Ngày 16/10/2026, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã ban hành Thông tư 89/2026/TT-BGDĐT Sửa đổi, bổ sung một số điều của Quy định đánh giá học sinh tiểu học ban hành kèm theo Thông tư số 27/2020/TT-BGDĐT ngày 04 tháng 9 năm 2020 và Quy định về đánh giá học sinh trung học cơ sở và học sinh trung học phổ thông ban hành kèm theo Thông tư số 22/2021/TT-BGDĐT ngày 20 tháng 7 năm 2021 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo. Thông tư này chính thức có hiệu lực từ ngày 01/12/2026.
Dưới đây là một số nội dung quan trọng trong Thông tư 89/2026/TT-BGDĐT liên quan đến giáo viên trung học cơ sở, trung học phổ thông.
Thứ nhất, đề kiểm tra cuối kỳ I, cuối kỳ II lớp 9,12 sẽ do Sở Giáo dục và Đào tạo ra đề đối với một số môn học
Tại Điều 21. Bổ sung khoản 7 vào Điều 18 như sau:
“7. Tổ chức kiểm tra định kỳ cuối học kỳ I, cuối học kỳ II đối với học sinh lớp 9, lớp 12 theo đề chung do Sở Giáo dục và Đào tạo cung cấp đối với các môn học được Sở Giáo dục và Đào tạo ra đề chung; tổ chức ra đề kiểm tra, đánh giá định kỳ đối với các môn học, thời điểm kiểm tra và khối lớp còn lại; tổ chức coi, chấm, tổng hợp kết quả kiểm tra định kỳ bảo đảm khách quan, công bằng, thực chất và chịu trách nhiệm về kết quả kiểm tra, đánh giá học sinh của nhà trường.”.
Thông tư này chính thức có hiệu lực từ ngày 01/12/2026, nên bài kiểm tra cuối học kỳ I lớp 9,12 trong năm học 2026-2027 sẽ do Sở Giáo dục và Đào tạo ra đề các môn theo quy định.
Quy định tại Điều 21 của Thông tư 89/2026/TT-BGDĐT là một điểm đáng ghi nhận, thể hiện sự đổi mới trong công tác kiểm tra, đánh giá học sinh theo hướng tăng cường tính thống nhất, khách quan và công bằng trong giáo dục. Việc tổ chức kiểm tra định kỳ cuối học kỳ I và cuối học kỳ II đối với học sinh lớp 9, lớp 12 theo đề chung do Sở Giáo dục và Đào tạo cung cấp đối với các môn được tổ chức ra đề chung sẽ góp phần hạn chế sự chênh lệch về mức độ khó, dễ giữa các đề kiểm tra, tạo cơ sở đánh giá thực chất hơn chất lượng giáo dục giữa các trường. Đây cũng là giải pháp thiết thực nhằm nâng cao độ tin cậy của kết quả học tập, giúp các nhà trường nhìn nhận đúng hơn chất lượng dạy học và có định hướng điều chỉnh phù hợp.
Điểm tích cực khác là quy định phân định rõ trách nhiệm giữa Sở Giáo dục và Đào tạo với các nhà trường, đồng thời đề cao quyền chủ động và trách nhiệm giải trình của cơ sở giáo dục. Đối với những môn học, thời điểm kiểm tra và khối lớp còn lại, nhà trường tiếp tục chủ động tổ chức ra đề, coi, chấm và tổng hợp kết quả kiểm tra. Cách tiếp cận này vừa bảo đảm sự thống nhất cần thiết ở những khối lớp quan trọng, vừa tạo điều kiện để nhà trường linh hoạt trong tổ chức thực hiện. Nếu được triển khai nghiêm túc, đồng bộ, đây sẽ là cơ sở góp phần xây dựng văn hóa đánh giá trung thực, giảm bệnh thành tích và hướng đến mục tiêu quan trọng nhất là nâng cao chất lượng giáo dục thực chất.
