Sáng 17/10, Quốc hội khóa XVI tổ chức trọng thể phiên khai mạc Kỳ họp thứ 2 tại Hội trường Diên Hồng, Nhà Quốc hội, Thủ đô Hà Nội.
Một số kiến nghị của cử tri liên quan đến lĩnh vực giáo dục và đào tạo
Tại phiên họp, Ủy viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Chủ nhiệm Ủy ban Dân nguyện và Giám sát của Quốc hội Lê Thị Nga trình bày Báo cáo kết quả giám sát việc giải quyết kiến nghị của cử tri gửi đến Kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI. Trong đó, có một số kiến nghị của cử tri liên quan đến lĩnh vực giáo dục và đào tạo và khoa học công nghệ.
Về kiến nghị và kết quả giải quyết, trả lời kiến nghị của cử tri, Chủ nhiệm Ủy ban Dân nguyện và Giám sát của Quốc hội Lê Thị Nga cho biết, thông qua các cuộc tiếp xúc cử tri của đại biểu Quốc hội, 855 kiến nghị được tổng hợp chuyển đến các cơ quan có thẩm quyền giải quyết. Đến nay, 854 kiến nghị được giải quyết, trả lời, đạt 99,9%. Cụ thể:
Quốc hội, các cơ quan của Quốc hội đã tiếp nhận, nghiên cứu và trả lời 20/20 kiến nghị.
Tiếp thu kiến nghị của cử tri, Quốc hội không ngừng đổi mới phương thức hoạt động, đặt lợi ích của cử tri và Nhân dân lên hàng đầu khi thực hiện hoạt động lập pháp, giám sát và quyết định những vấn đề quan trọng của đất nước. Đặc biệt, trong công tác lập pháp, Quốc hội đã thể hiện rõ tinh thần đổi mới, hành động quyết liệt để tháo gỡ những “điểm nghẽn”, vừa bảo đảm tính căn cơ, lâu dài, vừa kịp thời đáp ứng yêu cầu thực tiễn. Đến nay, theo đánh giá của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước, “điểm nghẽn về thể chế cơ bản đã được tháo gỡ”. Đây là kết quả quan trọng được cử tri và Nhân dân ghi nhận và đánh giá cao.
Chính phủ, các bộ, ngành Trung ương đã tiếp nhận, nghiên cứu giải quyết và trả lời 772/773 kiến nghị. Tiếp thu, giải quyết, trả lời kiến nghị của cử tri là một trong những nhiệm vụ trọng tâm được Chính phủ, các bộ, ngành đặc biệt quan tâm thực hiện, có nhiều đổi mới nhằm xử lý kịp thời, góp phần tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc phát sinh trong thực tiễn, đáp ứng yêu cầu, nguyện vọng chính đáng của cử tri.
Một số kiến nghị cụ thể của cử tri đã được Bộ, ngành nghiên cứu, đưa ra giải pháp thiết thực để giải quyết hoặc giải đáp đầy đủ những vấn đề cử tri quan tâm, được đánh giá cao như trả lời của Bộ Công an, Bộ Giáo dục và Đào tạo, Bộ Nội vụ, Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Bộ Khoa học và Công nghệ, Bộ Xây dựng, Bộ Tài chính, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Bộ Y tế…
Nhìn chung, các kiến nghị của cử tri đã được Chính phủ, các bộ, ngành quan tâm, tập trung nghiên cứu, giải quyết và đề ra nhiều giải pháp trong công tác quản lý, điều hành gắn với việc tổ chức thực hiện các nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội, ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát, bảo đảm an sinh xã hội.
Báo cáo của Ủy ban Thường vụ Quốc hội do Chủ nhiệm Ủy ban Dân nguyện và Giám sát Lê Thị Nga trình bày đã nêu 04 hạn chế và kiến nghị:
Thứ nhất, việc giải quyết, trả lời kiến nghị của cử tri ở một số bộ, ngành còn chưa đúng trọng tâm, chưa làm rõ lộ trình xử lý.
Cử tri tỉnh Tây Ninh kiến nghị xem xét cơ chế đặc thù, cho phép gia hạn Giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh xăng dầu đối với cửa hàng bán lẻ từ 01 đến 02 năm, tạo điều kiện để doanh nghiệp có thêm thời gian hoàn thiện hồ sơ đất đai theo quy định mới của Luật Đất đai năm 2024, duy trì hoạt động kinh doanh ổn định và hạn chế nguy cơ gián đoạn nguồn cung xăng dầu tại địa phương.
Ủy ban Thường vụ Quốc hội kiến nghị Bộ Công Thương rà soát, tổng hợp tình hình các cửa hàng bán lẻ xăng dầu gặp khó khăn trong việc hoàn thiện hồ sơ đất đai khi Giấy chứng nhận hết thời hạn; làm rõ nguyên nhân, phạm vi, mức độ ảnh hưởng và khả năng phát sinh trên diện rộng. Trên cơ sở đó, chủ trì, phối hợp với các bộ, ngành, địa phương liên quan nghiên cứu có giải pháp xử lý phù hợp; đồng thời rà soát, đơn giản hóa thủ tục cấp Giấy chứng nhận, hướng dẫn áp dụng thống nhất giữa các địa phương.
