Hiện nay theo Thông tư 15/2026/TT-BGDĐT Ban hành Điều lệ trường tiểu học, trường trung học cơ sở, trường trung học phổ thông và trường phổ thông có nhiều cấp học không còn quy định cụ thể về việc giáo viên dự giờ đồng nghiệp trong quá trình thực hiện nhiệm vụ giảng dạy và giáo dục.
Tuy vậy, trong quá trình thực hiện nhiệm vụ hoặc thông qua các cuộc kiểm tra, thanh tra sư phạm hoặc các cuộc thi giáo viên giỏi các cấp, việc dự giờ vẫn là hoạt động thường xuyên trong nhà trường nhằm góp phần nâng cao tay nghề giáo viên, bản lĩnh sư phạm,…
Nhiều giáo viên cũng thắc mắc liệu hiệu trưởng, phó hiệu trưởng, tổ trưởng, tổ phó chuyên môn quản lý trực tiếp có được dự giờ, dự giờ đột xuất các tiết dạy hay các hoạt động khác hay không?
Phân biệt dự giờ và dự giờ đột xuất
Người viết không tìm thấy các khái niệm cụ thể về dự giờ. Tuy nhiên, theo những nghiên cứu, tìm hiểu của người viết có thể định nghĩa về dự giờ và dự giờ đột xuất như sau:
Dự giờ giáo viên là hoạt động người được phân công hoặc có trách nhiệm chuyên môn trực tiếp quan sát một tiết dạy hoặc hoạt động giáo dục do giáo viên thực hiện, nhằm thu thập thông tin thực tế về quá trình tổ chức dạy học, việc thực hiện mục tiêu bài học, phương pháp và hình thức tổ chức dạy học, hoạt động học tập của học sinh, kiểm tra và đánh giá trong giờ học; từ đó trao đổi, góp ý, hỗ trợ phát triển chuyên môn hoặc phục vụ công tác quản lý, kiểm tra theo thẩm quyền.
Hoạt động dự giờ có thể phục vụ nhiều mục đích khác nhau: Trao đổi kinh nghiệm, nghiên cứu bài học, cải tiến phương pháp dạy học, nắm bắt tình hình thực hiện chương trình, kế hoạch giáo dục và chất lượng dạy học, kiểm tra; thu thập thông tin để xem xét việc thực hiện nhiệm vụ chuyên môn theo kế hoạch, nội dung và thẩm quyền được giao; cung cấp thông tin làm căn cứ tham khảo khi đánh giá giáo viên theo quy định áp dụng,...
Dự giờ đột xuất giáo viên là hoạt động người có trách nhiệm quản lý hoặc chuyên môn trực tiếp quan sát tiết dạy, hoạt động giáo dục của giáo viên mà giáo viên không được thông báo trước về thời điểm dự giờ, nhằm nắm bắt thực tế việc tổ chức dạy học, việc thực hiện nhiệm vụ chuyên môn và kịp thời hướng dẫn, hỗ trợ hoặc kiểm tra theo phạm vi thẩm quyền.
Việc dự giờ hoặc dự giờ đột xuất được thực hiện đối với các môn học mà giáo viên đang đảm nhận hoặc các hoạt động khác như Hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp, sinh hoạt lớp,…nhằm nắm bắt tình hình dạy học, nền nếp cũng như theo dõi việc thực hiện các quy định chuyên môn khác.
Hiệu trưởng, phó hiệu trưởng, tổ trưởng, tổ phó có được dự giờ, dự giờ đột xuất giáo viên hay không?
Tại điểm a, khoản 1 Điều 10 của Thông tư 15/2026 quy định về trách nhiệm hiệu trưởng như sau: Hiệu trưởng trường phổ thông là nhà giáo giữ chức vụ cán bộ quản lý cơ sở giáo dục, chịu trách nhiệm tổ chức, quản lý, điều hành các hoạt động và bảo đảm chất lượng giáo dục của nhà trường; chịu trách nhiệm giải trình cá nhân trước cấp có thẩm quyền và pháp luật về chất lượng giáo dục, an toàn trường học và các hoạt động của nhà trường.
