Ngày 17/10, tại Trường Đại học Đà Lạt (Lâm Đồng), Bộ Giáo dục và Đào tạo đã phối hợp với Trường Đại học RMIT Việt Nam khởi động chương trình đào tạo kỹ năng ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) cho hơn 5.400 người học dân tộc thiểu số tại 8 cơ sở giáo dục đại học trên cả nước. Đó là Đại học Thái Nguyên (Trường Đại học Sư phạm và các phân hiệu tại Hà Giang, Lào Cai, Điện Biên), Trường Đại học Đà Lạt, Trường Đại học Đồng Tháp, Trường Đại học Tân Trào, Trường Đại học Tây Bắc, Trường Đại học Tây Nguyên, Đại học Trà Vinh và Trường Đại học Y khoa Vinh.
Hoạt động được triển khai trong khuôn khổ Đề án "Đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao người dân tộc thiểu số trong một số ngành, lĩnh vực trọng điểm giai đoạn 2026–2035, định hướng đến năm 2045", được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt tháng 12/2025.
Với quy mô hơn 5.400 người học tại 8 cơ sở giáo dục đại học, trải dài từ Tây Bắc, Việt Bắc, Bắc Trung Bộ, Tây Nguyên đến đồng bằng sông Cửu Long, chương trình hướng tới mở rộng cơ hội tiếp cận công nghệ mới cho sinh viên dân tộc thiểu số, đặc biệt trong bối cảnh AI đang làm thay đổi phương thức học tập và yêu cầu kỹ năng của thị trường lao động.
Có thể nói, hoạt động này không chỉ góp phần thu hẹp khoảng cách số mà còn mở rộng cơ hội nghề nghiệp trong kỷ nguyên AI.
Trang bị kỹ năng AI thiết thực, không yêu cầu kiến thức lập trình
Được biết, trong thời gian từ 17/10 đến 7/11/2026, sinh viên sẽ tham gia 6 buổi học thực hành, kết hợp giữa hình thức trực tiếp và trực tuyến.
Trong đó, buổi khai giảng Chương trình nâng cao năng lực ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) cho người học dân tộc thiểu số vào sáng 17/10 đã được kết nối trực tuyến tới các cơ sở đào tạo tham gia trên cả nước.
Về nội dung, chương trình được xây dựng dựa trên Khung năng lực số cho người học của Bộ Giáo dục và Đào tạo, đồng thời tham chiếu Khung năng lực AI dành cho người học của UNESCO năm 2024.
Điểm nổi bật của chương trình là không yêu cầu người học phải có kiến thức lập trình từ trước. Theo lộ trình của khóa học, người học sẽ được tiếp cận trí tuệ nhân tạo từ mức cơ bản đến nâng cao. Những nội dung đầu tiên gồm AI tạo sinh, cách viết câu lệnh hiệu quả, tìm kiếm và kiểm chứng thông tin, xây dựng trợ lý học tập cá nhân và sáng tạo sản phẩm số.
Bên cạnh đó, sinh viên sẽ được làm quen với các ứng dụng nâng cao hơn như phân tích dữ liệu, lập trình với sự hỗ trợ của AI, tự động hóa bằng AI Agents, sử dụng AI để định hướng nghề nghiệp, chuẩn bị hồ sơ và luyện tập phỏng vấn.
Chia sẻ tại chương trình, ông Nguyễn Anh Dũng - Phó Vụ trưởng Vụ Giáo dục Đại học, Bộ Giáo dục và Đào tạo cho biết: "Chương trình nhằm hướng tới giúp sinh viên không chỉ tiếp cận AI, mà còn biết sử dụng công nghệ này hiệu quả, an toàn và có trách nhiệm trong học tập cũng như chuẩn bị cho nghề nghiệp tương lai."
Chú trọng việc học cách làm chủ công nghệ
Điểm khác biệt của chương trình là không đặt trọng tâm vào việc giới thiệu thật nhiều công cụ AI, mà hướng người học tới khả năng tư duy phản biện, biết đặt câu hỏi, biết kiểm chứng và biết chịu trách nhiệm trước những gì mình sử dụng.
