Những thay đổi mang tính hệ thống trong dự thảo Thông tư quy định định mức số lượng người làm việc trong các cơ sở giáo dục mầm non, phổ thông công lập và dự bị đại học đang thu hút sự quan tâm đặc biệt của dư luận xã hội, đặc biệt là đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục. Đối với cấp trung học phổ thông, dự thảo không chỉ tinh chỉnh các thông số định mức giáo viên theo lớp mà còn đưa ra những tư duy quản trị hoàn toàn mới về phân hiệu, trường có nhiều cấp học và các vị trí việc làm hỗ trợ, phục vụ.
Dự thảo có những điều chỉnh định mức số lượng giáo viên trường THPT so với hiện hành
| Loại hình trường / Đối tượng | Định mức theo Thông tư 20/2023/TT-BGDĐT | Định mức theo Dự thảo Thông tư mới | Những thay đổi |
| Trường trung học phổ thông đại trà (không có phân hiệu) | Tối đa 2,25 giáo viên/lớp | Tối đa 2,15 giáo viên/lớp | Điều chỉnh giảm nhẹ hệ số tối đa (từ 2,25 xuống 2,15), phù hợp với dự thảo tăng định mức tiết dạy từ 17 lên 19 tiết/tuần |
| Trường phổ thông dân tộc nội trú | Tối đa 2,4 giáo viên/lớp | Tối đa 2,2 giáo viên/lớp | Tiếp tục tinh chỉnh phù hợp với thực tế bố trí giáo viên nội trú, đồng thời kết hợp với các điều khoản đặc thù về quản lý học sinh ăn ở tập trung. |
| Trường trung học phổ thông chuyên (Lớp chuyên) | Tối đa 3,1 giáo viên/lớp | Tối đa 3,0 giáo viên/lớp | Đảm bảo nguồn lực ưu tiên cho các lớp chuyên (với đặc thù chương trình nâng cao, phân hóa sâu) nhưng vẫn bám sát nguyên tắc quản lý biên chế tinh gọn. |
Dự thảo về định mức cán bộ quản lý và nhân sự hỗ trợ tại trường trung học phổ thông
Đối với các trường trung học phổ thông không có phân hiệu việc áp dụng các quy định về cán bộ quản lý cơ bản giống như hiện hành. Còn đối với các trường trung học phổ thông có phân hiệu dự kiến điều chỉnh như sau
| Nội dung | Quy định hiện hành (Thông tư 20/2023/TT-BGDĐT) | Quy định tại Dự thảo Thông tư mới | Những điểm mới |
| Cán bộ quản lý (Phó hiệu trưởng) | Không quá 02 phó hiệu trưởng | Trường không có phân hiệu: Không quá 2 phó hiệu trưởng. Trường có phân hiệu: Trường chính được bố trí 01 phó hiệu trưởng; mỗi phân hiệu được bố trí 01 phó hiệu trưởng. | Phù hợp thực tế |
| Tổ chuyên môn / Tổ văn phòng | Thành lập các tổ chuyên môn theo quy định chung, chưa quy định rõ cách bố trí tổ trưởng/phó tổ trưởng tại các phân hiệu lẻ. | -Đối với trường trung học phổ thông không có phân hiệu: Tổ có từ 07 người đến 09 người được bố trí 01 giáo viên làm phó tổ trưởng; tổ có từ 10 người trở lên được bố trí không quá 02 giáo viên làm phó tổ trưởng; - Đối với trường trung học phổ thông có phân hiệu: Trường chính được bố trí 01 giáo viên làm phó tổ trưởng; mỗi phân hiệu được bố trí 01 giáo viên làm phó tổ trưởng; | Cụ thể hơn, phù hợp thực tiễn |
Dự thảo mới về các vị trí việc làm chuyên môn dùng chung và hỗ trợ
Bên cạnh đội ngũ giáo viên đứng lớp, các vị trí việc làm hỗ trợ giáo dục (kế toán, văn thư, thủ quỹ, thiết bị thí nghiệm, y tế, Công nghệ thông tin...) đóng vai trò bảo đảm hậu phương vững chắc cho hoạt động dạy và học. Dự thảo đã có những điều chỉnh rất đáng chú ý về định mức người làm việc trong trường trung học phổ thông.
