Diễn đàn Quốc tế hóa Giáo dục đại học lần thứ 8 - FIHE 8, với chủ đề “Tư duy toàn cầu, nền tảng địa phương: Thúc đẩy quốc tế hóa toàn diện tại chỗ trong giáo dục đại học" thu hút sự quan tâm rộng rãi của các đại diện đến từ 25 đại sứ quán, 45 cơ sở giáo dục trong và ngoài nước cùng 30 doanh nghiệp, cho thấy sự quan tâm và kết nối giữa các bên trong thúc đẩy quốc tế hóa giáo dục đại học.
FIHE 8 tập trung vào cách các trường đại học có thể tạo ra những cơ hội học tập và trải nghiệm quốc tế ngay tại trường, đồng thời chuẩn bị cho sinh viên những năng lực cần thiết để học tập và làm việc trong môi trường toàn cầu.
Phát biểu khai mạc, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Phạm Thu Hương – Hiệu trưởng Trường Đại học Ngoại Thương đặt vấn đề trong bối cảnh giáo dục đại học đang thay đổi nhanh dưới tác động của công nghệ mới, các thách thức toàn cầu và sự chuyển dịch của thị trường lao động. Theo Hiệu trưởng Phạm Thu Hương, sinh viên ngày nay cần không chỉ kiến thức chuyên môn mà còn năng lực quốc tế, hiểu biết văn hóa và khả năng thích ứng.
Tuy nhiên, không phải sinh viên nào cũng có cơ hội học tập ở nước ngoài; vì vậy, quốc tế hóa cần mang lại giá trị cho mọi người học, kể cả những sinh viên không tham gia các chương trình trao đổi sinh viên quốc tế.
Từ đó, FIHE 8 tập trung vào hai câu hỏi chính: làm thế nào để triển khai quốc tế hóa tại chỗ một cách toàn diện trong trường đại học, và làm thế nào để quá trình đó tạo ra nhiều giá trị hơn cho sinh viên, nhà trường và doanh nghiệp.
Trong bài phát biểu đề dẫn đầu tiên, Tiến sĩ Ronald S. Rochon – Hiệu trưởng Đại học Bang California, Fullerton chia sẻ về quá trình hợp tác giữa FTU và CSUF, từ trao đổi sinh viên đến các chương trình song bằng. Theo ông, nếu trước đây quốc tế hóa thường gắn với việc sinh viên đi ra nước ngoài, thì câu hỏi quan trọng hơn hiện nay là làm thế nào để những cơ hội học tập mang tính quốc tế có thể đến với cả những sinh viên không có điều kiện tham gia các chương trình trao đổi.
Tiến sĩ Ronald S. Rochoncho biết sinh viên tại CSUF sử dụng tới 94 ngôn ngữ khác nhau, nhưng một môi trường đa dạng chưa chắc đã tự tạo ra sự thấu hiểu. Điều quan trọng là nhà trường phải tạo điều kiện để sinh viên thực sự gặp gỡ, trao đổi và học hỏi từ những người có nền tảng khác mình.
Tiếp nối góc nhìn đó, Giáo sư Jay S. Siegel – Phó Hiệu trưởng Đại học Hồng Kông tập trung vào yếu tố văn hóa. Theo giáo sư, nếu các trường đại học kỳ vọng sinh viên có tư duy toàn cầu, hiểu biết quốc tế và khả năng làm việc với sự khác biệt, thì trước hết chính nhà trường phải tạo ra một môi trường đủ cởi mở để sinh viên thực sự được trải nghiệm.
Thông điệp “Hòa nhập nhưng không hòa tan” được ông nhấn mạnh như một nguyên tắc quan trọng: quốc tế hóa không đồng nghĩa với việc đánh mất bản sắc, mà là học cách tôn trọng sự khác biệt, hiểu người khác và đồng thời vẫn giữ được sự tự tin vào những giá trị của mình.
Phiên thảo luận buổi sáng có sự tham gia của ông Marc E. Knapper – Nguyên Đại sứ Hoa Kỳ tại Việt Nam; Tiến sĩ Ronald S. Rochon; Giáo sư Jay S. Siegel; Tiến sĩ Nguyễn Hoàng Oanh – Hiệu trưởng Trường Đại học Việt Nhật, Đại học Quốc gia Hà Nội; và Phó Giáo sư, Tiến sĩ Cao Đinh Kiên – Trưởng Khoa Sau đại học, Trường Đại học Ngoại Thương, dưới sự điều phối của Thạc sĩ Đào Thị Thu Hà – Phó Trưởng phòng phụ trách Phòng Hợp tác Quốc tế, Trường Đại học Ngoại Thương.