Tại chương trình, bà Thái Thị Cẩm Chi, Phó Giám đốc Chiến lược và Hợp tác Chính phủ, RMIT Việt Nam nhấn mạnh, điều quan trọng nhất không phải là sinh viên sử dụng được bao nhiêu nền tảng AI, mà là họ biết giao đúng việc cho AI, biết đánh giá kết quả đầu ra và chịu trách nhiệm với quyết định cuối cùng của mình.
Đồng thời, đây cũng là cách tiếp cận bền vững đối với giáo dục AI trong bối cảnh công nghệ phát triển rất nhanh: thay vì chỉ học cách dùng công cụ, người học cần được chuẩn bị năng lực làm chủ công nghệ, ứng xử đúng đắn với công nghệ và tích hợp AI vào quá trình học tập cũng như phát triển nghề nghiệp.
Sau khóa học, sinh viên được khuyến khích phát triển các sản phẩm hoặc giải pháp ứng dụng AI phục vụ học tập, nghiên cứu hoặc giải quyết các vấn đề thực tiễn. Những sản phẩm tiêu biểu sẽ được lựa chọn để giới thiệu và tuyên dương tại Ngày hội tổng kết dự kiến tổ chức vào tháng 11/2026.
Trong bối cảnh chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ, việc trang bị kỹ năng AI cho sinh viên dân tộc thiểu số không chỉ giúp nâng cao hiệu quả học tập, mà còn góp phần thu hẹp khoảng cách số, tăng khả năng thích ứng nghề nghiệp và mở rộng cơ hội tham gia thị trường lao động.
Đây cũng là bước đi thiết thực nhằm phát triển nguồn nhân lực dân tộc thiểu số có chất lượng, hướng tới mục tiêu bảo đảm mọi người học đều có cơ hội tiếp cận và làm chủ công nghệ trong kỷ nguyên số.
Giúp sinh viên có tư duy công nghệ mới, có "người bạn đồng hành thông minh" hỗ trợ tự học và nghiên cứu
Tại lễ khai giảng, em K’ Diễm - sinh viên ngành Công tác xã hội, Trường Đại học Đà Lạt bày tỏ niềm xúc động và tự hào khi được đại diện cho hơn 200 người học dân tộc thiểu số tham dự trực tiếp và trên 5.000 sinh viên tham dự trực tuyến từ 12 cơ sở đào tạo trên khắp mọi miền Tổ quốc, thay mặt cho toàn thể người học dân tộc thiểu số để phát biểu cảm tưởng trong buổi lễ trang trọng này.
Theo nữ sinh, chương trình đào tạo lần này là hành động cụ thể hóa sâu sắc Quyết định số 2776/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Đề án “Đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao người dân tộc thiểu số trong một số ngành, lĩnh vực trọng điểm giai đoạn 2026 - 2035, định hướng đến năm 2045”.
Trong kỷ nguyên số và sự bùng nổ của Trí tuệ nhân tạo (AI), công nghệ đang làm thay đổi sâu sắc mọi lĩnh vực từ học tập đến việc làm. Đối với người học dân tộc thiểu số – đặc biệt là những người con đến từ vùng sâu, vùng xa, biên giới, hải đảo – cơ hội tiếp cận công nghệ cao và các chương trình đào tạo chuẩn vốn gặp không ít rào cản và khó khăn.
Nữ sinh thông tin, mỗi sinh viên đến với Chương trình đều mang theo một dự định của riêng mình. Các sinh viên ngành sư phạm muốn dùng AI để thiết kế bài giảng sinh động hơn cho học sinh vùng cao. Các sinh viên ngành nông nghiệp, kinh tế, du lịch muốn ứng dụng AI vào phân tích số liệu, quảng bá sản phẩm, văn hóa của quê hương; trong khi nhiều sinh viên muốn nâng cao tiếng Anh, chuẩn bị hồ sơ để tự tin hơn khi bước vào thị trường lao động. Các em đều hiểu rằng, trong một thế giới đang thay đổi rất nhanh, người trẻ không thể đứng ngoài, mà phải chủ động học hỏi để không bị tụt lại phía sau.