Theo quy định này, hiệu trưởng là người chịu trách nhiệm tổ chức, quản lý, điều hành các hoạt động và bảo đảm chất lượng giáo dục của nhà trường; chịu trách nhiệm giải trình cá nhân trước cấp có thẩm quyền và pháp luật về chất lượng giáo dục, an toàn trường học và các hoạt động của nhà trường nên hoàn toàn có thể dự giờ, dự giờ đột xuất các tiết dạy và các tiết hoạt động khác của giáo viên.
Tại điểm a khoản 2 Thông tư 15/2026/TT-BGDĐT quy định trách nhiệm phó hiệu trưởng như sau: Chịu trách nhiệm quản lý, điều hành công việc do hiệu trưởng phân công; thực hiện nhiệm vụ trong phạm vi được phân công, ủy quyền và chịu trách nhiệm về kết quả thực hiện.
Như vậy, khác với hiệu trưởng, phó hiệu trưởng chỉ chịu trách nhiệm, điều hành công việc, thực hiện nhiệm vụ khi được sự phân công, ủy quyền của hiệu trưởng.
Do phó hiệu trưởng là người được giao quản lý, thực hiện nhiệm vụ chuyên môn nên phó hiệu trưởng thường sẽ được hiệu trưởng giao nhiệm vụ, phân công hoặc ủy quyền dự giờ, dự giờ đột xuất các tiết dạy, tiết hoạt động khác của giáo viên. Tuy nhiên, nếu hiệu trưởng không phân công, giao nhiệm vụ hoặc ủy quyền thì phó hiệu trưởng sẽ không được dự giờ, dự giờ đột xuất giáo viên.
Đối với tổ trưởng, tổ phó chuyên môn là người được hiệu trưởng bổ nhiệm để quản lý tổ chuyên môn sẽ có các nhiệm vụ sau:
Tham gia xây dựng kế hoạch giáo dục của nhà trường;
Thực hiện chủ động và linh hoạt kế hoạch giáo dục của tổ chuyên môn theo kế hoạch giáo dục của nhà trường đã được phê duyệt;
Đề xuất lựa chọn tài liệu, học liệu học tập, xuất bản phẩm tham khảo để sử dụng trong nhà trường theo quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo;
Đề xuất hiệu trưởng phân công giáo viên dạy và giáo viên chủ nhiệm lớp;
Tham gia đánh giá, xếp loại giáo viên theo chuẩn nghề nghiệp giáo viên cơ sở giáo dục phổ thông theo quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo;
Tham gia bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ theo kế hoạch của tổ chuyên môn và của nhà trường;
Thực hiện các nhiệm vụ khác do hiệu trưởng phân công.
Theo quy định trên, tổ trưởng, tổ phó chuyên môn sẽ tham gia đánh giá, xếp loại giáo viên theo chuẩn nghề nghiệp giáo viên cơ sở giáo dục phổ thông theo quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo trong đó có quy định về chuyên môn, nghiệp vụ nên về nguyên tắc được phép dự giờ giáo viên.
Đối với tổ trưởng, tổ phó chuyên môn, việc dự giờ đột xuất giáo viên phải căn cứ vào nhiệm vụ được hiệu trưởng phân công, giao nhiệm vụ hoặc nhiệm vụ do phó hiệu trưởng phân công trong phạm vi được hiệu trưởng giao hoặc ủy quyền.
Tóm lại, hiệu trưởng có quyền được dự giờ, dự giờ đột xuất giáo viên, đối với phó hiệu trưởng, tổ trưởng, tổ phó chuyên môn được dự giờ, dự giờ đột xuất nếu được hiệu trưởng giao nhiệm vụ, phân công hoặc ủy quyền.
(*) Văn phong, nội dung bài viết thể hiện góc nhìn, quan điểm của tác giả.