Theo báo cáo của Bộ Giáo dục và Đào tạo tại Hội nghị rà soát, đánh giá một số nhiệm vụ trọng tâm đầu năm học đối với giáo dục mầm non, giáo dục phổ thông, bữa ăn học đường được tổ chức với quy mô lớn. Hiện nay toàn quốc có 96,8% cơ sở giáo dục mầm non tổ chức bán trú. Khoảng 55% trường phổ thông tổ chức bữa ăn bán trú.
Nhiều cơ sở đã xây dựng thực đơn theo độ tuổi, tổ chức số bữa và thời gian ăn phù hợp; huy động sự tham gia giám sát của cha mẹ học sinh từ khâu giao nhận thực phẩm, chế biến đến chất lượng bữa ăn. [1]
Nhiều ý kiến cho rằng cần có thêm những chính sách hỗ trợ đội ngũ nhân viên nuôi dưỡng trong trường học, trong bối cảnh yêu cầu về an toàn thực phẩm và chất lượng bữa ăn ngày càng cao.
Băn khoăn mức thu nhập của nhân viên nuôi dưỡng chưa thực sự tương xứng với cường độ và trách nhiệm công việc
Trao đổi với phóng viên Tạp chí điện tử Giáo dục Việt Nam, cô Hoàng Thị Liên - giáo viên Trường Mầm non Dân Tiến 1 (xã Dân Tiến, tỉnh Thái Nguyên) cho rằng, công việc của nhân viên nuôi dưỡng/nấu ăn trong trường học có những áp lực nhất định, song các cô vẫn luôn cố gắng hoàn thành nhiệm vụ, bảo đảm việc tổ chức bữa ăn cho trẻ được duy trì ổn định.
Tuy nhiên, điều khiến đội ngũ này trăn trở hơn cả lại nằm ở chế độ tiền lương, hợp đồng lao động và các chính sách bảo đảm quyền lợi lâu dài. Phần lớn nhân viên nuôi dưỡng tại các trường học ký hợp đồng lao động (theo Nghị định 111/2022/NĐ-CP của Chính phủ hoặc hợp đồng thỏa thuận với nhà trường tại từng địa phương).
Theo cô Liên, mức tiền lương và chế độ đãi ngộ hiện nay chưa thực sự tương xứng với tính chất công việc. Nhân viên nuôi dưỡng thường được ký hợp đồng theo từng tháng hoặc theo thời gian thực tế trẻ ăn bán trú.
"Khi kết thúc năm học, trẻ không còn ăn bán trú, hợp đồng của các cô cũng có thể phải chấm dứt. Điều này khiến nhân viên nuôi dưỡng không có được sự ổn định trong việc làm và thu nhập, từ đó khó có thể yên tâm công tác lâu dài", giáo viên Trường Mầm non Dân Tiến 1 chia sẻ.
Ngoài ra, cô Liên cho biết một trong những khó khăn thực tế mà nhân viên nuôi dưỡng tại đơn vị mình đang gặp phải là tình trạng trả lương chậm. Có thời điểm đã bước sang tháng sau nhưng nhân viên vẫn chưa nhận được tiền lương của tháng trước. Việc chậm lương gây ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống của những người làm công tác nuôi dưỡng, nhất là khi đây là công việc mà thu nhập vốn chưa cao.
Trong khi đó, thầy Nguyễn Trọng Tính - Hiệu trưởng Trường Tiểu học Quảng Thành (phường Quảng Phú, tỉnh Thanh Hóa) thừa nhận, công tác tổ chức và quản lý hoạt động bán trú hiện nay đặt ra không ít áp lực đối với nhà trường, đặc biệt trong bối cảnh yêu cầu về an toàn thực phẩm và chất lượng bữa ăn cho học sinh ngày càng cao.
Thầy Tính cho rằng, công việc liên quan đến bán trú không đơn thuần là tổ chức một bữa ăn mà kéo theo rất nhiều khâu, từ tiếp nhận, kiểm tra thực phẩm đến chia suất ăn và chăm sóc học sinh trong giờ ăn, nghỉ trưa.
Đối với giáo viên và cán bộ phụ trách bán trú, công việc này vừa mang tính phục vụ học sinh, vừa đáp ứng trách nhiệm với phụ huynh, trong khi mức thù lao hiện nay chưa thực sự tương xứng nếu so với cường độ và trách nhiệm công việc.
“Trên thực tế, điều khiến cán bộ quản lý và giáo viên áp lực không chỉ nằm ở khối lượng công việc mà còn ở trách nhiệm rất lớn đối với an toàn của học sinh. Có những giáo viên phải bắt đầu công việc từ khoảng 5 giờ 30 sáng để tiếp nhận, kiểm tra và giám sát thực phẩm. Công việc tiếp tục kéo dài đến khi học sinh ăn, nghỉ trưa và hoàn thành các khâu liên quan trong ngày.
Chỉ khi kết thúc một ngày mà không xảy ra vấn đề gì, không có học sinh gặp vấn đề sức khỏe, không có phản ánh từ phụ huynh, cán bộ, giáo viên mới thực sự cảm thấy nhẹ nhõm. Tình trạng này lặp lại ngày này qua ngày khác, năm này qua năm khác tạo nên áp lực không nhỏ đối với những người trực tiếp phụ trách bán trú”, Hiệu trưởng Trường Tiểu học Quảng Thành chia sẻ.