Cử tri tỉnh Lai Châu phản ánh có sự chưa thống nhất giữa Thông tư số 05 và Thông tư số 20 của Bộ Giáo dục và Đào tạo về định mức tiết dạy và định mức giáo viên đối với trường phổ thông dân tộc bán trú tiểu học.
Ủy ban Thường vụ Quốc hội kiến nghị Bộ Giáo dục và Đào tạo khẩn trương tổng hợp thực tiễn triển khai tại các địa phương, đánh giá cụ thể mức độ thiếu giáo viên và những vướng mắc phát sinh; trên cơ sở đó sửa đổi, bổ sung Thông tư số 20 theo hướng quy định định mức giáo viên đối với trường phổ thông dân tộc bán trú tiểu học, bảo đảm phù hợp với đặc thù loại hình trường và yêu cầu tổ chức dạy học.
Thứ hai, quyền lợi của cử tri bị ảnh hưởng do văn bản quy phạm pháp luật chậm được sửa đổi, bổ sung hoặc còn thiếu thống nhất.
Cử tri tỉnh Gia Lai phản ánh Thông tư số 33 năm 2005 của Bộ Giáo dục và Đào tạo hướng dẫn tạm thời thực hiện chế độ phụ cấp chức vụ lãnh đạo trong các cơ sở giáo dục công lập nhưng đến nay vẫn được áp dụng sau hơn 20 năm.
Ủy ban Thường vụ Quốc hội kiến nghị Bộ Giáo dục và Đào tạo khẩn trương hoàn thiện, trình Chính phủ ban hành Nghị định quy định chế độ phụ cấp chức vụ đối với cán bộ quản lý cơ sở giáo dục công lập trong tháng 10 năm 2026 theo đúng lộ trình đã báo cáo; đồng thời bảo đảm quy định mới xử lý đầy đủ bất cập về phụ cấp chức vụ đối với lãnh đạo trường phổ thông có nhiều cấp học.
Cử tri tỉnh Tuyên Quang phản ánh tình trạng trẻ em trong cùng một lớp mẫu giáo nhưng hưởng mức hỗ trợ ăn trưa khác nhau.
Ủy ban Thường vụ Quốc hội kiến nghị Bộ Giáo dục và Đào tạo khẩn trương hoàn thiện, trình Chính phủ ban hành Nghị định sửa đổi, bổ sung Nghị định số 105 theo đúng lộ trình; bảo đảm mức hỗ trợ ăn trưa được quy định thống nhất, công bằng, đồng thời làm rõ nguyên tắc xử lý trong thời gian chuyển tiếp để tránh tiếp tục phát sinh chênh lệch chính sách giữa các nhóm trẻ có điều kiện học tập, sinh hoạt tương đồng.
Thứ ba, một số kiến nghị của cử tri chưa được giải quyết kịp thời do công tác phối hợp giữa các bộ, ngành hoặc giữa bộ, ngành với địa phương chưa thật sự chặt chẽ.
Cử tri thành phố Hồ Chí Minh kiến nghị Bộ Giáo dục và Đào tạo có các giải pháp để bảo đảm việc cung ứng kịp thời, tránh tình trạng thiếu sách giáo khoa trong năm học 2026 - 2027.
Ủy ban Thường vụ Quốc hội kiến nghị Bộ Giáo dục và Đào tạo nghiêm túc rút kinh nghiệm; xác định rõ trách nhiệm của tổ chức, cá nhân có liên quan trong việc để xảy ra tình trạng thiếu sách giáo khoa và công khai kết quả để cử tri theo dõi, giám sát. Đồng thời, khẩn trương triển khai các giải pháp cung ứng đủ số sách giáo khoa còn thiếu; không để tái diễn tình trạng thiếu sách giáo khoa trong các năm học tiếp theo.
Cử tri tỉnh Quảng Trị đề nghị Chính phủ ưu tiên bố trí nguồn lực thực hiện dự án kéo điện lưới quốc gia và hệ thống cáp quang biển ra đặc khu Cồn Cỏ.
Ủy ban Thường vụ Quốc hội kiến nghị Chính phủ chỉ đạo Bộ Công Thương, Bộ Tài chính, Uỷ ban nhân dân tỉnh Quảng Trị, Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) và các cơ quan liên quan theo chức năng, nhiệm vụ được giao khẩn trương hoàn thiện các thủ tục cần thiết và bố trí nguồn vốn; đồng thời phân định rõ trách nhiệm, tiến độ thực hiện của từng cơ quan, bảo đảm dự án sớm được triển khai, đáp ứng nguyện vọng chính đáng của cử tri.
