Tây Ninh hiện đang triển khai chính sách hỗ trợ một lần 100 triệu đồng đối với người được tuyển dụng làm giáo viên tại xã biên giới, 60 triệu đồng tại các xã còn lại và 30 triệu đồng tại các phường (theo Nghị quyết số 50/2025/NQ-HĐND ngày 29/12/2025 của Hội đồng nhân dân tỉnh). Kết quả tuyển dụng từ năm học 2025-2026 cho thấy ngành giáo dục đã bổ sung được một lực lượng đáng kể, song khoảng cách giữa chỉ tiêu và số tuyển được vẫn còn lớn.
Trao đổi với phóng viên Tạp chí điện tử Giáo dục Việt Nam, ông Nguyễn Quang Thái - Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Tây Ninh đã có một số chia sẻ liên quan đến các chính sách giáo dục và nhiệm vụ trọng tâm của ngành trong năm học 2026-2027.
Thực hiện đồng bộ nhiều giải pháp giải quyết “bài toán” thiếu giáo viên
Phóng viên: Thưa Giám đốc Sở Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Tây Ninh, xin ông chia sẻ kết quả thực tiễn trong việc tinh gọn mạng lưới trường, lớp tại địa phương tính đến thời điểm này. Năm học 2026-2027, tỉnh còn thiếu bao nhiêu giáo viên ở từng cấp học? Việc thiếu giáo viên ảnh hưởng như thế nào đến hoạt động dạy học, chăm sóc học sinh, đặc biệt là tổ chức bán trú?
Ông Nguyễn Quang Thái: Việc sắp xếp mạng lưới cơ sở giáo dục là một nhiệm vụ quan trọng nhằm tổ chức lại bộ máy theo hướng tinh gọn, phù hợp với quy mô và điều kiện thực tế, đồng thời bảo đảm yêu cầu dạy học, chăm sóc và giáo dục học sinh.
Toàn tỉnh trước khi sắp xếp có 969 cơ sở giáo dục công lập; sau sắp xếp còn 531 đơn vị. Trong đó, khối mầm non có 135 trường, tiểu học 156 trường, trung học cơ sở 102 trường, trường liên cấp tiểu học và trung học cơ sở 64 trường; khối trung học phổ thông duy trì 57 trường và khối trung học cơ sở - trung học phổ thông duy trì 9 trường. Số đơn vị giáo dục nghề nghiệp, giáo dục thường xuyên và các cơ sở chuyên biệt cũng được rà soát, tổ chức lại theo phương án của tỉnh.
Chúng tôi xác định tinh gọn đầu mối không phải là mục tiêu duy nhất. Điều quan trọng hơn là sau sắp xếp, mạng lưới trường, lớp phải đáp ứng nhu cầu học tập của người dân; việc bố trí cơ sở vật chất, đội ngũ và tổ chức hoạt động giáo dục phải được tính toán phù hợp với từng địa bàn, nhất là những nơi có biến động quy mô học sinh.
Về đội ngũ, năm học 2026-2027, toàn tỉnh còn thiếu 1.751 giáo viên, gồm 145 giáo viên mầm non, 491 giáo viên tiểu học, 751 giáo viên trung học cơ sở và 364 giáo viên trung học phổ thông. Đây là áp lực lớn đối với công tác bố trí nhân sự, nhất là tại những cơ sở có nhu cầu giảng dạy tăng hoặc khó tuyển giáo viên cho một số môn học.
Thiếu giáo viên không chỉ tác động đến việc phân công giảng dạy, bố trí thời khóa biểu mà còn tạo áp lực trong chăm sóc, nuôi dưỡng và tổ chức bán trú, bởi các hoạt động này đòi hỏi nhân sự thực hiện ổn định và bảo đảm an toàn cho học sinh.
Trước mắt, Sở đã chỉ đạo rà soát, bố trí và điều động giáo viên phù hợp; tổ chức dạy liên trường, thỉnh giảng và thực hiện hợp đồng theo quy định để khắc phục tình trạng thiếu giáo viên cục bộ.