Từ những góc nhìn khác nhau, các diễn giả cùng thống nhất rằng quốc tế hóa tại chỗ không thể chỉ được đo bằng số chương trình hay số sinh viên đi nước ngoài. Điều quan trọng hơn là những gì sinh viên thực sự nhận được: cảm giác thuộc về, khả năng làm việc với sự khác biệt, tư duy cởi mở và những năng lực cụ thể được hình thành sau mỗi trải nghiệm. Cách đánh giá quốc tế hóa vì vậy cũng cần chuyển từ câu hỏi “có bao nhiêu sinh viên tham gia?” sang “sinh viên thực sự đạt được gì?”.
Phiên buổi chiều, với chủ đề “Hợp tác Đại học – Doanh nghiệp: Thích ứng với thách thức của môi trường làm việc toàn cầu và cùng kiến tạo năng lực toàn cầu cho người học”, tiếp tục câu chuyện bằng câu hỏi làm thế nào để những trải nghiệm giáo dục mang tính quốc tế được chuyển hóa thành năng lực thực sự của sinh viên.
Phát biểu mở đầu phiên chiều, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Minh Hằng – Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Ngoại Thương nhấn mạnh rằng trường đại học và doanh nghiệp cần có sự hợp tác gần gũi và sáng tạo hơn. Theo cô, điều quan trọng không phải là số lượng thỏa thuận đã ký mà là chất lượng hợp tác và những giá trị thực tế mà sinh viên nhận được.
Trong bài phát biểu đề dẫn, Tiến sĩ Sridhar Sundaram – Trưởng Khoa Kinh tế và Kinh doanh, Đại học Bang California, Fullerton dành nhiều thời lượng trao đổi về trí tuệ nhân tạo và sự thay đổi của công việc trong tương lai.
Theo ông, vấn đề không còn là sinh viên có được tiếp cận với trí tuệ nhân tạo hay không, mà là các em biết sử dụng nó như thế nào. Công nghệ có thể thay đổi nhanh, nhưng người học vẫn cần tư duy phân tích, khả năng sáng tạo, thích ứng và đặc biệt là khả năng đưa ra những quyết định phù hợp khi sử dụng công nghệ.
Phiên thảo luận buổi chiều do Thạc sĩ Nguyễn Huyền Minh – Trưởng phòng Truyền thông và Quan hệ đối ngoại, Trường Đại học Ngoại Thương điều phối, với sự tham gia của ông Tâm Nguyễn – Giám đốc Genesis Bank, Chủ tịch Advance Beauty College; bà Trần Thùy Trang – Giám đốc Nhân sự, Deloitte Việt Nam; và ông Trương Công Trung – phụ trách Phát triển Nhân tài và Lãnh đạo, Unilever Việt Nam.
Từ góc nhìn doanh nghiệp, các diễn giả cùng thống nhất rằng những năng lực cần thiết cho môi trường làm việc toàn cầu – như khả năng thích ứng, phối hợp với những người có nền tảng và góc nhìn khác nhau, vận dụng kiến thức vào thực tế và học hỏi từ trải nghiệm – cần được hình thành ngay từ khi sinh viên còn ở trường. Trường đại học và doanh nghiệp vì vậy cần cùng tham gia vào quá trình phát triển người học từ sớm, kết nối kiến thức học thuật với yêu cầu và bối cảnh thực tế để cùng kiến tạo những năng lực toàn cầu cần thiết cho sinh viên.
Qua hai phiên, FIHE 8 cho thấy quốc tế hóa tại chỗ không đơn giản là tổ chức thêm các hoạt động quốc tế trong trường đại học. Quan trọng hơn, đó là tạo ra một môi trường để mọi sinh viên đều có cơ hội tiếp xúc với những góc nhìn khác nhau, học cách làm việc với sự khác biệt và từng bước hình thành những năng lực cần thiết cho tương lai.
Với chủ đề “Tư duy toàn cầu, nền tảng địa phương: Thúc đẩy quốc tế hóa toàn diện tại chỗ trong giáo dục đại học”, FIHE 8 tiếp tục là không gian để các trường đại học, đối tác quốc tế và doanh nghiệp cùng trao đổi về cách đưa những cơ hội quốc tế đến gần hơn với người học ngay trong chính môi trường giáo dục trong nước.