Thứ tư, một số nội dung trả lời kiến nghị của cử tri còn chưa đầy đủ, thiếu thống nhất đối với những vấn đề được nhiều địa phương cùng quan tâm
Cử tri nhiều địa phương quan tâm phản ánh các vấn đề về giá điện sinh hoạt, định mức sử dụng điện, tính minh bạch trong cơ cấu giá điện và tác động của giá điện đối với hộ nghèo, hộ cận nghèo, công nhân, người lao động có thu nhập thấp; đồng thời đề nghị sớm áp dụng biểu giá bán lẻ điện sinh hoạt mới theo Quyết định số 14 của Thủ tướng Chính phủ.
Ủy ban Thường vụ Quốc hội kiến nghị Bộ Công Thương khẩn trương xây dựng, trình Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định sửa đổi, bổ sung Quyết định số 14 theo đúng chủ trương đã được chấp thuận; làm rõ thời điểm áp dụng biểu giá bán lẻ điện sinh hoạt 05 bậc để người dân sớm được thụ hưởng chính sách mới. Đồng thời, tiếp tục rà soát, đánh giá tác động của cơ cấu biểu giá điện sinh hoạt đối với các nhóm hộ sử dụng điện, nhất là nhóm thu nhập thấp; tăng cường công khai, minh bạch thông tin về cơ sở xây dựng biểu giá, nguyên tắc điều chỉnh và lộ trình thực hiện.
Cử tri tỉnh Phú Thọ và cử tri thành phố Cần Thơ đề nghị Bộ Khoa học và Công nghệ hướng dẫn cụ thể về địa vị pháp lý, mô hình tổ chức của Quỹ phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo cấp tỉnh để các địa phương có cơ sở tổ chức thực hiện thống nhất.
Ủy ban Thường vụ Quốc hội kiến nghị Bộ Khoa học và Công nghệ khẩn trương rà soát các quy định về địa vị pháp lý, mô hình tổ chức, cơ chế điều hành và hoạt động của Quỹ Phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo cấp tỉnh; ban hành hướng dẫn thống nhất để các địa phương thực hiện. Trường hợp quy định hiện hành còn bất cập, khó khả thi, Bộ cần tổng hợp, báo cáo Chính phủ xem xét sửa đổi, bổ sung, bảo đảm cơ sở pháp lý đồng bộ và phù hợp với thực tiễn tổ chức tại địa phương.
Hoàn thành, đưa vào hoạt động toàn bộ các trường phổ thông nội trú liên cấp giai đoạn 2 trước ngày 30/8/2027
Trong Báo cáo về Kết quả thực hiện Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2026; dự kiến kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2027, cũng có một số nội dung liên quan đến lĩnh vực giáo dục và đào tạo.
Về kết quả đạt được: Đổi mới giáo dục đào tạo, phát triển nguồn nhân lực được tích cực triển khai theo tinh thần Nghị quyết 71-NQ/TW của Bộ Chính trị. Cụ thể: Chỉ đạo triển khai mạnh mẽ các giải pháp đổi mới, nâng cao chất lượng giáo dục phổ thông; sắp xếp, tổ chức lại mạng lưới cơ sở giáo dục đào tạo các cấp gắn với bảo đảm chất lượng dạy và học; từng bước khắc phục tình trạng thiếu giáo viên cục bộ; rà soát, hoàn thiện nội dung sách giáo khoa. Chất lượng các cấp học được nâng lên; triển khai chương trình đào tạo nhân lực chất lượng cao cho các lĩnh vực ưu tiên; sử dụng thống nhất 01 bộ sách giáo khoa từ năm học 2026-2027, tiếp tục rà soát, hoàn thiện nội dung và phấn đấu miễn phí từ năm học 2028-2029; quyết liệt xây dựng, hoàn thiện và đưa vào sử dụng 108 trường phổ thông nội trú liên cấp; tiếp tục miễn, giảm học phí. Việt Nam đạt thành tích cao tại các kỳ thi Olympic quốc tế.
Về kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2027, đối với lĩnh vực giáo dục và đào tạo, nêu rõ: Tạo chuyển biến thực chất, rõ nét về chất lượng giáo dục đào tạo, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao theo Nghị quyết 71-NQ/TW. Đổi mới mạnh mẽ quản trị giáo dục, nội dung, phương pháp dạy và học, thi, kiểm tra, đánh giá theo hướng thực chất, giảm áp lực thi cử. Phát triển đội ngũ nhà giáo; giải quyết căn bản tình trạng thiếu trường, lớp, giáo viên; ưu tiên nguồn lực cho cơ sở vật chất, thiết bị dạy học, hạ tầng số, phòng thí nghiệm. Bảo đảm cung ứng đầy đủ, kịp thời sách giáo khoa trước năm học 2027-2028. Đẩy mạnh giáo dục số, ứng dụng trí tuệ nhân tạo, STEM/STEAM, hướng nghiệp. Hoàn thành, đưa vào hoạt động toàn bộ các trường phổ thông nội trú liên cấp giai đoạn 2 trước ngày 30/8/2027, bảo đảm điều kiện vận hành sau khi đi vào hoạt động.