Đối với các cơ sở tổ chức bán trú, yêu cầu xuyên suốt là không vì khó khăn về nhân lực mà xem nhẹ chất lượng chăm sóc, nuôi dưỡng và các điều kiện an toàn. Về lâu dài, ngành tiếp tục tham mưu bổ sung đội ngũ theo nhu cầu thực tế của từng cấp học, môn học và địa bàn.
Phóng viên: Hiện tại, Tây Ninh đang triển khai chính sách hỗ trợ một lần nhằm thu hút nguồn tuyển giáo viên. Chính sách này đã tạo thuận lợi như thế nào cho công tác tuyển dụng và khó khăn trong quá trình triển khai là gì, thưa ông?
Ông Nguyễn Quang Thái: Nghị quyết số 50/2025/NQ-HĐND ngày 29/12/2025 của Hội đồng nhân dân tỉnh là một chính sách thiết thực, thể hiện sự quan tâm của địa phương đối với việc phát triển đội ngũ nhà giáo. Với mức hỗ trợ một lần phân theo địa bàn công tác, chính sách góp phần tạo thêm động lực cho người tốt nghiệp ngành sư phạm lựa chọn làm việc tại các cơ sở giáo dục công lập của tỉnh, đặc biệt ở khu vực biên giới và những địa bàn khó thu hút nhân lực.
Năm học 2025-2026, toàn ngành đã tuyển dụng được 1.292 giáo viên trên tổng số 2.552 chỉ tiêu, trong đó có 344 giáo viên mầm non, 393 giáo viên tiểu học, 388 giáo viên trung học cơ sở và 167 giáo viên trung học phổ thông.
Kết quả này cho thấy ngành đã bổ sung được một lực lượng đáng kể, song khoảng cách giữa chỉ tiêu và số tuyển được vẫn còn lớn.
Khó khăn hiện nay chủ yếu là nguồn ứng viên chưa đáp ứng đồng đều nhu cầu giữa các cấp học, môn học và địa bàn. Một số môn như Tin học, Mỹ thuật, Âm nhạc, Ngữ văn, Lịch sử vẫn gặp khó khăn về nguồn tuyển; trong khi đó, tại những nơi quy mô học sinh tăng hoặc dân số biến động, nhu cầu giáo viên phát sinh nhanh.
Vì vậy, bên cạnh chính sách hỗ trợ tài chính, Sở tiếp tục phối hợp với các cơ quan, địa phương làm tốt công tác xác định nhu cầu, tổ chức tuyển dụng, bố trí sử dụng và tạo điều kiện để giáo viên yên tâm công tác, gắn bó lâu dài với nhà trường.
Phóng viên: Bên cạnh chính sách thu hút nói trên, Tây Ninh có những giải pháp nào khác để khắc phục tình trạng thiếu giáo viên, thưa ông?
Ông Nguyễn Quang Thái: Ngành giáo dục xác định phải triển khai đồng thời giải pháp trước mắt và lâu dài, không chỉ tăng số lượng giáo viên mà còn bố trí đúng người, đúng môn học và đúng nơi có nhu cầu.
Trước mắt, Sở chỉ đạo các cơ sở giáo dục rà soát sát thực trạng đội ngũ theo từng cấp học, môn học, địa bàn và vị trí việc làm. Trên cơ sở đó, thực hiện điều động, thuyên chuyển, luân chuyển, biệt phái, dạy liên trường hoặc thỉnh giảng phù hợp để giải quyết tình trạng thừa, thiếu cục bộ. Với những đơn vị có nhu cầu nhưng chưa được giao đủ số lượng người làm việc, việc sử dụng hợp đồng thực hiện theo Nghị định số 235/2026/NĐ-CP của Chính phủ; trong trường hợp phù hợp, các cơ sở giáo dục có thể xem xét ký hợp đồng với nhà giáo sau khi nghỉ hưu hoặc mời thỉnh giảng theo Thông tư số 59/2026/TT-BGDĐT của Bộ Giáo dục và Đào tạo.
