm và đo lường rõ hơn là khả năng tiếp cận giáo dục. Theo Bộ trưởng, bên cạnh các chỉ tiêu về chất lượng, thành phố cần có thống kê cụ thể theo từng cấp học, từng địa bàn để biết mức độ tiếp cận giáo dục đến đâu; ở cấp học nào, địa bàn nào tỷ lệ đi học còn thấp và nguyên nhân vì sao. Từ đó mới xác định chính xác nhu cầu về trường lớp, giáo viên và nơi cần ưu tiên đầu tư, hướng tới mở rộng cơ hội tiếp cận giáo dục công bằng.
Một định hướng khác được Bộ trưởng nhấn mạnh là kết hợp giáo dục toàn diện với giáo dục tinh hoa. Trong đó, các trường chuyên cần thực hiện tốt sứ mạng phát hiện, bồi dưỡng và tạo nguồn tài năng, nhân tài; đồng thời là nơi tiên phong thử nghiệm những mô hình tổ chức, phương pháp giáo dục và đào tạo mới.
Câu chuyện nguồn nhân lực được Bộ trưởng đặt trong chính tốc độ phát triển kinh tế - xã hội của Quảng Ninh. Khi kinh tế tăng trưởng nhanh, nhu cầu nhân lực sẽ rất lớn, vì vậy đào tạo phải gắn chặt với thị trường lao động và cơ hội việc làm.
“Không ai xuống Hạ Long học để về Hà Nội làm việc”, Bộ trưởng nói và cho rằng muốn thu hút người học, Quảng Ninh phải làm cho họ nhìn thấy cơ hội học tập gắn với cơ hội nghề nghiệp, việc làm và phát triển ngay tại địa phương. Điều đó đòi hỏi sự kết nối chặt chẽ hơn giữa doanh nghiệp với các trường cao đẳng, đại học; giữa đào tạo với nghiên cứu khoa học, công nghệ và nhu cầu sử dụng nhân lực.
Từ cách tiếp cận đó, Bộ trưởng ủng hộ định hướng phát triển giáo dục đại học gắn với khoa học, công nghệ và doanh nghiệp. Theo Bộ trưởng, nếu phát triển khu đô thị đại học thì không nên chỉ là nơi tập trung các trường đại học. Ở đó cần có sự hiện diện của doanh nghiệp công nghệ, các trung tâm nghiên cứu và phát triển, hình thành hệ sinh thái gắn đào tạo - nghiên cứu - công nghệ - doanh nghiệp.
Đối với chủ trương sắp xếp các trường cao đẳng, Bộ trưởng đồng tình với việc tinh gọn đầu mối, nhưng lưu ý mục tiêu không phải chỉ để giảm số lượng cơ sở. “Sau sắp xếp, các trường phải hoạt động hiệu quả hơn, nâng cao được chất lượng rồi mới tính đến việc mở rộng quy mô”, Bộ trưởng nhấn mạnh.
Từ một vấn đề rất cụ thể là bữa ăn học đường, Bộ trưởng đặt ra yêu cầu đổi mới cách quản trị nhà trường. Theo Bộ trưởng, thầy cô phải được tập trung vào nhiệm vụ chuyên môn, thay vì dành quá nhiều thời gian để lo những công việc không thuộc chuyên môn giáo dục.
“Việc cung cấp bữa ăn học đường cần tiến tới chuyên nghiệp hóa, bảo đảm dinh dưỡng, an toàn và trách nhiệm rõ ràng. Nhà trường, hiệu trưởng chuyển mạnh sang vai trò kiểm tra, giám sát cùng phụ huynh, học sinh, thay vì phải trực tiếp lo từng khâu của suất ăn”, Bộ trưởng chia sẻ.
Bộ trưởng cũng nhấn mạnh tinh thần Bộ GDĐT đồng hành, kiến tạo, hỗ trợ địa phương. Những khó khăn, vướng mắc từ thực tiễn cần được phản ánh; nếu vướng từ quy định thì phải xác định rõ vướng ở đâu để kịp thời rà soát, điều chỉnh, tạo điều kiện cho địa phương và cơ sở giáo dục phát triển.
Để mỗi học sinh phát huy tối đa năng lực, sở trường chứ không chỉ để đoạt giải
Trước cuộc làm việc, Bộ trưởng Hoàng Minh Sơn và đoàn công tác đã đến thăm, làm việc tại Trường Trung học phổ thông chuyên Hạ Long; thăm và làm việc tại Trường Tiểu học và Trung học cơ sở Hà Tu, cùng dự có đại diện lãnh đạo địa phương, lãnh đạo Trường Mầm non Hà Tu, Trường Trung học phổ thông Vũ Văn Hiếu.
Tại các trường, Bộ trưởng dành nhiều thời gian trao đổi trực tiếp với cán bộ quản lý, giáo viên và học sinh về những vấn đề đặt ra từ thực tiễn đổi mới giáo dục: triển khai Chương trình giáo dục phổ thông 2018 và sách giáo khoa; tổ chức dạy học các môn lựa chọn, môn tích hợp; đổi mới mô hình trường chuyên và đào tạo, bồi dưỡng học sinh có năng lực nổi trội; giáo dục STEM, ngoại ngữ; ứng dụng AI, chuyển đổi số và quản trị nhà trường; đội ngũ giáo viên và tổ chức các hoạt động giáo dục…
Bộ trưởng đặc biệt quan tâm đến việc đổi mới mô hình trường chuyên trong yêu cầu phát hiện, bồi dưỡng và tạo nguồn tài năng, nhân tài. Theo Bộ trưởng, mục tiêu phải là “để mỗi học sinh phát huy tối đa năng lực, sở trường chứ không chỉ để đoạt giải”. Giáo dục toàn diện và giáo dục chuyên sâu cần được tổ chức hài hòa, đồng thời tạo thêm cơ hội để học sinh lựa chọn, trải nghiệm, nghiên cứu và phát triển theo năng lực, hứng thú.
Bộ trưởng cũng nhấn mạnh đổi mới giáo dục đòi hỏi sự thay đổi từ chính mỗi nhà trường và mỗi giáo viên. Theo Bộ trưởng, trong bối cảnh học sinh có khả năng tiếp cận rất nhanh với ngoại ngữ, công nghệ và AI, vai trò của người thầy cần chuyển mạnh sang kiến tạo, hướng dẫn và đồng hành, giúp học sinh phát huy tính chủ động, sáng tạo và đi đúng hướng.
Đối với những vấn đề các nhà trường phản ánh về Chương trình giáo dục phổ thông, dạy học tích hợp, STEM, AI, chuyển đổi số và đội ngũ giáo viên, Bộ trưởng cho biết Bộ Giáo dục và Đào tạo đang tiếp tục rà soát, nghiên cứu để hoàn thiện.
Theo Bộ trưởng, cái mới khi triển khai sẽ phát sinh những vấn đề mới. Vì vậy, Bộ Giáo dục và Đào tạo sẽ lắng nghe những ý kiến thiết thực từ cơ sở, nhận diện những điểm còn bất cập để tiếp tục điều chỉnh chính sách và cách thức tổ chức thực hiện.