Chiều 22/10, Trường Trung học cơ sở Trần Phú (phường Lê Chân, Hải Phòng) tổ chức chuyên đề cấp thành phố: Ứng dụng mô hình Blended Learning và học tập tương tác trên nền tảng số trong dạy học đọc hiểu môn Ngữ văn.
Tới dự chuyên đề có: ông Uông Minh Long - Phó giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo Hải Phòng; lãnh đạo Phòng Giáo dục Trung học - Sở Giáo dục và Đào tạo; bà Nguyễn Thị Minh Ngọc - Phó bí thư Thường Đảng ủy phường Lê Chân; ông Phạm Việt Anh - Phó chủ tịch Thường trực Ủy ban nhân dân phường; cùng cán bộ quản lý, giáo viên nhiều trường học trên địa bàn thành phố.
Phát biểu đề dẫn chuyên đề, cô giáo Lê Thị Minh Tâm – Hiệu trưởng nhà trường cho biết, ngày 7/10/2026, Trường Trung học cơ sở Trần Phú vinh dự được biểu dương là mô hình đơn vị học tập tiêu biểu toàn quốc giai đoạn 2021-2025.
Để có được kết quả đáng tự hào này, từ khi triển khai thực hiện Chương trình Giáo dục phổ thông 2018 đến nay, Trường Trung học cơ sở Trần Phú luôn xác định: Bứt phá trong tư duy – Thực chất trong chất lượng.
Tập thể cán bộ, giáo viên nhà trường kiên trì đầu tư vào chuyển đổi số trong quản trị và dạy học, xây dựng hệ thống học liệu mở, tích cực nghiên cứu bài học, đổi mới phương pháp và hình thức dạy học trong từng môn học, từng tiết dạy. Giáo viên không còn là người truyền đạt một chiều mà thực sự trở thành người thiết kế, tổ chức và dẫn dắt học sinh tích cực chủ động học tập phát triển năng lực và phẩm chất.
Cùng với đó, đứng trước yêu cầu đổi mới vô cùng mạnh mẽ được đặt ra từ Nghị quyết 71, thực hiện các chủ trương của ngành giáo dục và đào tạo, triển khai các chỉ đạo sát sao của Sở Giáo dục và Đào tạo Hải Phòng, nhà trường quyết tâm biến những chỉ đạo chiến lược thành kết quả thực chất trong từng giờ học, tiếp tục khai mở những bước đi mới, đóng góp những giá trị thực tiễn cho ngành giáo dục thành phố, đáp ứng sự kỳ vọng của các cấp lãnh đạo và sự tin tưởng của nhân dân.
Với tinh thần đó, trong năm học 2026-2027, nhà trường đã lập kế hoạch và triển khai thực hiện các chuyên đề chuyên môn kết hợp với đẩy mạnh công tác chính trị tư tưởng nhằm tiếp tục tạo thành quả đột phá trong các hoạt động chuyên môn và hoạt động phong trào. Đó cũng chính là mục tiêu của chuyên đề môn Ngữ văn được tổ chức ngày hôm nay.
Đưa công nghệ số vào từng giờ học Ngữ văn
Tại chuyên đề, các đại biểu, cán bộ quản lý, giáo viên Ngữ văn các trường học trên địa bàn thành phố được dự tiết dạy minh hoạ do cô giáo Lê Huyền Trang và học sinh nhà trường thực hiện.
Điểm nhấn của chuyên đề là tiết dạy: Đọc - hiểu văn bản Hịch tướng sĩ của Hưng Đạo Đại Vương Trần Quốc Tuấn, do cô giáo Lê Huyền Trang - giáo viên Trường Trung học cơ sở Trần Phú và các em học sinh nhà trường thực hiện.
Thay vì chỉ tiếp cận tác phẩm thông qua phương pháp giảng dạy truyền thống, cô giáo Lê Huyền Trang đã ứng dụng Blended Learning (Mô hình học tập kết hợp trực tiếp và trực tuyến), sử dụng linh hoạt cùng các nền tảng số tương tác.