Về lâu dài, Tây Ninh đặc biệt quan tâm tạo nguồn giáo viên thông qua cơ chế đặt hàng đào tạo. Giai đoạn 2021-2025, tổng chỉ tiêu đặt hàng đào tạo giáo viên là 2.431, trong đó mầm non 1.174, tiểu học 412, trung học cơ sở và trung học phổ thông 845 chỉ tiêu; kinh phí đã chi trả trong giai đoạn này là 133.250.365.000 đồng. Riêng kế hoạch đặt hàng đào tạo năm 2026 là 1.246 chỉ tiêu. Việc này được triển khai trên cơ sở các quy định về chính sách hỗ trợ sinh viên sư phạm và nhu cầu nhân lực thực tế của địa phương.
Đồng thời, Sở Giáo dục và Đào tạo tiếp tục phối hợp với Sở Nội vụ tham mưu Ủy ban nhân dân tỉnh các giải pháp thu hút, phát triển đội ngũ nhà giáo phù hợp với giai đoạn mới. Mục tiêu là từng bước giải quyết tình trạng thiếu giáo viên một cách bền vững, bảo đảm sự ổn định về nhân lực và chất lượng dạy học ở từng cơ sở giáo dục.
Yêu cầu người đứng đầu nhà trường, giáo viên chủ nhiệm, Ban đại diện thực hiện đúng giới hạn trách nhiệm
Phóng viên: Bộ Giáo dục và Đào tạo đã ban hành Thông tư số 81/2026/TT-BGDĐT về Điều lệ Ban đại diện cha mẹ học sinh. Sở đã triển khai những giải pháp quản lý đối với nội dung này ra sao?
Ông Nguyễn Quang Thái: Quan điểm nhất quán của Sở là phát huy vai trò của Ban đại diện cha mẹ học sinh như một cầu nối giữa gia đình và nhà trường, nhưng mọi hoạt động phải đúng chức năng, nhiệm vụ và bảo đảm tính tự nguyện, dân chủ, công khai, minh bạch. Thông tư số 81/2026/TT-BGDĐT được ban hành ngày 28/9/2026 và sẽ có hiệu lực từ ngày 15/11/2026. Do đó, ngành đang tập trung quán triệt các nội dung mới và chuẩn bị điều kiện để các cơ sở giáo dục thực hiện thống nhất khi Thông tư có hiệu lực.
Một nội dung quan trọng là Ban đại diện cha mẹ học sinh không được trực tiếp thu, tiếp nhận hoặc quản lý tiền hỗ trợ hoạt động. Việc hỗ trợ phải gắn với hoạt động cụ thể, hoàn toàn tự nguyện và không ấn định mức đóng góp bình quân, tối thiểu hoặc bắt buộc. Không được lợi dụng danh nghĩa Ban đại diện để huy động kinh phí phục vụ xây dựng, sửa chữa cơ sở vật chất, mua sắm trang thiết bị hoặc chi trả những nội dung thuộc trách nhiệm của nhà trường.
Sở yêu cầu người đứng đầu cơ sở giáo dục, giáo viên chủ nhiệm và các thành viên Ban đại diện nắm rõ và thực hiện đúng giới hạn trách nhiệm của mình.
Đối với việc tiếp nhận phản ánh, Sở đã triển khai công khai đường dây nóng về tình trạng lạm thu và tổ chức dạy thêm không đúng quy định theo chỉ đạo của Bộ Giáo dục và Đào tạo; đồng thời tổng hợp đầu mối của Sở, Ủy ban nhân dân các xã, phường và các cơ sở giáo dục.
Theo báo cáo, 100% đơn vị thuộc diện triển khai đã công khai đường dây nóng và cung cấp thông tin đầu mối để phục vụ công tác phối hợp. Tính đến ngày 09/10/2026, riêng đường dây nóng của Sở chưa ghi nhận phản ánh về hai nội dung nêu trên.