Thứ hai, cho phép học sinh trung học cơ sở, trung học phổ thông được kiểm tra trên máy tính
Tại Điều 15. Bổ sung khoản 6 vào Điều 7 như sau:
“6. Tổ chức kiểm tra, đánh giá định kỳ bằng hình thức bài kiểm tra trên máy tính
a) Nhà trường tổ chức kiểm tra, đánh giá định kỳ trên máy tính khi đáp ứng đủ các điều kiện về cơ sở vật chất, hạ tầng công nghệ thông tin, phần mềm kiểm tra, đánh giá và vận hành theo hướng dẫn của Bộ Giáo dục và Đào tạo. Nhà trường thông báo hình thức kiểm tra và yêu cầu kỹ thuật đến học sinh và cha mẹ học sinh trước khi tổ chức thực hiện.
b) Bài làm và kết quả kiểm tra trên máy tính được lưu trữ dưới dạng dữ liệu điện tử, có giá trị pháp lý tương đương bài làm trên giấy khi đáp ứng yêu cầu về tính toàn vẹn, xác thực, bảo mật, lưu trữ, khả năng truy cập, truy xuất theo quy định của pháp luật về giao dịch điện tử.
c) Nhà trường có phương án dự phòng được chuẩn bị trước và thông báo cho học sinh trước khi tổ chức kiểm tra. Trường hợp sự cố kỹ thuật ảnh hưởng đến kết quả làm bài của học sinh, nhà trường tổ chức kiểm tra lại cho học sinh bị ảnh hưởng hoặc chuyển sang hình thức kiểm tra trên giấy trong thời hạn không quá 07 (bảy) ngày làm việc kể từ ngày xảy ra sự cố, bảo đảm đề kiểm tra tương đương về nội dung, mức độ yêu cầu; bảo đảm quyền lợi của học sinh và tính khách quan, trung thực của kết quả kiểm tra.
d) Đối với học sinh khuyết tật tham gia bài kiểm tra định kỳ trên máy tính, nhà trường thực hiện điều chỉnh hợp lý phù hợp với đặc điểm, mức độ khuyết tật của học sinh theo quy định tại Điều 11 Thông tư này. Trường hợp học sinh khuyết tật không có khả năng tham gia bài kiểm tra trên máy tính kể cả khi đã áp dụng đầy đủ các biện pháp điều chỉnh, nhà trường tổ chức cho học sinh thực hiện kiểm tra trên giấy hoặc theo hình thức khác phù hợp với tình trạng khuyết tật của học sinh theo quy định tại Thông tư này; kết quả kiểm tra có giá trị pháp lý tương đương.”.
Thứ ba, sửa đổi quy định về đánh giá học sinh khuyết tật
Tại Điều 17. Sửa đổi, bổ sung Điều 11 như sau:
“Điều 11. Đánh giá học sinh khuyết tật và học sinh học tại lớp dành cho trẻ em có hoàn cảnh khó khăn không có điều kiện đi học ở trường cấp trung học cơ sở
1. Việc đánh giá học sinh khuyết tật được thực hiện theo quy định tại khoản 1, khoản 2 và khoản 3 Điều 8 của Quy định đánh giá học sinh tiểu học ban hành kèm theo Thông tư số 27/2020/TT-BGDĐT, phù hợp với chương trình, nội dung giáo dục và hình thức đánh giá của cấp học.
2. Đánh giá học sinh học tại lớp dành cho trẻ em có hoàn cảnh khó khăn không có điều kiện đi học ở trường cấp trung học cơ sở
Giáo viên căn cứ vào nhận xét, đánh giá thường xuyên qua các buổi học tại lớp học và kết quả đánh giá định kỳ môn Ngữ văn, môn Toán và các môn học khác mà học sinh có khả năng tham gia học tập để đánh giá học sinh; việc đánh giá định kỳ được thực hiện theo quy định tại Điều 7 Thông tư này.”.
Thứ tư, học sinh lớp 9,12 có thể linh hoạt thời gian kiểm tra lại
Tại Thông tư 22/2021/TT-BGDĐT việc thực hiện kiểm tra lại được thực hiện vào kỳ nghỉ hè, việc này gây ảnh hưởng phần nào đến các em học sinh lớp 9,12 phải thi tuyển sinh lớp 10, thi tốt nghiệp trung học phổ thông.