Theo thầy Tính, mức thu tiền phục vụ bán trú hiện được thực hiện theo quy định của địa phương. Chẳng hạn, mức quy định có thể lên tới 140.000 đồng/học sinh/tháng, song tại Trường Tiểu học Quảng Thành hiện chỉ thu 120.000 đồng/học sinh/tháng.
Dù mức tiền công dành cho giáo viên tham gia công tác bán trú không phải là quá thấp, nhưng nếu đặt trong tương quan với mặt bằng thu nhập và yêu cầu công việc ngoài xã hội thì vẫn chưa thể xem là tương xứng. Tuy vậy, đội ngũ giáo viên, nhân viên của trường vẫn chia sẻ, đồng thuận và cố gắng thực hiện công việc với tinh thần trách nhiệm cao.
Mong muốn nhân viên nuôi dưỡng được ổn định việc làm
Từ thực tế đó, cô Hoàng Thị Liên cho biết một trong những nguyện vọng lớn của nhân viên nuôi dưỡng tại đơn vị mình là được tham gia bảo hiểm xã hội đầy đủ, ổn định trong cả năm.
Giáo viên Trường Mầm non Dân Tiến chia sẻ, ngay cả trong trường hợp chưa thể bảo đảm mức lương cao hơn, việc duy trì đóng bảo hiểm xã hội cho nhân viên nuôi dưỡng đủ 12 tháng trong năm cũng là một chính sách thiết thực, giúp các cô có thêm sự bảo đảm về quyền lợi lâu dài.
“Các cô nuôi mong muốn được đóng bảo hiểm xã hội theo 12 tháng, thay vì chỉ trong thời gian làm việc từ khoảng tháng 9 đến tháng 5. Nếu được đóng bảo hiểm đầy đủ cả năm thì các cô sẽ yên tâm hơn”, nữ giáo viên bày tỏ.
Còn theo thầy Nguyễn Trọng Tính, việc nghiên cứu một chính sách phụ cấp riêng cho đội ngũ làm công tác nuôi dưỡng, bán trú là điều cần thiết. Nếu đội ngũ này phải đảm nhận những công việc có tính chất đặc thù, liên quan trực tiếp đến sức khỏe, an toàn và chất lượng bữa ăn của học sinh thì chính sách tiền lương, phụ cấp cũng cần phản ánh được mức độ trách nhiệm và áp lực nghề nghiệp.
Ngoài ra, thầy Tính cho rằng cần tăng cường nhân lực có chuyên môn trong trường học. Một trong những vị trí mà Trường Tiểu học Quảng Thành đang rất cần là nhân viên y tế học đường có chuyên môn và bằng cấp phù hợp để trực tiếp hỗ trợ công tác kiểm tra, giám sát an toàn thực phẩm và chăm sóc sức khỏe học sinh.
Hiện nay, nhiều nhiệm vụ vẫn do giáo viên kiêm nhiệm thực hiện, trong khi họ không được đào tạo chuyên sâu về lĩnh vực này và chủ yếu dựa vào kinh nghiệm, quan sát và công tác giám sát thực tế.
“Mặc dù hằng năm các cơ quan chuyên môn về vệ sinh an toàn thực phẩm vẫn tổ chức kiểm tra, hướng dẫn và tập huấn cho nhà trường, nhưng nếu có nhân viên chuyên trách tại trường thì hiệu quả quản lý sẽ cao hơn, đồng thời giảm bớt áp lực cho giáo viên và cán bộ quản lý”, Hiệu trưởng Trường Tiểu học Quảng Thành nêu quan điểm.
Về chính sách đãi ngộ, thầy Tính cho rằng không chỉ đội ngũ giáo viên mà cả nhân viên nuôi dưỡng học đường và nhân viên hành chính trong nhà trường cũng cần được quan tâm về phụ cấp.
Cùng chia sẻ về vấn đề này, một giáo viên Trường Mầm non Hải Ninh (phường Hải Ninh, thành phố Hải Phòng) cho rằng, đội ngũ nhân viên nuôi dưỡng trong các trường học hiện nay vẫn gặp nhiều khó khăn về tiền lương, phụ cấp và sự ổn định trong công việc. Đây là lực lượng trực tiếp chuẩn bị từng bữa ăn cho trẻ, đảm nhiệm nhiều công đoạn từ tiếp nhận, sơ chế, chế biến thực phẩm đến vệ sinh khu vực bếp, đồng thời phải tuân thủ nghiêm ngặt các quy định về an toàn thực phẩm và dinh dưỡng học đường.
Dù vậy, chế độ đãi ngộ dành cho đội ngũ này vẫn chưa đáp ứng được mong muốn của người lao động. Đáng chú ý, việc chưa có biên chế ổn định cũng khiến nhân viên nuôi dưỡng tại địa phương gặp không ít khó khăn, ảnh hưởng đến tâm lý và sự yên tâm gắn bó lâu dài với công việc.
Tài liệu tham khảo:
[1]: https://moet.gov.vn/tin-tuc/ra-soat-danh-gia-nhiem-vu-trong-tam-dau-nam-hoc-doi-voi-giao-duc-mam-non-pho-thong2.html