Song song đó, Sở đã ban hành Kế hoạch số 6544/KH-SGDĐT ngày 22/9/2026 về kiểm tra hoạt động dạy thêm, học thêm và Quyết định số 3605/QĐ-SGDĐT ngày 01/10/2026 thành lập các đoàn kiểm tra trên địa bàn tỉnh.
Trong thời gian tới, Sở tiếp tục kiểm tra việc công khai các khoản thu, mục đích sử dụng và căn cứ thực hiện; duy trì đường dây nóng thực chất, tiếp nhận và chuyển xử lý phản ánh đúng thẩm quyền; phối hợp với chính quyền địa phương để kiểm tra theo kế hoạch và khi có dấu hiệu vi phạm. Mục tiêu là bảo vệ quyền lợi của học sinh, phụ huynh và giữ gìn môi trường giáo dục minh bạch, lành mạnh.
Đầu tư gần 2.000 tỷ đồng nhằm thực hiện phổ cập giáo dục mầm non cho trẻ từ 3 đến 5 tuổi giai đoạn 2026-2030
Phóng viên: Công tác phổ cập giáo dục mầm non trên địa bàn tỉnh hiện đang được triển khai cụ thể như thế nào, thưa ông?
Ông Nguyễn Quang Thái: Việc Chính phủ ban hành Nghị định số 353/2026/NĐ-CP ngày 11/9/2026, (có hiệu lực từ ngày 01/11/2026), tạo thêm cơ sở pháp lý để xác định rõ trách nhiệm, điều kiện và phương thức thực hiện phổ cập giáo dục mầm non cho trẻ em từ 5 đến 6 tuổi. Ý nghĩa của chính sách không chỉ nằm ở việc huy động trẻ đến lớp mà còn ở mục tiêu bảo đảm mọi trẻ được chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục trong môi trường phù hợp, có sự chuẩn bị tốt trước khi bước vào lớp Một.
Đối với Tây Ninh, địa phương đang duy trì kết quả phổ cập giáo dục mầm non cho trẻ từ 5 đến 6 tuổi tại 96/96 xã, phường; đồng thời xây dựng lộ trình gắn với nhiệm vụ phổ cập giáo dục mầm non cho trẻ từ 3 đến 5 tuổi giai đoạn 2026-2030.
Để bảo đảm điều kiện thực hiện, Ủy ban nhân dân tỉnh Tây Ninh đã ban hành các kế hoạch, lộ trình; phê duyệt đề án đầu tư xây dựng phòng học, phòng chức năng với kinh phí dự kiến khoảng 1.495 tỷ đồng và chủ trương đầu tư mua sắm trang thiết bị giáo dục mầm non với tổng mức đầu tư khoảng 423,6 tỷ đồng.
Trong thời gian tới, ngành tiếp tục phối hợp chặt chẽ với chính quyền địa phương rà soát số trẻ trong độ tuổi, tổ chức huy động trẻ đến trường; đồng thời tham mưu bảo đảm đội ngũ giáo viên, cơ sở vật chất, thiết bị và thực hiện các chính sách hỗ trợ theo quy định. Chúng tôi xác định việc duy trì kết quả phổ cập phải đi đôi với nâng cao chất lượng thực chất, bảo đảm quyền tiếp cận giáo dục công bằng, an toàn cho trẻ em ở mọi địa bàn.
Phóng viên: Xin ông chia sẻ những kết quả nổi bật trong công tác chuyển đổi số ngành giáo dục ở địa phương, đồng thời cho biết những khó khăn cần tiếp tục khắc phục.
Ông Nguyễn Quang Thái: Bám sát định hướng tại Nghị quyết số 57-NQ/TW, Đề án 06 và chỉ đạo của Bộ Giáo dục và Đào tạo, Tỉnh ủy, Ủy ban nhân dân tỉnh, Tây Ninh xác định chuyển đổi số trong giáo dục không dừng lại ở việc sử dụng phần mềm mà hướng tới chuyển từ quản lý thủ công sang quản trị dựa trên dữ liệu. Vì vậy, thời gian qua, Sở tập trung chỉ đạo chuẩn hóa thông tin về cơ sở giáo dục, đội ngũ và người học; tăng cường xác thực, định danh để giảm trùng lặp, sai lệch dữ liệu.