Vì vậy, sự quan tâm của Bộ Giáo dục và Đào tạo kết hợp cùng tri thức quốc tế từ Trường Đại học RMIT Việt Nam chính là một món quà mang ý nghĩa nhân văn sâu sắc, tạo cơ hội bình đẳng trong tiếp cận công nghệ cho tất cả các em.
"Trí tuệ nhân tạo chính là chiếc “chìa khóa vàng” giúp chúng em san bằng khoảng cách kỹ thuật số, tự tin khẳng định giá trị bản thân và mở ra cánh cửa tri thức tương lai", nữ sinh nói.
Cũng theo nữ sinh, lộ trình học tập với 6 buổi đào tạo thực hành cho thấy tính thiết thực và khả năng ứng dụng cao của chương trình. Đối với từng nội dung của khóa học, các sinh viên đã đặt ra những mục tiêu tiếp thu và kỳ vọng nhất định.
Bên cạnh giá trị đối với mỗi cá nhân, nhiều sinh viên tham gia chương trình còn mong muốn sau khóa học sẽ tiếp tục lan tỏa kiến thức công nghệ đến cộng đồng.
Sau khóa học, sinh viên sẽ có tư duy công nghệ mới, có một "người bạn đồng hành thông minh" để hỗ trợ tự học, tự nghiên cứu. Nhưng không dừng lại ở đó, mỗi sinh viên đều nhận thấy cần có tinh thần trách nhiệm của chúng em là phải lan tỏa giá trị của khóa học này.
“Bước ra khỏi lớp học, mỗi sinh viên chúng em cam kết không chỉ giữ tri thức cho riêng mình. Chúng em sẽ tự nguyện trở thành những “sứ giả công nghệ”, những hạt nhân tiên phong mang kỹ năng số, mang tri thức ứng dụng AI về chia sẻ, hỗ trợ cho bạn bè, gia đình, cho thanh niên dân tộc thiểu số và đồng bào tại các buôn làng, các vùng miền xa xôi của Tổ quốc. Sự lan tỏa này sẽ giúp khơi dậy khát vọng học tập, làm chủ công nghệ của thế hệ trẻ khắp mọi vùng miền, cùng nhau đóng góp vào sự phát triển kinh tế, giáo dục và đời sống bền vững tại quê hương”, K' Diễm chia sẻ.
Để hiện thực hóa mục tiêu đó, thay mặt sinh viên tham gia chương trình, nữ sinh đã cam kết thực hiện ba nội dung.
Thứ nhất, tham gia đầy đủ, đúng giờ các buổi học; tập trung trong giờ hướng dẫn, thực hành trên máy tính và điện thoại cá nhân; chủ động trao đổi, đặt câu hỏi với đội ngũ giảng viên, chuyên gia của RMIT.
Thứ hai, sử dụng AI an toàn, hiệu quả, nghiêm túc tuân thủ các quy định về liêm chính học thuật và tuyệt đối không lạm dụng công cụ công nghệ.
Thứ ba, tích cực vận dụng kiến thức được học vào các bài tập, đề tài nghiên cứu khoa học và hoạt động thực tiễn trong đời sống.
Có thể thấy, chương trình đào tạo kỹ năng ứng dụng AI cho sinh viên dân tộc thiểu số có thể xem là một bước đi nhỏ nhưng mang ý nghĩa dài hạn. Trong bối cảnh chuyển đổi số không còn là xu hướng mà đã trở thành yêu cầu tất yếu, việc giúp người học làm quen với công nghệ, hiểu và sử dụng AI một cách đúng đắn là điều có ý nghĩa rất lớn.