Cô giáo Trang đã thiết kế tiến trình học tập tạo điều kiện để học sinh chủ động tìm hiểu kiến thức, đặc biệt ở mô hình hoạt động tương tác của học sinh với giáo viên, học sinh với học sinh trong cùng nhóm, học sinh với học sinh ngoài nhóm học tập được diễn ra nhịp nhàng, linh hoạt trên nền tảng padlet – một nền tảng kỹ thuật số trực tuyến đóng vai trò như một chiếc "bảng" hoặc "bức tường" ảo, cho phép giáo viên và nhiều học sinh đồng thời cùng tham gia cộng tác, chia sẻ và sắp xếp nội dung trong thời gian thực, tạo điều kiện để học sinh trao đổi và trình bày quan điểm cá nhân dễ dàng, thuận tiện hơn.
Theo kế hoạch bài dạy, trước khi đến lớp, học sinh được chia thành các nhóm, chủ động tìm hiểu về tác giả Trần Quốc Tuấn, bối cảnh lịch sử ra đời tác phẩm, đặc trưng thể loại hịch thông qua sách giáo khoa và các nguồn học liệu số.
Các nhóm được lựa chọn hình thức trình bày sản phẩm như infographic, poster số, video ngắn hoặc triển lãm tư liệu.
Trong quá trình thực hiện, giáo viên đóng vai trò hướng dẫn, hỗ trợ học sinh tìm kiếm, đối chiếu thông tin từ các nguồn tài liệu, qua đó từng bước hình thành kỹ năng khai thác học liệu và sử dụng công nghệ phục vụ học tập.
Đặc biệt, khi bước vào tiết học, các em không chỉ tiếp nhận kiến thức từ giáo viên mà còn được tham gia thảo luận, phản biện, chia sẻ những hiểu biết đã chuẩn bị từ trước.
Cách tổ chức này góp phần chuyển vai trò của giáo viên từ người truyền đạt kiến thức sang người thiết kế, tổ chức và định hướng hoạt động học tập; đồng thời tạo cơ hội để học sinh phát huy năng lực tự học, hợp tác và giải quyết vấn đề.
Khi học sinh được chủ động khám phá tác phẩm văn học
Hiệu trưởng Trường Trung học cơ sở Trần Phú cho rằng: “Môn Ngữ văn là môn học đặc thù mang tính thẩm mĩ và nhân văn, đòi hỏi sự đổi mới mạnh mẽ để vừa rèn luyện hiệu quả kỹ năng giao tiếp đọc, viết, nói và nghe vừa khơi dậy năng lực cảm thụ văn học và nuôi dưỡng tâm hồn học sinh.
Khi đi sâu vào thực tiễn giảng dạy, chúng tôi nhận thấy có những vấn đề thực sự trăn trở: Làm sao để hiện đại hóa phương pháp mà vẫn giữ trọn chiều sâu văn hóa và đặc trưng của môn Ngữ văn? Làm thế nào để học sinh không học văn bằng sự ghi nhớ máy móc? Làm thế nào để các em không chỉ "biết về tác phẩm", mà thực sự đọc, suy nghĩ, đối thoại và hình thành quan điểm của chính mình từ tác phẩm?
Đó là những câu hỏi không dễ có đáp án. Đặc biệt, đối với các bài dạy đọc hiểu văn bản nghị luận trung đại như Hịch tướng sĩ của Hưng Đạo Đại Vương Trần Quốc Tuấn. Việc tiếp cận theo cách truyền thống sẽ dễ khiến cho học sinh cảm thấy khoảng cách giữa văn bản và đời sống hôm nay khá xa; tạo nên rào cản cho việc đọc hiểu và cảm thụ tác phẩm”.
Chính vì vậy, vấn đề được nhà trường đặt ra khi xây dựng chuyên đề là làm thế nào để đổi mới phương pháp giảng dạy nhưng vẫn giữ được chiều sâu văn hóa, tính thẩm mỹ và giá trị nhân văn đặc trưng của môn Ngữ văn.
Đặc biệt, với những tác phẩm văn học trung đại như Hịch tướng sĩ, khoảng cách về thời gian, ngôn ngữ và bối cảnh lịch sử có thể khiến học sinh gặp khó khăn trong quá trình tiếp cận, cảm thụ.
Xuất phát từ thực tế đó, nhóm Ngữ văn và Tổ Khoa học xã hội nhà trường đã lựa chọn mô hình Blended Learning, kết hợp học tập trực tuyến với trực tiếp, đồng thời tăng cường các hoạt động tương tác trên nền tảng số.