Một kết quả đáng ghi nhận là năm học 2025-2026, tỉ lệ phát hành thành công học bạ số ở khối phổ thông đạt 98,4%; toàn bộ học bạ số phát hành thành công được ký số xác thực. Theo báo cáo của ngành, 100% cán bộ quản lý, giáo viên trong phạm vi thống kê đã được trang bị và sử dụng chữ ký số cá nhân; tỉ lệ ký số hồ sơ giáo dục đạt 100%, chưa tính các cơ sở ngoài công lập. Các trường cũng từng bước triển khai sổ điểm, hồ sơ và giáo án điện tử, tuyển sinh đầu cấp trực tuyến, thanh toán không dùng tiền mặt cùng các công cụ hỗ trợ quản trị, dạy học và đánh giá.
Đối với cơ sở dữ liệu ngành, các đơn vị đã cập nhật dữ liệu theo yêu cầu của Bộ Giáo dục và Đào tạo, hoàn thành cập nhật thông tin sáp nhập trường học và đang tham gia thí điểm Nền tảng số quản trị giáo dục quốc gia. Riêng trong đợt đánh giá chuyển đổi số năm học 2025-2026, 977/978 cơ sở giáo dục tham gia tự đánh giá, đạt 99,90%; trong số 977 đơn vị có kết quả thẩm định, 429 đơn vị đạt mức độ 3, 473 đơn vị đạt mức độ 2 và 75 đơn vị đạt mức độ 1. Những kết quả này phản ánh sự chuyển biến về nhận thức và nền tảng triển khai chuyển đổi số tại các nhà trường.
Tuy nhiên, khó khăn lớn nhất hiện nay là dữ liệu được hình thành từ nhiều hệ thống, nền tảng khác nhau, nên việc kết nối, liên thông và chia sẻ chưa đồng bộ. Có những thông tin phải nhập lại nhiều lần, làm phát sinh công việc cho nhà trường. Ở không ít cơ sở, nhiệm vụ quản trị dữ liệu do nhân sự kiêm nhiệm đảm trách, trong khi yêu cầu chuẩn hóa, phân quyền, an toàn và bảo vệ thông tin cá nhân ngày càng cao. Việc khai thác dữ liệu phục vụ quản lý giáo dục nghề nghiệp và kết nối với các cơ sở dữ liệu quốc gia, dữ liệu chuyên ngành cũng cần tiếp tục được hoàn thiện.
Sở đã kiến nghị Bộ Giáo dục và Đào tạo quan tâm xây dựng cơ chế và tiêu chuẩn liên thông giữa các cơ sở dữ liệu theo hướng thông tin được cập nhật một lần tại nguồn và chia sẻ, khai thác theo đúng thẩm quyền.
Cùng với đó là hỗ trợ phân quyền quản trị, tập huấn nâng cao năng lực cho đội ngũ phụ trách dữ liệu, tăng cường giải pháp bảo mật và nghiên cứu chế độ phù hợp đối với người làm công tác quản trị dữ liệu.
Quan điểm của chúng tôi là chuyển đổi số phải giảm việc hành chính cho giáo viên, nâng cao chất lượng phục vụ người học và tạo cơ sở cho các quyết định quản lý chính xác, kịp thời hơn.
Bốn nhóm nhiệm vụ, kiến nghị trọng tâm năm học 2026-2027
Phóng viên: Để thực hiện tốt nhiệm vụ năm học 2026-2027 và nâng cao chất lượng giáo dục địa phương, Sở có những kiến nghị, đề xuất gì trong thời gian tới?
