Giữa lo ngại về an toàn thực phẩm, các hợp tác xã sản xuất, chế biến nông sản đang từng bước khẳng định vị thế nhờ chủ động kiểm soát chuỗi cung ứng “từ nông trại đến bàn ăn”. Lấy chất lượng làm cốt lõi, mô hình này đang tạo động lực nâng tầm giá trị nông sản Việt bền vững.
Mang lại sản phẩm an toàn, chất lượng đến người tiêu dùng là nhiệm vụ cốt lõi
Trao đổi với phóng viên Tạp chí điện tử Giáo dục Việt Nam, ông Nguyễn Quốc Huy - Giám đốc Hợp tác xã Nấm Tam Đảo (tỉnh Phú Thọ) khẳng định: “Phương châm cốt lõi của chúng tôi là chủ động kiểm soát toàn bộ chuỗi cung ứng, từ khâu quản lý vùng nguyên liệu đến quy trình chế biến sâu. Đơn vị kiên quyết không đánh đổi chất lượng lấy số lượng, tuyệt đối tuân thủ nguyên tắc minh bạch trong từng sản phẩm”.
Theo ông Nguyễn Quốc Huy, mọi công đoạn từ gieo trồng, chăm sóc, thu hoạch cho đến chế biến, đóng gói và bảo quản tại hợp tác xã đều phải đáp ứng các tiêu chuẩn khắt khe về an toàn thực phẩm theo hệ thống quản lý ISO 22000:2018. Trong đó, yếu tố con người được xác định là hạt nhân trung tâm để hiện thực hóa và duy trì tính kỷ luật trong toàn bộ quy trình.
“Việc áp dụng tiêu chuẩn ISO 22000:2018 cho phép chúng tôi nhận diện và kiểm soát triệt để các rủi ro ngay từ đầu vào cũng như toàn bộ quy trình. Toàn bộ nhân sự trực tiếp tham gia sản xuất, nguồn nguyên vật liệu cho tới quy trình sơ chế, chế biến đều vận hành theo khung quy định an toàn nghiêm ngặt. Người lao động sau khi tuyển dụng bắt buộc phải qua kiểm tra sức khỏe, tập huấn kiến thức an toàn thực phẩm và được đảm bảo điều kiện làm việc tiêu chuẩn trước khi tham gia vào chuỗi vận hành” - Giám đốc Hợp tác xã Nấm Tam Đảo nhấn mạnh.
Hiện tại, Hợp tác xã Nấm Tam Đảo đang đẩy mạnh ứng dụng công nghệ nuôi trồng đông trùng hạ thảo trong môi trường phòng sạch, kết hợp dây chuyền đóng gói và chế biến bán tự động nhằm bảo đảm tối đa các tiêu chuẩn an toàn thực phẩm.
Về nguồn lực phát triển, ông Nguyễn Quốc Huy cho biết: “Đơn vị đã nhận được sự đồng hành, hỗ trợ rất tích cực từ phía chính quyền địa phương trong việc nâng cao năng lực chế biến sâu - điển hình là hỗ trợ hệ thống máy sấy thăng hoa hiện đại. Bên cạnh đó, địa phương cũng đồng hành cùng hợp tác xã trong việc chuẩn hóa nhận diện thương hiệu và ứng dụng công nghệ cao vào quy trình nuôi trồng, sản xuất, chế biến sản phẩm đông trùng hạ thảo Tam Đảo”.
Bên cạnh việc cung cấp sản phẩm sạch ra thị trường, Hợp tác xã Nấm Tam Đảo hiện cũng đang triển khai áp dụng du lịch trải nghiệm vào mô hình nuôi trồng và chế biến sản phẩm, thu hút một lượng lớn khách tham quan, học tập, trải nghiệm trên cả nước.
“Ngoài ra, Hợp tác xã còn mở ra các dự án chuyển đổi số như Dự án “Nông dân livestream” thu hút và tạo công ăn việc làm cho nhiều nông dân trên địa bàn xã Tam Đảo (Phú Thọ).
Hơn nữa, Dự án “Sinh viên khởi nghiệp 30 ngày” cũng được triển khai đến các trường đại học, nhằm giúp các em có cơ hội tham gia khởi nghiệp và trải nghiệm thực chiến marketing, truyền thông song song với học lý thuyết tại trường” - vị Giám đốc cho hay.
Chia sẻ về định hướng phát triển, ông Nguyễn Quốc Huy nhấn mạnh: “Kiểm soát chất lượng và nâng cao năng lực cho người lao động luôn là sứ mệnh hàng đầu của hợp tác xã. Chúng tôi liên tục cập nhật kiến thức, đào tạo tay nghề để mang đến cho người tiêu dùng những sản phẩm an toàn, chất lượng nhất. Đây cũng là nền tảng cốt lõi giúp đơn vị đáp ứng các tiêu chí phát triển bền vững ESG (Môi trường - Xã hội - Quản trị doanh nghiệp)”.