Thông tư 89/2026/TT-BGDĐT tại Điều 18. Bổ sung khoản 4 vào Điều 13 như sau:
“4. Đối với học sinh lớp 9, lớp 12, việc kiểm tra, đánh giá lại kết quả rèn luyện, học tập trong kỳ nghỉ hè được bố trí linh hoạt về thời gian, bảo đảm quyền học tập của học sinh ở cấp học tiếp theo. Việc kiểm tra, đánh giá lại trong kỳ nghỉ hè không ảnh hưởng đến tiến độ tuyển sinh. Sở Giáo dục và Đào tạo căn cứ kế hoạch thời gian năm học và công tác tuyển sinh của địa phương để hướng dẫn cụ thể thời gian hoàn thành việc kiểm tra, đánh giá lại, bảo đảm hoàn thành trước thời điểm xác nhận hoàn thành chương trình trung học cơ sở (đối với học sinh lớp 9) hoặc xét công nhận tốt nghiệp trung học phổ thông (đối với học sinh lớp 12) và thời điểm tiếp nhận học sinh vào đầu cấp học.”.
Quy định tại Điều 18 của Thông tư 89/2026/TT-BGDĐT là một điều chỉnh rất thiết thực, thể hiện sự quan tâm đến quyền học tập và cơ hội tiếp tục học lên của học sinh lớp 9, lớp 12. Việc bố trí linh hoạt thời gian kiểm tra, đánh giá lại trong kỳ nghỉ hè, đồng thời yêu cầu hoàn thành trước các mốc xác nhận hoàn thành chương trình, xét công nhận tốt nghiệp và tiếp nhận học sinh đầu cấp, sẽ góp phần khắc phục những bất cập về thời gian từng gây khó khăn cho học sinh khi tham gia tuyển sinh lớp 10 hoặc hoàn tất các thủ tục liên quan đến tốt nghiệp trung học phổ thông.
Điểm đáng ghi nhận là quy định không chỉ tháo gỡ vướng mắc trong thực tiễn mà còn nâng cao trách nhiệm của cơ quan quản lý giáo dục địa phương trong việc hướng dẫn, tổ chức thực hiện, bảo đảm quyền lợi chính đáng của học sinh, giúp các em có cơ hội tiếp tục học tập thuận lợi, không bị gián đoạn chỉ vì sự chưa phù hợp về thời điểm kiểm tra, đánh giá lại.
Thứ năm, sửa đổi quy định về đánh giá kết quả rèn luyện và học tập trong kỳ nghỉ hè
Tại Điều 19. Sửa đổi, bổ sung Điều 14 như sau:
“Điều 14. Kiểm tra, đánh giá lại các môn học trong kỳ nghỉ hè
1. Đối với những học sinh chưa đủ điều kiện được lên lớp nhưng có kết quả rèn luyện cả năm học được đánh giá từ mức Đạt trở lên (bao gồm cả kết quả rèn luyện trong kỳ nghỉ hè), kết quả học tập cả năm học được đánh giá mức Chưa đạt thì được đánh giá lại kết quả học tập các môn học được đánh giá mức Chưa đạt (đối với môn học đánh giá bằng nhận xét) và các môn học có ĐTBmcn dưới 5,0 điểm (đối với môn học đánh giá bằng nhận xét kết hợp đánh giá bằng điểm số).
2. Trường hợp học sinh có kết quả rèn luyện cả năm học được đánh giá mức Chưa đạt nhưng sau khi hoàn thành rèn luyện trong kỳ nghỉ hè được đánh giá từ mức Đạt trở lên thì được ghi nhận có kết quả rèn luyện cả năm học từ mức Đạt trở lên và thuộc đối tượng được đánh giá lại kết quả học tập theo quy định tại Điều này. Học sinh có kết quả học tập cả năm học và kết quả rèn luyện cả năm học đều được đánh giá mức Chưa đạt mà chưa hoàn thành việc rèn luyện trong kỳ nghỉ hè hoặc có kết quả rèn luyện trong kỳ nghỉ hè chưa được đánh giá từ mức Đạt trở lên thì không thuộc đối tượng được đánh giá lại kết quả học tập theo quy định tại Điều này
3. Kết quả đánh giá lại của từng môn học được sử dụng thay thế kết quả học tập cả năm học của môn học đó để xét lên lớp theo quy định tại Điều 12 Thông tư này.”.
Thông tư 89/2026/TT-BGDĐT TẠI ĐÂY
(*) Văn phong, nội dung bài viết thể hiện góc nhìn, quan điểm của tác giả.