| Vị trí việc làm | Định mức theo Thông tư 20/2023/TT-BGDĐT | Định mức theo Dự thảo Thông tư mới | Những điểm mới |
| Kế toán, văn thư, thủ quỹ (Trường đại trà không phân hiệu) | Tối đa 02 người (trường chuyên/dân tộc nội trú: tối đa 03 người; quy mô >40 lớp được bố trí thêm 01 người). | Tối đa 02 người (trường chuyên/dân tộc nội trú: tối đa 03 người; quy mô >40 lớp hoặc trường dân tộc nội trú >400 học sinh được bố trí thêm 01 người). | Rõ ràng, cụ thể hơn. |
| Kế toán, văn thư, thủ quỹ (Trường có phân hiệu) | Đối với vị trí kế toán: - Trường trung học phổ thông có từ 04 phân hiệu trở xuống được bố trí 01 người; - Trường trung học phổ thông có từ 05 phân hiệu đến 09 phân hiệu được bố trí tối đa 02 người; - Trường trung học phổ thông có từ 04 phân hiệu trở xuống thuộc loại hình trường có học sinh bán trú, nội trú có quy mô từ 40 lớp trở lên thì được bố trí tối đa 02 người; - Trường trung học phổ thông có từ 10 phân hiệu trở lên được bố trí tối đa 03 người. | Quy định cụ thể hơn | |
| Thiết bị, thí nghiệm | Trường thông thường: 01 người; Trường chuyên: tối đa 04 người; phổ thông dân tộc nội trú: tối đa 02 người. | Đối với trường trung học phổ thông không có phân hiệu: a) Trường trung học phổ thông chuyên được bố trí tối đa 04 người; b) Trường phổ thông dân tộc nội trú được bố trí tối đa 02 người; c) Các trường trung học phổ thông còn lại được bố trí 01 người. 2. Đối với trường trung học phổ thông có phân hiệu: Được bố trí 01 người tại trường chính và 01 người tại mỗi phân hiệu. | Giữ ổn định để đảm bảo công tác thực hành, thí nghiệm theo Chương trình và phù hợp tình hình sau sáp nhập |
| Giáo vụ | Các trường trung học phổ thông đại trà được bố trí 1 người, các trường chuyên và đặc thù tối đa không quá 2 người | 1. Đối với trường trung học phổ thông không có phân hiệu a) Trường phổ thông dân tộc nội trú và trường trung học phổ thông chuyên được bố trí tối đa 02 người; b) Các trường trung học phổ thông còn lại được bố trí 01 người. 2. Đối với trường trung học phổ thông có phân hiệu: Được bố trí 01 người tại trường chính và 01 người tại mỗi phân hiệu. | Bổ sung vị trí tại các trường có phân hiệu |
| Tư vấn học sinh | Được bố trí 01 người | 1. Đối với trường trung học phổ thông không có phân hiệu: Mỗi trường trung học phổ thông được bố trí 01 người. 2. Đối với trường trung học phổ thông có phân hiệu: Được bố trí 01 người tại trường chính và 01 người tại mỗi phân hiệu. | Bổ sung vị trí tại các trường có phân hiệu |
| Hỗ trợ giáo dục người khuyết tật | Đối với trường dành cho người khuyết tật cấp trung học phổ thông: Cứ 15 học sinh khuyết tật thì được bố trí 01 người. Đối với các trường trung học phổ thông có học sinh khuyết tật học hòa nhập: Trường có dưới 20 học sinh khuyết tật học hòa nhập: Được bố trí 01 người. Trường có từ 20 học sinh khuyết tật học hòa nhập trở lên: Được bố trí tối đa 02 người | 1. Đối với trường trung học phổ thông không có phân hiệu a) Đối với trường dành cho người khuyết tật cấp trung học phổ thông: Cứ 15 học sinh khuyết tật thì được bố trí 01 người; b) Đối với các trường trung học phổ thông có học sinh khuyết tật học hòa nhập: Trường có dưới 20 học sinh khuyết tật học hòa nhập thì được bố trí 01 người; trường có từ 20 học sinh khuyết tật học hòa nhập trở lên thì được bố trí tối đa 02 người. 2. Đối với trường trung học phổ thông có phân hiệu: Được bố trí 01 người tại trường chính nếu có học sinh khuyết tật học hòa nhập và 01 người tại mỗi phân hiệu có học sinh khuyết tật học hòa nhập. | Bổ sung thêm các vị trí tại các phân hiệu |
| Thư viện viên, Ứng dụng công nghệ thông tin, Chuyển đổi số | Thư viện, quản trị công sở: Trường thường tối đa 02 người, trường chuyên tối đa 04 người, phổ thông dân tộc nội trú tối đa 03 người. | 1. Đối với trường trung học phổ thông không có phân hiệu a) Trường phổ thông dân tộc nội trú được bố trí tối đa 03 người; b) Trường trung học phổ thông chuyên được bố trí tối đa 04 người; c) Các trường trung học phổ thông còn lại được bố trí tối đa 02 người. 2. Đối với trường trung học phổ thông có phân hiệu: Mỗi vị trí việc làm thư viện viên, ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số được bố trí 01 người tại trường chính và 01 người tại mỗi phân hiệu. | Bổ sung vị trí Chuyển đổi số phù hợp thực tiễn |
| Bảo vệ, phục vụ | Xác định dựa trên quy mô và hợp đồng lao động theo quy định pháp luật. | Hiệu trưởng căn cứ quy mô học sinh, tính chất, khối lượng công việc và điều kiện thực tế để xác định số lượng lao động hợp đồng, bảo đảm thời gian làm việc theo pháp luật lao động. | Trao quyền chủ động rõ ràng hơn cho Hiệu trưởng trong việc ký kết hợp đồng lao động phục vụ, bảo đảm tính tự chủ và linh hoạt tài chính. |
Theo quan điểm người viết, nhìn tổng thể, dự thảo Thông tư quy định định mức số lượng người làm việc trong cơ sở giáo dục mầm non, phổ thông công lập và dự bị đại học được chuẩn bị công phu, bám sát thực tiễn và thể hiện rõ tư duy cải cách hành chính mạnh mẽ của Bộ Giáo dục và Đào tạo.
Kỳ vọng sắp tới sau khi nhận được sự góp ý, dự thảo sẽ hoàn thiện góp phần kiến tạo một hành lang pháp lý đồng bộ, khả thi và hiện đại hơn cho toàn ngành giáo dục. Việc lắng nghe thấu đáo những ý kiến đóng góp từ các cơ sở giáo dục trực tiếp, các Sở Giáo dục và Đào tạo cùng đông đảo đội ngũ nhà giáo trên khắp cả nước để cơ quan soạn thảo tinh chỉnh từng điều khoản, tháo gỡ tận gốc những "nút thắt" về biên chế và vị trí việc làm.
(*) Văn phong, nội dung bài viết thể hiện góc nhìn, quan điểm của tác giả.