Trà an toàn được số hóa, minh bạch toàn bộ quy trình với mã QR
Với phương châm “phát triển xanh, thích ứng với biến đổi khí hậu” và slogan “hướng đến giá trị cộng đồng”, Hợp tác xã Trà an toàn Phú Đô (tỉnh Thái Nguyên) hiện vẫn đang kiên trì, bền bỉ với nguyên tắc quản lý vùng trồng, chế biến sâu, đóng gói và bán sản phẩm trên các nền tảng số đa phương tiện một cách minh bạch, thực chất, tối ưu hoá hiệu quả.
Chia sẻ với phóng viên, ông Hoàng Văn Tuấn - Giám đốc Hợp tác xã Trà an toàn Phú Đô nhấn mạnh, ngay từ những bước đi đầu tiên, anh đã xác định, chuyển đổi số là con đường duy nhất giúp nông nghiệp miền núi bứt phá. Chính vì vậy, đây là định hướng xuyên suốt của đơn vị trong những năm qua, đồng thời, tạo nên nền tảng quan trọng trong việc quản lý, vận hành một cách hiệu quả.
Điểm nhấn trong hành trình số hóa vườn chè của Hợp tác xã Trà an toàn Phú Đô chính là việc đưa nhật ký sản xuất điện tử Facefarm vào toàn bộ quy trình chăm sóc chè.
Mặc dù đây là cách làm hoàn toàn mới với bà con bản địa, nhưng dưới sự hướng dẫn nhiệt tình, tỉ mỉ của vị Giám đốc, mỗi người đều đã học được cách chụp ảnh, quay video, tải dữ liệu lên hệ thống. Toàn bộ quy trình từ bón phân, tưới nước, phòng trừ sâu bệnh cho đến thu hái đều được lưu lại bằng hình ảnh rõ ràng, tất cả được số hóa, minh bạch tại mã QR gắn trên sản phẩm.
Theo vị Giám đốc, Hợp tác xã Trà an toàn Phú Đô là đơn vị tiên phong sản xuất chè hữu cơ từ năm 2018. Điểm nổi bật được ông Hoàng Văn Tuấn tự hào nhắc đến là việc ứng dụng than sinh học (biochar) kết hợp các tiến bộ khoa học - kỹ thuật vào quy trình trồng, chăm sóc và chế biến chè. Than sinh học được tạo ra từ quá trình nhiệt phân các phụ phẩm nông - lâm nghiệp trong điều kiện thiếu oxy; kết hợp với chất thải chăn nuôi gia súc và men vi sinh để sản xuất phân hữu cơ tại chỗ để chăm sóc chè.
Cũng nhờ đó, Hợp tác xã Trà an toàn Phú Đô không dùng đến phân bón hoá học, thuốc trừ sâu hoá học trong việc chăm sóc chè. Đồng thời, thu hoạch thủ công, và chế biến không sử dụng chất tạo màu, tạo hương công nghiệp, đáp ứng yêu cầu về an toàn vệ sinh thực phẩm.
Một trong những ưu thế giúp đơn vị cung ứng những sản phẩm chất lượng và đảm bảo an toàn thực phẩm ra thị trường, theo Giám đốc Hợp tác xã Trà an toàn Phú Đô, đó là nhờ có đội ngũ trí thức trẻ được đào tạo bài bản, qua đó nâng cao năng lực quản trị và đào tạo nhân sự chất lượng cao. Đồng thời, đơn vị sử dụng lao động tinh gọn, hiệu quả.
Hiện tại, Hợp tác xã đang sản xuất chè theo Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 11041:2-2017 về nông nghiệp hữu cơ. Ông Hoàng Văn Tuấn cũng cho biết thêm: “Để lan toả và chia sẻ kinh nghiệm về mô hình sản xuất trà an toàn, hằng năm, Hợp tác xã đều tổ chức tập huấn cả trực tiếp và trực tuyến; đồng thời, cử cán bộ, công nhân viên đi tham gia các khoá đào tạo, tập huấn ở các cơ sở giáo dục chuyên ngành hoặc tại các sở ngành địa phương.
Song song với đó, Hợp tác xã cũng đón các đoàn sinh viên đến tham quan, học tập, nghiên cứu, trải nghiệm; cũng như du khách thập phương đến thưởng thức trà và ẩm thực từ vườn rừng. Tại đây, du khách được hái chè, check-in vườn chè, thung lũng hoa, trải nghiệm chế biến, đóng gói, thưởng trà...”.