Ông Nguyễn Quang Thái: Để hoàn thành nhiệm vụ năm học 2026-2027, Sở Giáo dục và Đào tạo Tây Ninh xác định bốn nhóm nhiệm vụ, kiến nghị trọng tâm, đặt chất lượng giáo dục thực chất và quyền lợi của người học làm mục tiêu xuyên suốt.
Trước hết, về quản lý và thể chế, ngành sẽ tiếp tục chuyển mạnh từ tư duy quản lý hành chính sang quản trị phát triển giáo dục; rà soát, tinh gọn quy trình, giảm báo cáo trùng lặp và áp lực hành chính để nhà trường, giáo viên tập trung cho chuyên môn.
Đồng thời, tăng cường kiểm tra, chấn chỉnh tình trạng lạm thu, ép học thêm trái quy định; đề cao trách nhiệm của người đứng đầu, bảo đảm an toàn trường học. Phong trào thi đua “Dạy tốt, học tốt” và định hướng xây dựng “Trường học hạnh phúc” giai đoạn 2026-2030 cần được triển khai bằng hoạt động thiết thực, tránh chạy theo thành tích hình thức.
Thứ hai, về chất lượng dạy học, Sở kiến nghị tiếp tục hoàn thiện hướng dẫn, chuẩn bị học liệu và tổ chức cung ứng sách giáo khoa kịp thời trước mỗi năm học, hướng tới sự thống nhất, thuận lợi trong triển khai. Ngành chủ trương khuyến khích đổi mới phương pháp, giáo dục STEM/STEAM và nghiên cứu khoa học trên cơ sở điều kiện thực tế, nhu cầu của học sinh và hiệu quả giáo dục, không làm theo phong trào.
Đồng thời, từng bước triển khai lộ trình đưa tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học; tổ chức kỳ thi tốt nghiệp trung học phổ thông nghiêm túc, đúng quy chế và nghiên cứu phương án tuyển sinh lớp 10 hợp lý nhằm giảm áp lực cho học sinh, phụ huynh.
Thứ ba, về đội ngũ và cơ sở vật chất, đây là vấn đề cần ưu tiên tháo gỡ. Với thực trạng còn thiếu 1.751 giáo viên, tỉnh tiếp tục cần sự phối hợp, hỗ trợ của các cơ quan có thẩm quyền trong tuyển dụng, sử dụng biên chế, thực hiện hợp đồng theo quy định và tạo nguồn đào tạo, nhất là đối với các môn học, địa bàn khó tuyển.
Sở cũng kiến nghị quan tâm bố trí nguồn lực đầu tư phòng học, phòng chức năng, thiết bị dạy học, điều kiện bán trú và các hạng mục bảo đảm an toàn, trên cơ sở rà soát nhu cầu sau sắp xếp mạng lưới trường, lớp. Việc phân bổ phải có trọng tâm, tránh đầu tư dàn trải và đáp ứng nhu cầu thực tế của từng địa phương.
Thứ tư, về chuyển đổi số, Sở mong tiếp tục nhận được hướng dẫn thống nhất của Bộ Giáo dục và Đào tạo và sự hỗ trợ của các cơ quan liên quan trong chuẩn hóa, kết nối dữ liệu ngành; mở rộng học bạ số, văn bằng số và nâng cao năng lực quản trị dữ liệu cho các cơ sở giáo dục. Việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong quản lý, dạy học và kiểm tra, đánh giá cần được thực hiện thận trọng, phù hợp với mục tiêu giáo dục, gắn với bảo vệ dữ liệu cá nhân và vai trò chủ đạo của nhà giáo.
Chúng tôi kỳ vọng với sự quan tâm của Trung ương, của tỉnh, sự phối hợp của chính quyền địa phương cùng nỗ lực của đội ngũ nhà giáo, ngành giáo dục Tây Ninh sẽ từng bước tháo gỡ những khó khăn trước mắt, tạo chuyển biến bền vững về chất lượng giáo dục và đáp ứng tốt hơn nhu cầu học tập của người dân.
Phóng viên: Trân trọng cảm ơn những chia sẻ của ông!