Trong tiết dạy chuyên đề, cô giáo Lê Huyền Trang tổ chức các hoạt động theo hướng để học sinh tự khám phá văn bản, xác định luận đề, hệ thống luận điểm và phân tích nghệ thuật lập luận trong tác phẩm.
Ở phần khởi động, học sinh được nghe ca khúc Hào khí Việt Nam, từ đó bày tỏ cảm xúc, khơi gợi niềm tự hào dân tộc và tạo tâm thế tiếp cận văn bản.
Tiếp đó, các nhóm học sinh trình bày những sản phẩm đã chuẩn bị, cùng trao đổi, thảo luận về tác giả, hoàn cảnh ra đời và những giá trị của tác phẩm.
Đáng chú ý, trong hoạt động đọc hiểu, học sinh được sử dụng thiết bị thông minh để quét mã QR, tham gia các bài tập tương tác, lựa chọn giọng đọc phù hợp với từng đoạn văn bản.
Thông qua đó, giáo viên định hướng để học sinh nhận diện sự thay đổi linh hoạt trong giọng điệu của Hịch tướng sĩ, một trong những yếu tố quan trọng tạo nên sức thuyết phục của áng văn chính luận nổi tiếng.
Ở hoạt động khám phá văn bản, học sinh tiếp tục làm việc theo cặp, thảo luận nhóm, xác định luận đề và các luận điểm của tác phẩm.
Những ý kiến được chia sẻ trên nền tảng Padlet, sau đó các nhóm sử dụng công cụ số để xây dựng sơ đồ tư duy, thể hiện mối quan hệ giữa luận đề và hệ thống luận điểm.
Các sản phẩm học tập được đưa lên không gian chung để học sinh nhận xét, đặt câu hỏi, trao đổi và phản biện.
Theo định hướng của nhà trường, việc ứng dụng nền tảng số tạo điều kiện để 100% học sinh trong lớp có cơ hội nêu ý kiến, tham gia nhận xét và được giáo viên ghi nhận, phản hồi kịp thời.
Điểm đáng chú ý của mô hình không chỉ nằm ở việc sử dụng thiết bị công nghệ mà còn ở cách tổ chức hoạt động học tập, tạo môi trường để mỗi học sinh được suy nghĩ, thể hiện chính kiến và chủ động chiếm lĩnh kiến thức.
Sau giờ học, học sinh tiếp tục được giao nhiệm vụ học tập trực tuyến thông qua hệ thống bài giảng E-learning trên nền tảng OLM, kết hợp thực hiện các câu hỏi tương tác và bài tập trắc nghiệm để củng cố kiến thức.
Như vậy, quá trình học tập không chỉ giới hạn trong thời lượng của một tiết học trên lớp mà được mở rộng trước, trong và sau giờ học.
Cùng với tiết dạy minh họa, Trường Trung học cơ sở Trần Phú còn xây dựng không gian trải nghiệm các nền tảng số, tạo điều kiện để giáo viên tham dự chuyên đề trực tiếp tìm hiểu những công cụ hỗ trợ tương tác trong lớp học.
Thông qua các hoạt động trải nghiệm, trò chơi học tập và giới thiệu những nền tảng công nghệ, nhà trường mong muốn chia sẻ với đội ngũ giáo viên những giải pháp thiết thực, có khả năng vận dụng linh hoạt trong hoạt động giảng dạy.
Từ thực tiễn triển khai chuyên đề, có thể thấy việc kết hợp phương pháp dạy học truyền thống với công nghệ hiện đại đang mở ra những hướng tiếp cận mới đối với môn Ngữ văn.
Tuy nhiên, điều quan trọng không phải là sử dụng bao nhiêu phần mềm hay thiết bị công nghệ trong một tiết học mà là học sinh tiếp thu được gì, hình thành những năng lực nào và có thực sự hứng thú, chủ động trong quá trình học tập hay không.
Với định hướng lấy học sinh làm trung tâm, Trường Trung học cơ sở Trần Phú đang từng bước đưa chuyển đổi số gắn với đổi mới phương pháp giảng dạy, hướng tới xây dựng môi trường giáo dục hiện đại nhưng vẫn gìn giữ những giá trị nhân văn của môn học.